CBCP

Our Local Church  

Our Faith

ENCYCLICAL LETTER
SPE SALVI
OF THE SUPREME PONTIFF
BENEDICT XVI
TO THE BISHOPS
PRIESTS AND DEACONS
MEN AND WOMEN RELIGIOUS
AND ALL THE LAY FAITHFUL
ON CHRISTIAN HOPE

1. "SPE SALVI facti sumus"—in hope we were saved, says Saint Paul to the Romans, and likewise to us (Rom 8,24).

According to the Christian faith, "redemption"—salvation—is not simply a given.

Redemption is offered to us in the sense that we have been given hope, trustworthy hope, by virtue of which we can face our present: the present, even if it is arduous, can be lived and accepted if it leads towards a goal, if we can be sure of this goal, and if this goal is great enough to justify the effort of the journey.

Now the question immediately arises: what sort of hope could ever justify the statement that, on the basis of that hope and simply because it exists, we are redeemed? And what sort of certainty is involved here?

2. Before turning our attention to these timely questions, we must listen a little more closely to the Bible's testimony on hope.

"Hope", in fact, is a key word in Biblical faith—so much so that in several passages the words "faith" and "hope" seem interchangeable. Thus the Letter to the Hebrews closely links the "fullness of faith" (10,22) to "the confession of our hope without wavering" (10,23).

Likewise, when the First Letter of Peter exhorts Christians to be always ready to give an answer concerning the logos—the meaning and the reason—of their hope (cf. 3,15), "hope" is equivalent to "faith".

We see how decisively the self-understanding of the early Christians was shaped by their having received the gift of a trustworthy hope, when we compare the Christian life with life prior to faith, or with the situation of the followers of other religions.

Paul reminds the Ephesians that before their encounter with Christ they were "without hope and without God in the world" (Eph 2,12). Of course he knew they had had gods, he knew they had had a religion, but their gods had proved questionable, and no hope emerged from their contradictory myths. Notwithstanding their gods, they were "without God" and consequently found themselves in a dark world, facing a dark future.

In nihil ab nihilo quam cito recidimus (How quickly we fall back from nothing to nothing), so says an epitaph of that period. In this phrase we see in no uncertain terms the point Paul was making.

In the same vein he says to the Thessalonians: you must not "grieve as others do who have no hope" (1 Th 4,13). Here too we see as a distinguishing mark of Christians the fact that they have a future: it is not that they know the details of what awaits them, but they know in general terms that their life will not end in emptiness.

Only when the future is certain as a positive reality does it become possible to live the present as well. So now we can say: Christianity was not only "good news"—the communication of a hitherto unknown content. In our language we would say: the Christian message was not only "informative" but "performative".

That means: the Gospel is not merely a communication of things that can be known—it is one that makes things happen and is life-changing.

The dark door of time, of the future, has been thrown open. The one who has hope lives differently; the one who hopes has been granted the gift of a new life.

3. Yet at this point a question arises: in what does this hope consist which, as hope, is "redemption"?

The essence of the answer is given in the phrase from the Letter to the Ephesians quoted above: the Ephesians, before their encounter with Christ, were without hope because they were "without God in the world".

To come to know God—the true God—means to receive hope. We who have always lived with the Christian concept of God, and have grown accustomed to it, have almost ceased to notice that we possess the hope that ensues from a real encounter with this God. The example of a saint of our time can to some degree help us understand what it means to have a real encounter with this God for the first time.

I am thinking of the African Josephine Bakhita, canonized by Pope John Paul II. She was born around 1869—she herself did not know the precise date—in Darfur in Sudan. At the age of nine, she was kidnapped by slave-traders, beaten till she bled, and sold five times in the slave-markets of Sudan.

Eventually she found herself working as a slave for the mother and the wife of a general, and there she was flogged every day till she bled; as a result of this she bore 144 scars throughout her life.

Finally, in 1882, she was bought by an Italian merchant for the Italian consul Callisto Legnani, who returned to Italy as the Mahdists advanced. Here, after the terrifying "masters" who had owned her up to that point, Bakhita came to know a totally different kind of "master"—in Venetian dialect, which she was now learning, she used the name "paron" for the living God, the God of Jesus Christ.

Up to that time she had known only masters who despised and maltreated her, or at best considered her a useful slave. Now, however, she heard that there is a "paron" above all masters, the Lord of all lords, and that this Lord is good, goodness in person.

She came to know that this Lord even knew her, that he had created her—that he actually loved her. She too was loved, and by none other than the supreme "Paron", before whom all other masters are themselves no more than lowly servants. She was known and loved and she was awaited.

What is more, this master had himself accepted the destiny of being flogged and now he was waiting for her "at the Father's right hand". Now she had "hope" —no longer simply the modest hope of finding masters who would be less cruel, but the great hope: "I am definitively loved and whatever happens to me—I am awaited by this Love. And so my life is good."

Through the knowledge of this hope she was "redeemed", no longer a slave, but a free child of God. She understood what Paul meant when he reminded the Ephesians that previously they were without hope and without God in the world—without hope because without God. Hence, when she was about to be taken back to Sudan, Bakhita refused; she did not wish to be separated again from her "Paron".

On 9 January 1890, she was baptized and confirmed and received her first Holy Communion from the hands of the Patriarch of Venice. On 8 December 1896, in Verona, she took her vows in the Congregation of the Canossian Sisters and from that time onwards, besides her work in the sacristy and in the porter's lodge at the convent, she made several journeys round Italy in order to promote the missions: the liberation that she had received through her encounter with the God of Jesus Christ, she felt she had to extend, it had to be handed on to others, to the greatest possible number of people.

The hope born in her which had "redeemed" her she could not keep to herself; this hope had to reach many, to reach everybody.

4. We have raised the question: can our encounter with the God who in Christ has shown us his face and opened his heart be for us too not just "informative" but "performative"—that is to say, can it change our lives, so that we know we are redeemed through the hope that it expresses?

Before attempting to answer the question, let us return once more to the early Church. It is not difficult to realize that the experience of the African slave-girl Bakhita was also the experience of many in the period of nascent Christianity who were beaten and condemned to slavery.

Christianity did not bring a message of social revolution like that of the ill-fated Spartacus, whose struggle led to so much bloodshed. Jesus was not Spartacus, he was not engaged in a fight for political liberation like Barabbas or Bar- Kochba. Jesus, who himself died on the Cross, brought something totally different: an encounter with the Lord of all lords, an encounter with the living God and thus an encounter with a hope stronger than the sufferings of slavery, a hope which therefore transformed life and the world from within.

What was new here can be seen with the utmost clarity in Saint Paul's Letter to Philemon. This is a very personal letter, which Paul wrote from prison and entrusted to the runaway slave Onesimus for his master, Philemon. Yes, Paul is sending the slave back to the master from whom he had fled, not ordering but asking: "I appeal to you for my child ... whose father I have become in my imprisonment ... I am sending him back to you, sending my very heart ... perhaps this is why he was parted from you for a while, that you might have him back for ever, no longer as a slave but more than a slave, as a beloved brother ..." (Philem 10-16).

Those who, as far as their civil status is concerned, stand in relation to one an other as masters and slaves, inasmuch as they are members of the one Church have become brothers and sisters—this is how Christians addressed one another.

By virtue of their Baptism they had been reborn, they had been given to drink of the same Spirit and they received the Body of the Lord together, alongside one another. Even if external structures remained unaltered, this changed society from within.

When the Letter to the Hebrews says that Christians here on earth do not have a permanent homeland, but seek one which lies in the future (cf. Heb 11,13-16; Phil 3,20), this does not mean for one moment that they live only for the future: present society is recognized by Christians as an exile; they belong to a new society which is the goal of their common pilgrimage and which is anticipated in the course of that pilgrimage.

5. We must add a further point of view.

The First Letter to the Corinthians (1,18-31) tells us that many of the early Christians belonged to the lower social strata, and precisely for this reason were open to the experience of new hope, as we saw in the example of Bakhita.

Yet from the beginning there were also conversions in the aristocratic and cultured circles, since they too were living "without hope and without God in the world".

Myth had lost its credibility; the Roman State religion had become fossilized into simple ceremony which was scrupulously carried out, but by then it was merely "political religion".

Philosophical rationalism had confined the gods within the realm of unreality. The Divine was seen in various ways in cosmic forces, but a God to whom one could pray did not exist.

Paul illustrates the essential problem of the religion of that time quite accurately when he contrasts life "according to Christ" with life under the dominion of the "elemental spirits of the universe" (Col 2,8).

In this regard a text by Saint Gregory Nazianzen is enlightening. He says that at the very moment when the Magi, guided by the star, adored Christ the new king, astrology came to an end, because the stars were now moving in the orbit determined by Christ.

This scene, in fact, overturns the world-view of that time, which in a different way has become fashionable once again today. It is not the elemental spirits of the universe, the laws of matter, which ultimately govern the world and mankind, but a personal God governs the stars, that is, the universe; it is not the laws of matter and of evolution that have the final say, but reason, will, love—a Person.

And if we know this Person and he knows us, then truly the inexorable power of material elements no longer has the last word; we are not slaves of the universe and of its laws, we are free.

In ancient times, honest enquiring minds were aware of this. Heaven is not empty. Life is not a simple product of laws and the randomness of matter, but within everything and at the same time above everything, there is a personal will, there is a Spirit who in Jesus has revealed himself as Love.

6. The sarcophagi of the early Christian era illustrate this concept visually—in the context of death, in the face of which the question concerning life's meaning becomes unavoidable.

The figure of Christ is interpreted on ancient sarcophagi principally by two images: the philosopher and the shepherd.

Philosophy at that time was not generally seen as a difficult academic discipline, as it is today. Rather, the philosopher was someone who knew how to teach the essential art: the art of being authentically human—the art of living and dying.

To be sure, it had long since been realized that many of the people who went around pretending to be philosophers, teachers of life, were just charlatans who made money through their words, while having nothing to say about real life. All the more, then, the true philosopher who really did know how to point out the path of life was highly sought after.

Towards the end of the third century, on the sarcophagus of a child in Rome, we find for the first time, in the context of the resurrection of Lazarus, the figure of Christ as the true philosopher, holding the Gospel in one hand and the philosopher's travelling staff in the other. With his staff, he conquers death; the Gospel brings the truth that itinerant philosophers had searched for in vain.

In this image, which then became a common feature of sarcophagus art for a long time, we see clearly what both educated and simple people found in Christ: he tells us who man truly is and what a man must do in order to be truly human.

He shows us the way, and this way is the truth. He himself is both the way and the truth, and therefore he is also the life which all of us are seeking. He also shows us the way beyond death; only someone able to do this is a true teacher of life.

The same thing becomes visible in the image of the shepherd. As in the representation of the philosopher, so too through the figure of the shepherd the early Church could identify with existing models of Roman art.

There the shepherd was generally an expression of the dream of a tranquil and simple life, for which the people, amid the confusion of the big cities, felt a certain longing. Now the image was read as part of a new scenario which gave it a deeper content: "The Lord is my shepherd: I shall not want ... Even though I walk through the valley of the shadow of death, I fear no evil, because you are with me ..." (Ps 23 [22],1, 4).

The true shepherd is one who knows even the path that passes through the valley of death; one who walks with me even on the path of final solitude, where no one can accompany me, guiding me through: he himself has walked this path, he has descended into the kingdom of death, he has conquered death, and he has returned to accompany us now and to give us the certainty that, together with him, we can find a way through.

The realization that there is One who even in death accompanies me, and with his "rod and his staff comforts me", so that "I fear no evil" (cf. Ps 23 [22],4)—this was the new "hope" that arose over the life of believers.

7. We must return once more to the New Testament.

In the eleventh chapter of the Letter to the Hebrews (v. 1) we find a kind of definition of faith which closely links this virtue with hope.

Ever since the Reformation there has been a dispute among exegetes over the central word of this phrase, but today a way towards a common interpretation seems to be opening up once more. For the time being I shall leave this central word untranslated. The sentence therefore reads as follows: "Faith is the hypostasis of things hoped for; the proof of things not seen".

For the Fathers and for the theologians of the Middle Ages, it was clear that the Greek word hypostasis was to be rendered in Latin with the term substantia. The Latin translation of the text produced at the time of the early Church therefore reads: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium—faith is the "substance" of things hoped for; the proof of things not seen.

Saint Thomas Aquinas,¹ using the terminology of the philosophical tradition to which he belonged, explains it as follows: faith is a habitus, that is, a stable disposition of the spirit, through which eternal life takes root in us and reason is led to consent to what it does not see.

The concept of "substance" is therefore modified in the sense that through faith, in a tentative way, or as we might say "in embryo"—and thus according to the "substance"—there are already present in us the things that are hoped for: the whole, true life.

And precisely because the thing itself is already present, this presence of what is to come also creates certainty: this "thing" which must come is not yet visible in the external world (it does not "appear"), but because of the fact that, as an initial and dynamic reality, we carry it within us, a certain perception of it has even now come into existence.

To Luther, who was not particularly fond of the Letter to the Hebrews, the concept of "substance", in the context of his view of faith, meant nothing. For this reason he understood the term hypostasis/substance not in the objective sense (of a reality present within us), but in the subjective sense, as an expression of an interior attitude, and so, naturally, he also had to understand the term argumentum as a disposition of the subject.

In the twentieth century this interpretation became prevalent—at least in Germany—in Catholic exegesis too, so that the ecumenical translation into German of the New Testament, approved by the Bishops, reads as follows: Glaube aber ist: Feststehen in dem, was man erhofft, Überzeugtsein von dem, was man nicht sieht (faith is: standing firm in what one hopes, being convinced of what one does not see).

This in itself is not incorrect, but it is not the meaning of the text, because the Greek term used (elenchos) does not have the subjective sense of "conviction" but the objective sense of "proof". Rightly, therefore, recent Protestant exegesis has arrived at a different interpretation: "Yet there can be no question but that this classical Protestant understanding is untenable."²

Faith is not merely a personal reaching out towards things to come that are still totally absent: it gives us something. It gives us even now something of the reality we are waiting for, and this present reality constitutes for us a "proof" of the things that are still unseen.

Faith draws the future into the present, so that it is no longer simply a "not yet". The fact that this future exists changes the present; the present is touched by the future reality, and thus the things of the future spill over into those of the present and those of the present into those of the future.

8. This explanation is further strengthened and related to daily life if we consider verse 34 of the tenth chapter of the Letter to the Hebrews, which is linked by vocabulary and content to this definition of hope-filled faith and prepares the way for it.

Here the author speaks to believers who have undergone the experience of persecution and he says to them: "you had compassion on the prisoners, and you joyfully accepted the plundering of your property (hyparchonton—Vg. bonorum), since you knew that you yourselves had a better possession (hyparxin—Vg. substantiam) and an abiding one."

Hyparchonta refers to property, to what in earthly life constitutes the means of support, indeed the basis, the "substance" for life, what we depend upon.

This "substance", life's normal source of security, has been taken away from Christians in the course of persecution. They have stood firm, though, because they considered this material substance to be of little account. They could abandon it because they had found a better "basis" for their existence—a basis that abides, that no one can take away.

We must not overlook the link between these two types of "substance", between means of support or material basis and the word of faith as the "basis", the "substance" that endures. Faith gives life a new basis, a new foundation on which we can stand, one which relativizes the habitual foundation, the reliability of material income.

A new freedom is created with regard to this habitual foundation of life, which only appears to be capable of providing support, although this is obviously not to deny its normal meaning.

This new freedom, the awareness of the new "substance" which we have been given, is revealed not only in martyrdom, in which people resist the overbearing power of ideology and its political organs and, by their death, renew the world.

Above all, it is seen in the great acts of renunciation, from the monks of ancient times to Saint Francis of Assisi and those of our contemporaries who enter modern religious Institutes and movements and leave everything for love of Christ, so as to bring to men and women the faith and love of Christ, and to help those who are suffering in body and spirit.

In their case, the new "substance" has proved to be a genuine "substance"; from the hope of these people who have been touched by Christ, hope has arisen for others who were living in darkness and without hope. In their case, it has been demonstrated that this new life truly possesses and is "substance" that calls forth life for others.

For us who contemplate these figures, their way of acting and living is de facto a "proof" that the things to come, the promise of Christ, are not only a reality that we await, but a real presence: he is truly the "philosopher" and the "shepherd" who shows us what life is and where it is to be found.

9. In order to understand more deeply this reflection on the two types of substance—hypostasis and hyparchonta—and on the two approaches to life expressed by these terms, we must continue with a brief consideration of two words pertinent to the discussion which can be found in the tenth chapter of the Letter to the Hebrews.

I refer to the words hypomone (10,36) and hypostole (10,39).

Hypo-mone is normally translated as "patience"—perseverance, constancy. Knowing how to wait, while patiently enduring trials, is necessary for the believer to be able to "receive what is promised" (10,36).

In the religious context of ancient Judaism, this word was used expressly for the expectation of God which was characteristic of Israel, for their persevering faithfulness to God on the basis of the certainty of the Covenant in a world which contradicts God. Thus the word indicates a lived hope, a life based on the certainty of hope.

In the New Testament this expectation of God, this standing with God, takes on a new significance: in Christ, God has revealed himself. He has already communicated to us the "substance" of things to come, and thus the expectation of God acquires a new certainty.

It is the expectation of things to come from the perspective of a present that is already given. It is a looking-forward in Christ's presence, with Christ who is present, to the perfecting of his Body, to his definitive coming.

The word hypostole, on the other hand, means shrinking back through lack of courage to speak openly and frankly a truth that may be dangerous. Hiding through a spirit of fear leads to "destruction" (Heb 10,39). "God did not give us a spirit of timidity but a spirit of power and love and self-control"—that, by contrast, is the beautiful way in which the Second Letter to Timothy (1,7) describes the fundamental attitude of the Christian.

10. We have spoken thus far of faith and hope in the New Testament and in early Christianity; yet it has always been clear that we are referring not only to the past: the entire reflection concerns living and dying in general, and therefore it also concerns us here and now.

So now we must ask explicitly: is the Christian faith also for us today a life-changing and life-sustaining hope?

Is it "performative" for us—is it a message which shapes our life in a new way, or is it just "information" which, in the meantime, we have set aside and which now seems to us to have been superseded by more recent information?

In the search for an answer, I would like to begin with the classical form of the dialogue with which the rite of Baptism expressed the reception of an infant into the community of believers and the infant's rebirth in Christ. First of all the priest asked what name the parents had chosen for the child, and then he continued with the question: "What do you ask of the Church?" Answer: "Faith". "And what does faith give you?" "Eternal life".

According to this dialogue, the parents were seeking access to the faith for their child, communion with believers, because they saw in faith the key to "eternal life".

Today as in the past, this is what being baptized, becoming Christians, is all about: it is not just an act of socialization within the community, not simply a welcome into the Church. The parents expect more for the one to be baptized: they expect that faith, which includes the corporeal nature of the Church and her sacraments, will give life to their child—eternal life.

Faith is the substance of hope. But then the question arises: do we really want this—to live eternally? Perhaps many people reject the faith today simply because they do not find the prospect of eternal life attractive.

What they desire is not eternal life at all, but this present life, for which faith in eternal life seems something of an impediment. To continue living for ever —endlessly—appears more like a curse than a gift.

Death, admittedly, one would wish to postpone for as long as possible. But to live always, without end—this, all things considered, can only be monotonous and ultimately unbearable.

This is precisely the point made, for example, by Saint Ambrose, one of the Church Fathers, in the funeral discourse for his deceased brother Satyrus: "Death was not part of nature; it became part of nature. God did not decree death from the beginning; he prescribed it as a remedy. Human life, because of sin ... began to experience the burden of wretchedness in unremitting labour and unbearable sorrow. There had to be a limit to its evils; death had to restore what life had forfeited. Without the assistance of grace, immortality is more of a burden than a blessing."

A little earlier, Ambrose had said: "Death is, then, no cause for mourning, for it is the cause of mankind's salvation."

11. Whatever precisely Saint Ambrose may have meant by these words, it is true that to eliminate death or to postpone it more or less indefinitely would place the earth and humanity in an impossible situation, and even for the individual would bring no benefit.

Obviously there is a contradiction in our attitude, which points to an inner contradiction in our very existence.

On the one hand, we do not want to die; above all, those who love us do not want us to die. Yet on the other hand, neither do we want to continue living indefinitely, nor was the earth created with that in view.

So what do we really want? Our paradoxical attitude gives rise to a deeper question: what in fact is "life"? And what does "eternity" really mean?

There are moments when it suddenly seems clear to us: yes, this is what true "life" is—this is what it should be like. Besides, what we call "life" in our everyday language is not real "life" at all.

Saint Augustine, in the extended letter on prayer which he addressed to Proba, a wealthy Roman widow and mother of three consuls, once wrote this: ultimately we want only one thing—"the blessed life", the life which is simply life, simply "happiness". In the final analysis, there is nothing else that we ask for in prayer. Our journey has no other goal—it is about this alone.

But then Augustine also says: looking more closely, we have no idea what we ultimately desire, what we would really like. We do not know this reality at all; even in those moments when we think we can reach out and touch it, it eludes us. "We do not know what we should pray for as we ought," he says, quoting Saint Paul (Rom 8,26).

All we know is that it is not this. Yet in not knowing, we know that this reality must exist. "There is therefore in us a certain learned ignorance (docta ignorantia), so to speak", he writes. We do not know what we would really like; we do not know this "true life"; and yet we know that there must be something we do not know towards which we feel driven.

12. I think that in this very precise and permanently valid way, Augustine is describing man's essential situation, the situation that gives rise to all his contradictions and hopes.

In some way we want life itself, true life, untouched even by death; yet at the same time we do not know the thing towards which we feel driven. We cannot stop reaching out for it, and yet we know that all we can experience or accomplish is not what we yearn for.

This unknown "thing" is the true "hope" which drives us, and at the same time the fact that it is unknown is the cause of all forms of despair and also of all efforts, whether positive or destructive, directed towards worldly authenticity and human authenticity.

The term "eternal life" is intended to give a name to this known "unknown". Inevitably it is an inadequate term that creates confusion.

"Eternal", in fact, suggests to us the idea of something interminable, and this frightens us; "life" makes us think of the life that we know and love and do not want to lose, even though very often it brings more toil than satisfaction, so that while on the one hand we desire it, on the other hand we do not want it.

To imagine ourselves outside the temporality that imprisons us and in some way to sense that eternity is not an unending succession of days in the calendar, but something more like the supreme moment of satisfaction, in which totality embraces us and we embrace totality—this we can only attempt.

It would be like plunging into the ocean of infinite love, a moment in which time—the before and after—no longer exists.

We can only attempt to grasp the idea that such a moment is life in the full sense, a plunging ever anew into the vastness of being, in which we are simply overwhelmed with joy.

This is how Jesus expresses it in Saint John's Gospel: "I will see you again and your hearts will rejoice, and no one will take your joy from you" (16,22).

We must think along these lines if we want to understand the object of Christian hope, to understand what it is that our faith, our being with Christ, leads us to expect.

13. In the course of their history, Christians have tried to express this "knowing without knowing" by means of figures that can be represented, and they have developed images of "Heaven" which remain far removed from what, after all, can only be known negatively, via unknowing.

All these attempts at the representation of hope have given to many people, down the centuries, the incentive to live by faith and hence also to abandon their hyparchonta, the material substance for their lives.

The author of the Letter to the Hebrews, in the eleventh chapter, outlined a kind of history of those who live in hope and of their journeying, a history which stretches from the time of Abel into the author's own day. This type of hope has been subjected to an increasingly harsh critique in modern times: it is dismissed as pure individualism, a way of abandoning the world to its misery and taking refuge in a private form of eternal salvation.

Henri de Lubac, in the introduction to his seminal book Catholicisme. Aspects sociaux du dogme, assembled some characteristic articulations of this viewpoint, one of which is worth quoting: "Should I have found joy? No ... only my joy, and that is something wildly different ... The joy of Jesus can be personal. It can belong to a single man and he is saved. He is at peace ... now and always, but he is alone. The isolation of this joy does not trouble him. On the contrary: he is the chosen one! In his blessedness he passes through the battlefields with a rose in his hand."

14. Against this, drawing upon the vast range of patristic theology, de Lubac was able to demonstrate that salvation has always been considered a "social" reality.

Indeed, the Letter to the Hebrews speaks of a "city" (cf. 11,10, 16; 12,22; 13,14) and therefore of communal salvation.

Consistently with this view, sin is understood by the Fathers as the destruction of the unity of the human race, as fragmentation and division. Babel, the place where languages were confused, the place of separation, is seen to be an expression of what sin fundamentally is.

Hence "redemption" appears as the reestablishment of unity, in which we come together once more in a union that begins to take shape in the world community of believers.

We need not concern ourselves here with all the texts in which the social character of hope appears. Let us concentrate on the Letter to Proba in which Augustine tries to illustrate to some degree this "known unknown" that we seek.

His point of departure is simply the expression "blessed life". Then he quotes Psalm 144 [143],15: "Blessed is the people whose God is the Lord." And he continues: "In order to be numbered among this people and attain to ... everlasting life with God, ‘the end of the commandment is charity that issues from a pure heart and a good conscience and sincere faith' (1 Tim 1,5)."

This real life, towards which we try to reach out again and again, is linked to a lived union with a "people", and for each individual it can only be attained within this "we".

It presupposes that we escape from the prison of our "I", because only in the openness of this universal subject does our gaze open out to the source of joy, to love itself—to God.

15. While this community-oriented vision of the "blessed life" is certainly directed beyond the present world, as such it also has to do with the building up of this world—in very different ways, according to the historical context and the possibilities offered or excluded thereby.

At the time of Augustine, the incursions of new peoples were threatening the cohesion of the world, where hitherto there had been a certain guarantee of law and of living in a juridically ordered society; at that time, then, it was a matter of strengthening the basic foundations of this peaceful societal existence, in order to survive in a changed world.

Let us now consider a more or less randomly chosen episode from the Middle Ages, that serves in many respects to illustrate what we have been saying.

It was commonly thought that monasteries were places of flight from the world (contemptus mundi) and of withdrawal from responsibility for the world, in search of private salvation.

Bernard of Clairvaux, who inspired a multitude of young people to enter the monasteries of his reformed Order, had quite a different perspective on this.

In his view, monks perform a task for the whole Church and hence also for the world. He uses many images to illustrate the responsibility that monks have towards the entire body of the Church, and indeed towards humanity; he applies to them the words of pseudo-Rufinus: "The human race lives thanks to a few; were it not for them, the world would perish ...".

Contemplatives—contemplantes—must become agricultural labourers—laborantes—he says. The nobility of work, which Christianity inherited from Judaism, had already been expressed in the monastic rules of Augustine and Benedict.

Bernard takes up this idea again. The young noblemen who flocked to his monasteries had to engage in manual labour. In fact Bernard explicitly states that not even the monastery can restore Paradise, but he maintains that, as a place of practical and spiritual "tilling the soil", it must prepare the new Paradise.

A wild plot of forest land is rendered fertile—and in the process, the trees of pride are felled, whatever weeds may be growing inside souls are pulled up, and the ground is thereby prepared so that bread for body and soul can flourish.

Are we not perhaps seeing once again, in the light of current history, that no positive world order can prosper where souls are overgrown?

16. How could the idea have developed that Jesus's message is narrowly individualistic and aimed only at each person singly?

How did we arrive at this interpretation of the "salvation of the soul" as a flight from responsibility for the whole, and how did we come to conceive the Christian project as a selfish search for salvation which rejects the idea of serving others?

In order to find an answer to this we must take a look at the foundations of the modern age. These appear with particular clarity in the thought of Francis Bacon.

That a new era emerged—through the discovery of America and the new technical achievements that had made this development possible—is undeniable. But what is the basis of this new era? It is the new correlation of experiment and method that enables man to arrive at an interpretation of nature in conformity with its laws and thus finally to achieve "the triumph of art over nature" (victoria cursus artis super naturam).

The novelty—according to Bacon's vision—lies in a new correlation between science and praxis. This is also given a theological application: the new correlation between science and praxis would mean that the dominion over creation —given to man by God and lost through original sin—would be reestablished.

17. Anyone who reads and reflects on these statements attentively will recognize that a disturbing step has been taken: up to that time, the recovery of what man had lost through the expulsion from Paradise was expected from faith in Jesus Christ: herein lay "redemption".

Now, this "redemption", the restoration of the lost "Paradise" is no longer expected from faith, but from the newly discovered link between science and praxis.

It is not that faith is simply denied; rather it is displaced onto another level—that of purely private and other-worldly affairs—and at the same time it becomes somehow irrelevant for the world.

This programmatic vision has determined the trajectory of modern times and it also shapes the present-day crisis of faith which is essentially a crisis of Christian hope.

Thus hope too, in Bacon, acquires a new form. Now it is called: faith in progress. For Bacon, it is clear that the recent spate of discoveries and inventions is just the beginning; through the interplay of science and praxis, totally new discoveries will follow, a totally new world will emerge, the kingdom of man.

He even put forward a vision of foreseeable inventions—including the aeroplane and the submarine. As the ideology of progress developed further, joy at visible advances in human potential remained a continuing confirmation of faith in progress as such.

18. At the same time, two categories become increasingly central to the idea of progress: reason and freedom.

Progress is primarily associated with the growing dominion of reason, and this reason is obviously considered to be a force of good and a force for good. Progress is the overcoming of all forms of dependency—it is progress towards perfect freedom. Likewise freedom is seen purely as a promise, in which man becomes more and more fully himself.

In both concepts—freedom and reason—there is a political aspect.

The kingdom of reason, in fact, is expected as the new condition of the human race once it has attained total freedom.

The political conditions of such a kingdom of reason and freedom, however, appear at first sight somewhat ill defined. Reason and freedom seem to guarantee by themselves, by virtue of their intrinsic goodness, a new and perfect human community.

The two key concepts of "reason" and "freedom", however, were tacitly interpreted as being in conflict with the shackles of faith and of the Church as well as those of the political structures of the period. Both concepts therefore contain a revolutionary potential of enormous explosive force.

19. We must look briefly at the two essential stages in the political realization of this hope, because they are of great importance for the development of Christian hope, for a proper understanding of it and of the reasons for its persistence.

First there is the French Revolution—an attempt to establish the rule of reason and freedom as a political reality.

To begin with, the Europe of the Enlightenment looked on with fascination at these events, but then, as they developed, had cause to reflect anew on reason and freedom.

A good illustration of these two phases in the reception of events in France is found in two essays by Immanuel Kant in which he reflects on what had taken place.

In 1792 he wrote Der Sieg des guten Prinzips über das böse und die Gründung eines Reiches Gottes auf Erden ("The Victory of the Good over the Evil Principle and the Founding of a Kingdom of God on Earth").

In this text he says the following: "The gradual transition of ecclesiastical faith to the exclusive sovereignty of pure religious faith is the coming of the Kingdom of God."

He also tells us that revolutions can accelerate this transition from ecclesiastical faith to rational faith.

The "Kingdom of God" proclaimed by Jesus receives a new definition here and takes on a new mode of presence; a new "imminent expectation", so to speak, comes into existence: the "Kingdom of God" arrives where "ecclesiastical faith" is vanquished and superseded by "religious faith", that is to say, by simple rational faith.

In 1795, in the text Das Ende aller Dinge ("The End of All Things") a changed image appears. Now Kant considers the possibility that as well as the natural end of all things there may be another that is unnatural, a perverse end.

He writes in this connection: "If Christianity should one day cease to be worthy of love ... then the prevailing mode in human thought would be rejection and opposition to it; and the Antichrist ... would begin his—albeit short—regime (presumably based on fear and self-interest); but then, because Christianity, though destined to be the world religion, would not in fact be favoured by destiny to become so, then, in a moral respect, this could lead to the (perverted) end of all things."

20. The nineteenth century held fast to its faith in progress as the new form of human hope, and it continued to consider reason and freedom as the guiding stars to be followed along the path of hope.

Nevertheless, the increasingly rapid advance of technical development and the industrialization connected with it soon gave rise to an entirely new social situation: there emerged a class of industrial workers and the so-called "industrial proletariat", whose dreadful living conditions Friedrich Engels described alarmingly in 1845.

For his readers, the conclusion is clear: this cannot continue; a change is necessary. Yet the change would shake up and overturn the entire structure of bourgeois society.

After the bourgeois revolution of 1789, the time had come for a new, proletarian revolution: progress could not simply continue in small, linear steps. A revolutionary leap was needed.

Karl Marx took up the rallying call, and applied his incisive language and intellect to the task of launching this major new and, as he thought, definitive step in history towards salvation—towards what Kant had described as the "Kingdom of God".

Once the truth of the hereafter had been rejected, it would then be a question of establishing the truth of the here and now.

The critique of Heaven is transformed into the critique of earth, the critique of theology into the critique of politics. Progress towards the better, towards the definitively good world, no longer comes simply from science but from politics—from a scientifically conceived politics that recognizes the structure of history and society and thus points out the road towards revolution, towards all-encompassing change.

With great precision, albeit with a certain one-sided bias, Marx described the situation of his time, and with great analytical skill he spelled out the paths leading to revolution—and not only theoretically: by means of the Communist Party that came into being from the Communist Manifesto of 1848, he set it in motion.

His promise, owing to the acuteness of his analysis and his clear indication of the means for radical change, was and still remains an endless source of fascination. Real revolution followed, in the most radical way in Russia.

21. Together with the victory of the revolution, though, Marx's fundamental error also became evident.

He showed precisely how to overthrow the existing order, but he did not say how matters should proceed thereafter. He simply presumed that with the expropriation of the ruling class, with the fall of political power and the socialization of means of production, the new Jerusalem would be realized.

Then, indeed, all contradictions would be resolved, man and the world would finally sort themselves out. Then everything would be able to proceed by itself along the right path, because everything would belong to everyone and all would desire the best for one another.

Thus, having accomplished the revolution, Lenin must have realized that the writings of the master gave no indication as to how to proceed.

True, Marx had spoken of the interim phase of the dictatorship of the proletariat as a necessity which in time would automatically become redundant. This "intermediate phase" we know all too well, and we also know how it then developed, not ushering in a perfect world, but leaving behind a trail of appalling destruction.

Marx not only omitted to work out how this new world would be organized—which should, of course, have been unnecessary. His silence on this matter follows logically from his chosen approach.

His error lay deeper. He forgot that man always remains man. He forgot man and he forgot man's freedom. He forgot that freedom always remains also freedom for evil. He thought that once the economy had been put right, everything would automatically be put right.

His real error is materialism: man, in fact, is not merely the product of economic conditions, and it is not possible to redeem him purely from the outside by creating a favorable economic environment.

22. Again, we find ourselves facing the question: what may we hope?

A self-critique of modernity is needed in dialogue with Christianity and its concept of hope. In this dialogue Christians too, in the context of their knowledge and experience, must learn anew in what their hope truly consists, what they have to offer to the world and what they cannot offer.

Flowing into this self-critique of the modern age there also has to be a self-critique of modern Christianity, which must constantly renew its self-understanding setting out from its roots.

On this subject, all we can attempt here are a few brief observations.

First we must ask ourselves: what does "progress" really mean; what does it promise and what does it not promise?

In the nineteenth century, faith in progress was already subject to critique. In the twentieth century, Theodor W. Adorno formulated the problem of faith in progress quite drastically: he said that progress, seen accurately, is progress from the sling to the atom bomb.

Now this is certainly an aspect of progress that must not be concealed. To put it another way: the ambiguity of progress becomes evident. Without doubt, it offers new possibilities for good, but it also opens up appalling possibilities for evil—possibilities that formerly did not exist.

We have all witnessed the way in which progress, in the wrong hands, can become and has indeed become a terrifying progress in evil. If technical progress is not matched by corresponding progress in man's ethical formation, in man's inner growth (cf. Eph 3,16; 2 Cor 4,16), then it is not progress at all, but a threat for man and for the world.

23. As far as the two great themes of "reason" and "freedom" are concerned, here we can only touch upon the issues connected with them.

Yes indeed, reason is God's great gift to man, and the victory of reason over unreason is also a goal of the Christian life. But when does reason truly triumph? When it is detached from God? When it has become blind to God? Is the reason behind action and capacity for action the whole of reason?

If progress, in order to be progress, needs moral growth on the part of humanity, then the reason behind action and capacity for action is likewise urgently in need of integration through reason's openness to the saving forces of faith, to the differentiation between good and evil. Only thus does reason become truly human.

It becomes human only if it is capable of directing the will along the right path, and it is capable of this only if it looks beyond itself. Otherwise, man's situation, in view of the imbalance between his material capacity and the lack of judgement in his heart, becomes a threat for him and for creation.

Thus where freedom is concerned, we must remember that human freedom always requires a convergence of various freedoms. Yet this convergence cannot succeed unless it is determined by a common intrinsic criterion of measurement, which is the foundation and goal of our freedom.

Let us put it very simply: man needs God, otherwise he remains without hope. Given the developments of the modern age, the quotation from Saint Paul with which I began (Eph 2,12) proves to be thoroughly realistic and plainly true.

There is no doubt, therefore, that a "Kingdom of God" accomplished without God—a kingdom therefore of man alone—inevitably ends up as the "perverse end" of all things as described by Kant: we have seen it, and we see it over and over again.

Yet neither is there any doubt that God truly enters into human affairs only when, rather than being present merely in our thinking, he himself comes towards us and speaks to us. Reason therefore needs faith if it is to be completely itself: reason and faith need one another in order to fulfil their true nature and their mission.

24. Let us ask once again: what may we hope? And what may we not hope?

First of all, we must acknowledge that incremental progress is possible only in the material sphere. Here, amid our growing knowledge of the structure of matter and in the light of ever more advanced inventions, we clearly see continuous progress towards an ever greater mastery of nature.

Yet in the field of ethical awareness and moral decision-making, there is no similar possibility of accumulation for the simple reason that man's freedom is always new and he must always make his decisions anew.

These decisions can never simply be made for us in advance by others—if that were the case, we would no longer be free. Freedom presupposes that in fundamental decisions, every person and every generation is a new beginning.

Naturally, new generations can build on the knowledge and experience of those who went before, and they can draw upon the moral treasury of the whole of humanity. But they can also reject it, because it can never be self-evident in the same way as material inventions.

The moral treasury of humanity is not readily at hand like tools that we use; it is present as an appeal to freedom and a possibility for it. This, however, means that: The right state of human affairs, the moral well-being of the world can never be guaranteed simply through structures alone, however good they are.

a) Such structures are not only important, but necessary; yet they cannot and must not marginalize human freedom.

Even the best structures function only when the community is animated by convictions capable of motivating people to assent freely to the social order.

Freedom requires conviction; conviction does not exist on its own, but must always be gained anew by the community.

b) Since man always remains free and since his freedom is always fragile, the kingdom of good will never be definitively established in this world.

Anyone who promises the better world that is guaranteed to last for ever is making a false promise; he is overlooking human freedom.

Freedom must constantly be won over for the cause of good. Free assent to the good never exists simply by itself.

If there were structures which could irrevocably guarantee a determined—good—state of the world, man's freedom would be denied, and hence they would not be good structures at all.

25. What this means is that every generation has the task of engaging anew in the arduous search for the right way to order human affairs; this task is never simply completed.

Yet every generation must also make its own contribution to establishing convincing structures of freedom and of good, which can help the following generation as a guideline for the proper use of human freedom; hence, always within human limits, they provide a certain guarantee also for the future.

In other words: good structures help, but of themselves they are not enough. Man can never be redeemed simply from outside.

Francis Bacon and those who followed in the intellectual current of modernity that he inspired were wrong to believe that man would be redeemed through science. Such an expectation asks too much of science; this kind of hope is deceptive.

Science can contribute greatly to making the world and mankind more human. Yet it can also destroy mankind and the world unless it is steered by forces that lie outside it.

On the other hand, we must also acknowledge that modern Christianity, faced with the successes of science in progressively structuring the world, has to a large extent restricted its attention to the individual and his salvation. In so doing it has limited the horizon of its hope and has failed to recognize sufficiently the greatness of its task—even if it has continued to achieve great things in the formation of man and in care for the weak and the suffering.

26. It is not science that redeems man: man is redeemed by love. This applies even in terms of this present world.

When someone has the experience of a great love in his life, this is a moment of "redemption" which gives a new meaning to his life. But soon he will also realize that the love bestowed upon him cannot by itself resolve the question of his life. It is a love that remains fragile. It can be destroyed by death.

The human being needs unconditional love. He needs the certainty which makes him say: "neither death, nor life, nor angels, nor principalities, nor things present, nor things to come, nor powers, nor height, nor depth, nor anything else in all creation, will be able to separate us from the love of God in Christ Jesus our Lord" (Rom 8,38- 39).

If this absolute love exists, with its absolute certainty, then—only then—is man "redeemed", whatever should happen to him in his particular circumstances. This is what it means to say: Jesus Christ has "redeemed" us.

Through him we have become certain of God, a God who is not a remote "first cause" of the world, because his only-begotten Son has become man and of him everyone can say: "I live by faith in the Son of God, who loved me and gave himself for me" (Gal 2,20).

27. In this sense it is true that anyone who does not know God, even though he may entertain all kinds of hopes, is ultimately without hope, without the great hope that sustains the whole of life (cf. Eph 2,12).

Man's great, true hope which holds firm in spite of all disappointments can only be God—God who has loved us and who continues to love us "to the end," until all "is accomplished" (cf. Jn 13,1 and 19,30).

Whoever is moved by love begins to perceive what "life" really is. He begins to perceive the meaning of the word of hope that we encountered in the Baptismal Rite: from faith I await "eternal life"—the true life which, whole and unthreatened, in all its fullness, is simply life.

Jesus, who said that he had come so that we might have life and have it in its fullness, in abundance (cf. Jn 10,10), has also explained to us what "life" means: "this is eternal life, that they know you the only true God, and Jesus Christ whom you have sent" (Jn 17,3).

Life in its true sense is not something we have exclusively in or from ourselves: it is a relationship. And life in its totality is a relationship with him who is the source of life. If we are in relation with him who does not die, who is Life itself and Love itself, then we are in life. Then we "live".

28. Yet now the question arises: are we not in this way falling back once again into an individualistic understanding of salvation, into hope for myself alone, which is not true hope since it forgets and overlooks others?

Indeed we are not! Our relationship with God is established through communion with Jesus—we cannot achieve it alone or from our own resources alone.

The relationship with Jesus, however, is a relationship with the one who gave himself as a ransom for all (cf. 1 Tim 2,6). Being in communion with Jesus Christ draws us into his "being for all"; it makes it our own way of being.

He commits us to live for others, but only through communion with him does it become possible truly to be there for others, for the whole.

In this regard I would like to quote the great Greek Doctor of the Church, Maximus the Confessor († 662), who begins by exhorting us to prefer nothing to the knowledge and love of God, but then quickly moves on to practicalities: "The one who loves God cannot hold on to money but rather gives it out in God's fashion ... in the same manner in accordance with the measure of justice."

Love of God leads to participation in the justice and generosity of God towards others. Loving God requires an interior freedom from all possessions and all material goods: the love of God is revealed in responsibility for others.

This same connection between love of God and responsibility for others can be seen in a striking way in the life of Saint Augustine.

After his conversion to the Christian faith, he decided, together with some like-minded friends, to lead a life totally dedicated to the word of God and to things eternal. His intention was to practise a Christian version of the ideal of the contemplative life expressed in the great tradition of Greek philosophy, choosing in this way the "better part" (cf. Lk 10,42).

Things turned out differently, however. While attending the Sunday liturgy at the port city of Hippo, he was called out from the assembly by the Bishop and constrained to receive ordination for the exercise of the priestly ministry in that city.

Looking back on that moment, he writes in his Confessions: "Terrified by my sins and the weight of my misery, I had resolved in my heart, and meditated flight into the wilderness; but you forbade me and gave me strength, by saying: ‘Christ died for all, that those who live might live no longer for themselves but for him who for their sake died' (cf. 2 Cor 5,15)".

Christ died for all. To live for him means allowing oneself to be drawn into his being for others.

29. For Augustine this meant a totally new life.

He once described his daily life in the following terms: "The turbulent have to be corrected, the faint-hearted cheered up, the weak supported; the Gospel's opponents need to be refuted, its insidious enemies guarded against; the unlearned need to be taught, the indolent stirred up, the argumentative checked; the proud must be put in their place, the desperate set on their feet, those engaged in quarrels reconciled; the needy have to be helped, the oppressed to be liberated, the good to be encouraged, the bad to be tolerated; all must be loved."

"The Gospel terrifies me"—producing that healthy fear which prevents us from living for ourselves alone and compels us to pass on the hope we hold in common. Amid the serious difficulties facing the Roman Empire—and also posing a serious threat to Roman Africa, which was actually destroyed at the end of Augustine's life—this was what he set out to do: to transmit hope, the hope which came to him from faith and which, in complete contrast with his introverted temperament, enabled him to take part decisively and with all his strength in the task of building up the city.

In the same chapter of the Confessions in which we have just noted the decisive reason for his commitment "for all", he says that Christ "intercedes for us, otherwise I should despair. My weaknesses are many and grave, many and grave indeed, but more abundant still is your medicine. We might have thought that your word was far distant from union with man, and so we might have despaired of ourselves, if this Word had not become flesh and dwelt among us."

On the strength of his hope, Augustine dedicated himself completely to the ordinary people and to his city—renouncing his spiritual nobility, he preached and acted in a simple way for simple people.

30. Let us summarize what has emerged so far in the course of our reflections.

Day by day, man experiences many greater or lesser hopes, different in kind according to the different periods of his life. Sometimes one of these hopes may appear to be totally satisfying without any need for other hopes.

Young people can have the hope of a great and fully satisfying love; the hope of a certain position in their profession, or of some success that will prove decisive for the rest of their lives. When these hopes are fulfilled, however, it becomes clear that they were not, in reality, the whole.

It becomes evident that man has need of a hope that goes further. It becomes clear that only something infinite will suffice for him, something that will always be more than he can ever attain.

In this regard our contemporary age has developed the hope of creating a perfect world that, thanks to scientific knowledge and to scientifically based politics, seemed to be achievable. Thus Biblical hope in the Kingdom of God has been displaced by hope in the kingdom of man, the hope of a better world which would be the real "Kingdom of God".

This seemed at last to be the great and realistic hope that man needs. It was capable of galvanizing—for a time—all man's energies. The great objective seemed worthy of full commitment. In the course of time, however, it has become clear that this hope is constantly receding. Above all it has become apparent that this may be a hope for a future generation, but not for me.

And however much "for all" may be part of the great hope—since I cannot be happy without others or in opposition to them—it remains true that a hope that does not concern me personally is not a real hope. It has also become clear that this hope is opposed to freedom, since human affairs depend in each generation on the free decisions of those concerned.

If this freedom were to be taken away, as a result of certain conditions or structures, then ultimately this world would not be good, since a world without freedom can by no means be a good world.

Hence, while we must always be committed to the improvement of the world, tomorrow's better world cannot be the proper and sufficient content of our hope.

And in this regard the question always arises: when is the world "better"? What makes it good? By what standard are we to judge its goodness? What are the paths that lead to this "goodness"?

31. Let us say once again: we need the greater and lesser hopes that keep us going day by day.

But these are not enough without the great hope, which must surpass everything else. This great hope can only be God, who encompasses the whole of reality and who can bestow upon us what we, by ourselves, cannot attain.

The fact that it comes to us as a gift is actually part of hope. God is the foundation of hope: not any god, but the God who has a human face and who has loved us to the end, each one of us and humanity in its entirety.

His Kingdom is not an imaginary hereafter, situated in a future that will never arrive; his Kingdom is present wherever he is loved and wherever his love reaches us.

His love alone gives us the possibility of soberly persevering day by day, without ceasing to be spurred on by hope, in a world which by its very nature is imperfect.

His love is at the same time our guarantee of the existence of what we only vaguely sense and which nevertheless, in our deepest self, we await: a life that is "truly" life.

Let us now, in the final section, develop this idea in more detail as we focus our attention on some of the "settings" in which we can learn in practice about hope and its exercise.

32. A first essential setting for learning hope is prayer. When no one listens to me any more, God still listens to me.

When I can no longer talk to anyone or call upon anyone, I can always talk to God. When there is no longer anyone to help me deal with a need or expectation that goes beyond the human capacity for hope, he can help me.

When I have been plunged into complete solitude ...; if I pray I am never totally alone. The late Cardinal Nguyen Van Thuan, a prisoner for thirteen years, nine of them spent in solitary confinement, has left us a precious little book: Prayers of Hope.

During thirteen years in jail, in a situation of seemingly utter hopelessness, the fact that he could listen and speak to God became for him an increasing power of hope, which enabled him, after his release, to become for people all over the world a witness to hope—to that great hope which does not wane even in the nights of solitude.

33. Saint Augustine, in a homily on the First Letter of John, describes very beautifully the intimate relationship between prayer and hope.

He defines prayer as an exercise of desire. Man was created for greatness—for God himself; he was created to be filled by God. But his heart is too small for the greatness to which it is destined. It must be stretched. "By delaying [his gift], God strengthens our desire; through desire he enlarges our soul and by expanding it he increases its capacity [for receiving him]".

Augustine refers to Saint Paul, who speaks of himself as straining forward to the things that are to come (cf. Phil 3,13). He then uses a very beautiful image to describe this process of enlargement and preparation of the human heart. "Suppose that God wishes to fill you with honey [a symbol of God's tenderness and goodness]; but if you are full of vinegar, where will you put the honey?"

The vessel, that is your heart, must first be enlarged and then cleansed, freed from the vinegar and its taste. This requires hard work and is painful, but in this way alone do we become suited to that for which we are destined.

Even if Augustine speaks directly only of our capacity for God, it is nevertheless clear that through this effort by which we are freed from vinegar and the taste of vinegar, not only are we made free for God, but we also become open to others.

It is only by becoming children of God, that we can be with our common Father. To pray is not to step outside history and withdraw to our own private corner of happiness. When we pray properly we undergo a process of inner purification which opens us up to God and thus to our fellow human beings as well.

In prayer we must learn what we can truly ask of God—what is worthy of God.

We must learn that we cannot pray against others. We must learn that we cannot ask for the superficial and comfortable things that we desire at this moment—that meager, misplaced hope that leads us away from God. We must learn to purify our desires and our hopes. We must free ourselves from the hidden lies with which we deceive ourselves. God sees through them, and when we come before God, we too are forced to recognize them. "But who can discern his errors? Clear me from hidden faults" prays the Psalmist (Ps 19,12 [18,13]).

Failure to recognize my guilt, the illusion of my innocence, does not justify me and does not save me, because I am culpable for the numbness of my conscience and my incapacity to recognize the evil in me for what it is.

If God does not exist, perhaps I have to seek refuge in these lies, because there is no one who can forgive me; no one who is the true criterion. Yet my encounter with God awakens my conscience in such a way that it no longer aims at self-justification, and is no longer a mere reflection of me and those of my contemporaries who shape my thinking, but it becomes a capacity for listening to the Good itself.

34. For prayer to develop this power of purification, it must on the one hand be something very personal, an encounter between my intimate self and God, the living God.

On the other hand it must be constantly guided and enlightened by the great prayers of the Church and of the saints, by liturgical prayer, in which the Lord teaches us again and again how to pray properly.

Cardinal Nguyen Van Thuan, in his book of spiritual exercises, tells us that during his life there were long periods when he was unable to pray and that he would hold fast to the texts of the Church's prayer: the Our Father, the Hail Mary and the prayers of the liturgy.

Praying must always involve this intermingling of public and personal prayer. This is how we can speak to God and how God speaks to us. In this way we undergo those purifications by which we become open to God and are prepared for the service of our fellow human beings.

We become capable of the great hope, and thus we become ministers of hope for others. Hope in a Christian sense is always hope for others as well. It is an active hope, in which we struggle to prevent things moving towards the "perverse end". It is an active hope also in the sense that we keep the world open to God. Only in this way does it continue to be a truly human hope.

35. All serious and upright human conduct is hope in action.

This is so first of all in the sense that we thereby strive to realize our lesser and greater hopes, to complete this or that task which is important for our onward journey, or we work towards a brighter and more humane world so as to open doors into the future.

Yet our daily efforts in pursuing our own lives and in working for the world's future either tire us or turn into fanaticism, unless we are enlightened by the radiance of the great hope that cannot be destroyed even by small-scale failures or by a breakdown in matters of historic importance.

If we cannot hope for more than is effectively attainable at any given time, or more than is promised by political or economic authorities, our lives will soon be without hope.

It is important to know that I can always continue to hope, even if in my own life, or the historical period in which I am living, there seems to be nothing left to hope for.

Only the great certitude of hope that my own life and history in general, despite all failures, are held firm by the indestructible power of Love, and that this gives them their meaning and importance, only this kind of hope can then give the courage to act and to persevere.

Certainly we cannot "build" the Kingdom of God by our own efforts—what we build will always be the kingdom of man with all the limitations proper to our human nature.

The Kingdom of God is a gift, and precisely because of this, it is great and beautiful, and constitutes the response to our hope.

And we cannot—to use the classical expression—"merit" Heaven through our works. Heaven is always more than we could merit, just as being loved is never something "merited", but always a gift.

However, even when we are fully aware that Heaven far exceeds what we can merit, it will always be true that our behavior is not indifferent before God and therefore is not indifferent for the unfolding of history. We can open ourselves and the world and allow God to enter: we can open ourselves to truth, to love, to what is good.

This is what the saints did, those who, as "God's fellow workers", contributed to the world's salvation (cf. 1 Cor 3,9; 1 Th 3,2). We can free our life and the world from the poisons and contaminations that could destroy the present and the future. We can uncover the sources of creation and keep them unsullied, and in this way we can make a right use of creation, which comes to us as a gift, according to its intrinsic requirements and ultimate purpose.

This makes sense even if outwardly we achieve nothing or seem powerless in the face of overwhelming hostile forces. So on the one hand, our actions engender hope for us and for others; but at the same time, it is the great hope based upon God's promises that gives us courage and directs our action in good times and bad.

36. Like action, suffering is a part of our human existence.

Suffering stems partly from our finitude, and partly from the mass of sin which has accumulated over the course of history, and continues to grow unabated today.

Certainly we must do whatever we can to reduce suffering: to avoid as far as possible the suffering of the innocent; to soothe pain; to give assistance in overcoming mental suffering.

These are obligations both in justice and in love, and they are included among the fundamental requirements of the Christian life and every truly human life.

Great progress has been made in the battle against physical pain; yet the sufferings of the innocent and mental suffering have, if anything, increased in recent decades. Indeed, we must do all we can to overcome suffering, but to banish it from the world altogether is not in our power.

This is simply because we are unable to shake off our finitude and because none of us is capable of eliminating the power of evil, of sin which, as we plainly see, is a constant source of suffering. Only God is able to do this: only a God who personally enters history by making himself man and suffering within history.

We know that this God exists, and hence that this power to "take away the sin of the world" (Jn 1,29) is present in the world. Through faith in the existence of this power, hope for the world's healing has emerged in history.

It is, however, hope—not yet fulfilment; hope that gives us the courage to place ourselves on the side of good even in seemingly hopeless situations, aware that, as far as the external course of history is concerned, the power of sin will continue to be a terrible presence.

37. Let us return to our topic.

We can try to limit suffering, to fight against it, but we cannot eliminate it. It is when we attempt to avoid suffering by withdrawing from anything that might involve hurt, when we try to spare ourselves the effort and pain of pursuing truth, love, and goodness, that we drift into a life of emptiness, in which there may be almost no pain, but the dark sensation of meaninglessness and abandonment is all the greater.

It is not by sidestepping or fleeing from suffering that we are healed, but rather by our capacity for accepting it, maturing through it and finding meaning through union with Christ, who suffered with infinite love.

In this context, I would like to quote a passage from a letter written by the Vietnamese martyr Paul Le-Bao-Tinh († 1857) which illustrates this transformation of suffering through the power of hope springing from faith. "I, Paul, in chains for the name of Christ, wish to relate to you the trials besetting me daily, in order that you may be inflamed with love for God and join with me in his praises, for his mercy is for ever (Ps 136 [135]). The prison here is a true image of everlasting Hell: to cruel tortures of every kind—shackles, iron chains, manacles—are added hatred, vengeance, calumnies, obscene speech, quarrels, evil acts, swearing, curses, as well as anguish and grief. But the God who once freed the three children from the fiery furnace is with me always; he has delivered me from these tribulations and made them sweet, for his mercy is for ever. In the midst of these torments, which usually terrify others, I am, by the grace of God, full of joy and gladness, because I am not alone —Christ is with me ... How am I to bear with the spectacle, as each day I see emperors, mandarins, and their retinue blaspheming your holy name, O Lord, who are enthroned above the Cherubim and Seraphim? (cf. Ps 80,1 [79,2]). Behold, the pagans have trodden your Cross underfoot! Where is your glory? As I see all this, I would, in the ardent love I have for you, prefer to be torn limb from limb and to die as a witness to your love. O Lord, show your power, save me, sustain me, that in my infirmity your power may be shown and may be glorified before the nations ... Beloved brothers, as you hear all these things may you give endless thanks in joy to God, from whom every good proceeds; bless the Lord with me, for his mercy is for ever ... I write these things to you in order that your faith and mine may be united. In the midst of this storm I cast my anchor towards the throne of God, the anchor that is the lively hope in my heart."

This is a letter from "Hell". It lays bare all the horror of a concentration camp, where to the torments inflicted by tyrants upon their victims is added the outbreak of evil in the victims themselves, such that they in turn become further instruments of their persecutors' cruelty.

This is indeed a letter from Hell, but it also reveals the truth of the Psalm text: "If I go up to the heavens, you are there; if I sink to the nether world, you are present there ... If I say, ‘Surely the darkness shall hide me, and night shall be my light' —for you darkness itself is not dark, and night shines as the day; darkness and light are the same" (Ps 139 [138],8-12; cf. also Ps 23 [22],4).

Christ descended into "Hell" and is therefore close to those cast into it, transforming their darkness into light. Suffering and torment is still terrible and well-nigh unbearable. Yet the star of hope has risen—the anchor of the heart reaches the very throne of God. Instead of evil being unleashed within man, the light shines victorious: suffering—without ceasing to be suffering—becomes, despite everything, a hymn of praise.

38. The true measure of humanity is essentially determined in relationship to suffering and to the sufferer.

This holds true both for the individual and for society. A society unable to accept its suffering members and incapable of helping to share their suffering and to bear it inwardly through "com-passion" is a cruel and inhuman society.

Yet society cannot accept its suffering members and support them in their trials unless individuals are capable of doing so themselves; moreover, the individual cannot accept another's suffering unless he personally is able to find meaning in suffering, a path of purification and growth in maturity, a journey of hope.

Indeed, to accept the "other" who suffers, means that I take up his suffering in such a way that it becomes mine also. Because it has now become a shared suffering, though, in which another person is present, this suffering is penetrated by the light of love.

The Latin word con-solatio, "consolation", expresses this beautifully. It suggests being with the other in his solitude, so that it ceases to be solitude.

Furthermore, the capacity to accept suffering for the sake of goodness, truth and justice is an essential criterion of humanity, because if my own well-being and safety are ultimately more important than truth and justice, then the power of the stronger prevails, then violence and untruth reign supreme.

Truth and justice must stand above my comfort and physical well-being, or else my life itself becomes a lie.

In the end, even the "yes" to love is a source of suffering, because love always requires expropriations of my "I", in which I allow myself to be pruned and wounded.

Love simply cannot exist without this painful renunciation of myself, for otherwise it becomes pure selfishness and thereby ceases to be love.

39. To suffer with the other and for others; to suffer for the sake of truth and justice; to suffer out of love and in order to become a person who truly loves—these are fundamental elements of humanity, and to abandon them would destroy man himself.

Yet once again the question arises: are we capable of this? Is the other important enough to warrant my becoming, on his account, a person who suffers? Does truth matter to me enough to make suffering worthwhile? Is the promise of love so great that it justifies the gift of myself?

In the history of humanity, it was the Christian faith that had the particular merit of bringing forth within man a new and deeper capacity for these kinds of suffering that are decisive for his humanity.

The Christian faith has shown us that truth, justice and love are not simply ideals, but enormously weighty realities. It has shown us that God —Truth and Love in person—desired to suffer for us and with us.

Bernard of Clairvaux coined the marvellous expression: Impassibilis est Deus, sed non incompassibilis—God cannot suffer, but he can suffer with.

Man is worth so much to God that he himself became man in order to suffer with man in an utterly real way—in flesh and blood—as is revealed to us in the account of Jesus's Passion.

Hence in all human suffering we are joined by one who experiences and carries that suffering with us; hence con-solatio is present in all suffering, the consolation of God's compassionate love—and so the star of hope rises.

Certainly, in our many different sufferings and trials we always need the lesser and greater hopes too—a kind visit, the healing of internal and external wounds, a favourable resolution of a crisis, and so on.

In our lesser trials these kinds of hope may even be sufficient. But in truly great trials, where I must make a definitive decision to place the truth before my own welfare, career and possessions, I need the certitude of that true, great hope of which we have spoken here.

For this too we need witnesses—martyrs—who have given themselves totally, so as to show us the way—day after day. We need them if we are to prefer goodness to comfort, even in the little choices we face each day—knowing that this is how we live life to the full. Let us say it once again: the capacity to suffer for the sake of the truth is the measure of humanity.

Yet this capacity to suffer depends on the type and extent of the hope that we bear within us and build upon. The saints were able to make the great journey of human existence in the way that Christ had done before them, because they were brimming with great hope.

40. I would like to add here another brief comment with some relevance for everyday living.

There used to be a form of devotion—perhaps less practised today but quite widespread not long ago—that included the idea of "offering up" the minor daily hardships that continually strike at us like irritating "jabs", thereby giving them a meaning.

Of course, there were some exaggerations and perhaps unhealthy applications of this devotion, but we need to ask ourselves whether there may not after all have been something essential and helpful contained within it.

What does it mean to offer something up? Those who did so were convinced that they could insert these little annoyances into Christ's great "com-passion" so that they somehow became part of the treasury of compassion so greatly needed by the human race.

In this way, even the small inconveniences of daily life could acquire meaning and contribute to the economy of good and of human love. Maybe we should consider whether it might be judicious to revive this practice ourselves.

41. At the conclusion of the central section of the Church's great Credo—the part that recounts the mystery of Christ, from his eternal birth of the Father and his temporal birth of the Virgin Mary, through his Cross and Resurrection to the second coming—we find the phrase: "he will come again in glory to judge the living and the dead".

From the earliest times, the prospect of the Judgement has influenced Christians in their daily living as a criterion by which to order their present life, as a summons to their conscience, and at the same time as hope in God's justice.

Faith in Christ has never looked merely backwards or merely upwards, but always also forwards to the hour of justice that the Lord repeatedly proclaimed. This looking ahead has given Christianity its importance for the present moment.

In the arrangement of Christian sacred buildings, which were intended to make visible the historic and cosmic breadth of faith in Christ, it became customary to depict the Lord returning as a king—the symbol of hope—at the east end; while the west wall normally portrayed the Last Judgement as a symbol of our responsibility for our lives—a scene which followed and accompanied the faithful as they went out to resume their daily routine.

As the iconography of the Last Judgement developed, however, more and more prominence was given to its ominous and frightening aspects, which obviously held more fascination for artists than the splendor of hope, often all too well concealed beneath the horrors.

42. In the modern era, the idea of the Last Judgement has faded into the background: Christian faith has been individualized and primarily oriented towards the salvation of the believer's own soul, while reflection on world history is largely dominated by the idea of progress.

The fundamental content of awaiting a final Judgement, however, has not disappeared: it has simply taken on a totally different form.

The atheism of the nineteenth and twentieth centuries is—in its origins and aims—a type of moralism: a protest against the injustices of the world and of world history. A world marked by so much injustice, innocent suffering, and cynicism of power cannot be the work of a good God. A God with responsibility for such a world would not be a just God, much less a good God.

It is for the sake of morality that this God has to be contested. Since there is no God to create justice, it seems man himself is now called to establish justice. If in the face of this world's suffering, protest against God is understandable, the claim that humanity can and must do what no God actually does or is able to do is both presumptuous and intrinsically false.

It is no accident that this idea has led to the greatest forms of cruelty and violations of justice; rather, it is grounded in the intrinsic falsity of the claim.

A world which has to create its own justice is a world without hope. No one and nothing can answer for centuries of suffering. No one and nothing can guarantee that the cynicism of power—whatever beguiling ideological mask it adopts—will cease to dominate the world.

This is why the great thinkers of the Frankfurt School, Max Horkheimer and Theodor W. Adorno, were equally critical of atheism and theism.

Horkheimer radically excluded the possibility of ever finding a this-worldly substitute for God, while at the same time he rejected the image of a good and just God.

In an extreme radicalization of the Old Testament prohibition of images, he speaks of a "longing for the totally Other" that remains inaccessible—a cry of yearning directed at world history.

Adorno also firmly upheld this total rejection of images, which naturally meant the exclusion of any "image" of a loving God.

On the other hand, he also constantly emphasized this "negative" dialectic and asserted that justice —true justice—would require a world "where not only present suffering would be wiped out, but also that which is irrevocably past would be undone."

This, would mean, however—to express it with positive and hence, for him, inadequate symbols—that there can be no justice without a resurrection of the dead. Yet this would have to involve "the resurrection of the flesh, something that is totally foreign to idealism and the realm of Absolute spirit."

43. Christians likewise can and must constantly learn from the strict rejection of images that is contained in God's first commandment (cf. Ex 20,4).

The truth of negative theology was highlighted by the Fourth Lateran Council, which explicitly stated that however great the similarity that may be established between Creator and creature, the dissimilarity between them is always greater.

In any case, for the believer the rejection of images cannot be carried so far that one ends up, as Horkheimer and Adorno would like, by saying "no" to both theses—theism and atheism.

God has given himself an "image": in Christ who was made man. In him who was crucified, the denial of false images of God is taken to an extreme. God now reveals his true face in the figure of the sufferer who shares man's God-forsaken condition by taking it upon himself.

This innocent sufferer has attained the certitude of hope: there is a God, and God can create justice in a way that we cannot conceive, yet we can begin to grasp it through faith.

Yes, there is a resurrection of the flesh. There is justice. There is an "undoing" of past suffering, a reparation that sets things aright. For this reason, faith in the Last Judgement is first and foremost hope—the need for which was made abundantly clear in the upheavals of recent centuries. I am convinced that the question of justice constitutes the essential argument, or in any case the strongest argument, in favor of faith in eternal life.

The purely individual need for a fulfilment that is denied to us in this life, for an everlasting love that we await, is certainly an important motive for believing that man was made for eternity; but only in connection with the impossibility that the injustice of history should be the final word does the necessity for Christ's return and for new life become fully convincing.

44. To protest against God in the name of justice is not helpful.

A world without God is a world without hope (cf. Eph 2,12). Only God can create justice. And faith gives us the certainty that he does so.

The image of the Last Judgement is not primarily an image of terror, but an image of hope; for us it may even be the decisive image of hope.

Is it not also a frightening image? I would say: it is an image that evokes responsibility, an image, therefore, of that fear of which Saint Hilary spoke when he said that all our fear has its place in love.

God is justice and creates justice. This is our consolation and our hope. And in his justice there is also grace. This we know by turning our gaze to the crucified and risen Christ.

Both these things—justice and grace—must be seen in their correct inner relationship. Grace does not cancel out justice. It does not make wrong into right. It is not a sponge which wipes everything away, so that whatever someone has done on earth ends up being of equal value.

Dostoevsky, for example, was right to protest against this kind of Heaven and this kind of grace in his novel The Brothers Karamazov. Evildoers, in the end, do not sit at table at the eternal banquet beside their victims without distinction, as though nothing had happened.

Here I would like to quote a passage from Plato which expresses a premonition of just judgement that in many respects remains true and salutary for Christians too. Albeit using mythological images, he expresses the truth with an unambiguous clarity, saying that in the end souls will stand naked before the judge.

It no longer matters what they once were in history, but only what they are in truth: "Often, when it is the king or some other monarch or potentate that he (the judge) has to deal with, he finds that there is no soundness in the soul whatever; he finds it scourged and scarred by the various acts of perjury and wrong-doing ...; it is twisted and warped by lies and vanity, and nothing is straight because truth has had no part in its development. Power, luxury, pride, and debauchery have left it so full of disproportion and ugliness that when he has inspected it (he) sends it straight to prison, where on its arrival it will undergo the appropriate punishment ... Sometimes, though, the eye of the judge lights on a different soul which has lived in purity and truth ... then he is struck with admiration and sends him to the isles of the blessed."

In the parable of the rich man and Lazarus (cf. Lk 16,19-31), Jesus admonishes us through the image of a soul destroyed by arrogance and opulence, who has created an impassable chasm between himself and the poor man; the chasm of being trapped within material pleasures; the chasm of forgetting the other, of incapacity to love, which then becomes a burning and unquenchable thirst.

We must note that in this parable Jesus is not referring to the final destiny after the Last Judgement, but is taking up a notion found, inter alia, in early Judaism, namely that of an intermediate state between death and resurrection, a state in which the final sentence is yet to be pronounced.

45. This early Jewish idea of an intermediate state includes the view that these souls are not simply in a sort of temporary custody but, as the parable of the rich man illustrates, are already being punished or are experiencing a provisional form of bliss.

There is also the idea that this state can involve purification and healing which mature the soul for communion with God. The early Church took up these concepts, and in the Western Church they gradually developed into the doctrine of Purgatory.

We do not need to examine here the complex historical paths of this development; it is enough to ask what it actually means. With death, our life-choice becomes definitive—our life stands before the judge.

Our choice, which in the course of an entire life takes on a certain shape, can have a variety of forms. There can be people who have totally destroyed their desire for truth and readiness to love, people for whom everything has become a lie, people who have lived for hatred and have suppressed all love within themselves.

This is a terrifying thought, but alarming profiles of this type can be seen in certain figures of our own history. In such people all would be beyond remedy and the destruction of good would be irrevocable: this is what we mean by the word Hell.

On the other hand there can be people who are utterly pure, completely permeated by God, and thus fully open to their neighbours—people for whom communion with God even now gives direction to their entire being and whose journey towards God only brings to fulfilment what they already are.

46. Yet we know from experience that neither case is normal in human life.

For the great majority of people—we may suppose—there remains in the depths of their being an ultimate interior openness to truth, to love, to God.

In the concrete choices of life, however, it is covered over by ever new compromises with evil —much filth covers purity, but the thirst for purity remains and it still constantly re-emerges from all that is base and remains present in the soul.

What happens to such individuals when they appear before the Judge? Will all the impurity they have amassed through life suddenly cease to matter? What else might occur?

Saint Paul, in his First Letter to the Corinthians, gives us an idea of the differing impact of God's judgement according to each person's particular circumstances. He does this using images which in some way try to express the invisible, without it being possible for us to conceptualize these images—simply because we can neither see into the world beyond death nor do we have any experience of it.

Paul begins by saying that Christian life is built upon a common foundation: Jesus Christ. This foundation endures. If we have stood firm on this foundation and built our life upon it, we know that it cannot be taken away from us even in death.

Then Paul continues: "Now if any one builds on the foundation with gold, silver, precious stones, wood, hay, straw—each man's work will become manifest; for the Day will disclose it, because it will be revealed with fire, and the fire will test what sort of work each one has done. If the work which any man has built on the foundation survives, he will receive a reward. If any man's work is burned up, he will suffer loss, though he himself will be saved, but only as through fire" (1 Cor 3,12-15).

In this text, it is in any case evident that our salvation can take different forms, that some of what is built may be burned down, that in order to be saved we personally have to pass through "fire" so as to become fully open to receiving God and able to take our place at the table of the eternal marriage-feast.

47. Some recent theologians are of the opinion that the fire which both burns and saves is Christ himself, the Judge and Saviour.

The encounter with him is the decisive act of judgement. Before his gaze all falsehood melts away. This encounter with him, as it burns us, transforms and frees us, allowing us to become truly ourselves.

All that we build during our lives can prove to be mere straw, pure bluster, and it collapses. Yet in the pain of this encounter, when the impurity and sickness of our lives become evident to us, there lies salvation.

His gaze, the touch of his heart heals us through an undeniably painful transformation "as through fire". But it is a blessed pain, in which the holy power of his love sears through us like a flame, enabling us to become totally ourselves and thus totally of God.

In this way the inter-relation between justice and grace also becomes clear: the way we live our lives is not immaterial, but our defilement does not stain us for ever if we have at least continued to reach out towards Christ, towards truth and towards love.

Indeed, it has already been burned away through Christ's Passion. At the moment of judgement we experience and we absorb the overwhelming power of his love over all the evil in the world and in ourselves. The pain of love becomes our salvation and our joy.

It is clear that we cannot calculate the "duration" of this transforming burning in terms of the chronological measurements of this world. The transforming "moment" of this encounter eludes earthly time-reckoning—it is the heart's time, it is the time of "passage" to communion with God in the Body of Christ.

The judgement of God is hope, both because it is justice and because it is grace. If it were merely grace, making all earthly things cease to matter, God would still owe us an answer to the question about justice—the crucial question that we ask of history and of God. If it were merely justice, in the end it could bring only fear to us all.

The incarnation of God in Christ has so closely linked the two together—judgement and grace—that justice is firmly established: we all work out our salvation "with fear and trembling" (Phil 2,12). Nevertheless grace allows us all to hope, and to go trustfully to meet the Judge whom we know as our "advocate", or parakletos (cf. 1 Jn 2,1).

48. A further point must be mentioned here, because it is important for the practice of Christian hope.

Early Jewish thought includes the idea that one can help the deceased in their intermediate state through prayer (see for example 2 Macc 12,38-45; first century BC).

The equivalent practice was readily adopted by Christians and is common to the Eastern and Western Church. The East does not recognize the purifying and expiatory suffering of souls in the afterlife, but it does acknowledge various levels of beatitude and of suffering in the intermediate state.

The souls of the departed can, however, receive "solace and refreshment" through the Eucharist, prayer and almsgiving.

The belief that love can reach into the afterlife, that reciprocal giving and receiving is possible, in which our affection for one another continues beyond the limits of death—this has been a fundamental conviction of Christianity throughout the ages and it remains a source of comfort today.

Who would not feel the need to convey to their departed loved ones a sign of kindness, a gesture of gratitude or even a request for pardon?

Now a further question arises: if "Purgatory" is simply purification through fire in the encounter with the Lord, Judge and Saviour, how can a third person intervene, even if he or she is particularly close to the other?

When we ask such a question, we should recall that no man is an island, entire of itself. Our lives are involved with one another, through innumerable interactions they are linked together. No one lives alone. No one sins alone. No one is saved alone.

The lives of others continually spill over into mine: in what I think, say, do and achieve. And conversely, my life spills over into that of others: for better and for worse.

So my prayer for another is not something extraneous to that person, something external, not even after death. In the interconnectedness of Being, my gratitude to the other—my prayer for him—can play a small part in his purification.

And for that there is no need to convert earthly time into God's time: in the communion of souls simple terrestrial time is superseded. It is never too late to touch the heart of another, nor is it ever in vain.

In this way we further clarify an important element of the Christian concept of hope. Our hope is always essentially also hope for others; only thus is it truly hope for me too.

As Christians we should never limit ourselves to asking: how can I save myself? We should also ask: what can I do in order that others may be saved and that for them too the star of hope may rise?

Then I will have done my utmost for my own personal salvation as well.

49. With a hymn composed in the eighth or ninth century, thus for over a thousand years, the Church has greeted Mary, the Mother of God, as "Star of the Sea": Ave maris stella.

Human life is a journey. Towards what destination? How do we find the way? Life is like a voyage on the sea of history, often dark and stormy, a voyage in which we watch for the stars that indicate the route.

The true stars of our life are the people who have lived good lives. They are lights of hope. Certainly, Jesus Christ is the true light, the sun that has risen above all the shadows of history. But to reach him we also need lights close by—people who shine with his light and so guide us along our way.

Who more than Mary could be a star of hope for us? With her "yes" she opened the door of our world to God himself; she became the living Ark of the Covenant, in whom God took flesh, became one of us, and pitched his tent among us (cf. Jn 1,14).

50. So we cry to her: Holy Mary, you belonged to the humble and great souls of Israel who, like Simeon, were "looking for the consolation of Israel" (Lk 2,25) and hoping, like Anna, "for the redemption of Jerusalem" (Lk 2,38).

Your life was thoroughly imbued with the sacred scriptures of Israel which spoke of hope, of the promise made to Abraham and his descendants (cf. Lk 1,55).

In this way we can appreciate the holy fear that overcame you when the angel of the Lord appeared to you and told you that you would give birth to the One who was the hope of Israel, the One awaited by the world.

Through you, through your "yes", the hope of the ages became reality, entering this world and its history.

You bowed low before the greatness of this task and gave your consent: "Behold, I am the handmaid of the Lord; let it be to me according to your word" (Lk 1,38).

When you hastened with holy joy across the mountains of Judea to see your cousin Elizabeth, you became the image of the Church to come, which carries the hope of the world in her womb across the mountains of history.

But alongside the joy which, with your Magnificat, you proclaimed in word and song for all the centuries to hear, you also knew the dark sayings of the prophets about the suffering of the servant of God in this world.

Shining over his birth in the stable at Bethlehem, there were angels in splendour who brought the good news to the shepherds, but at the same time the lowliness of God in this world was all too palpable.

The old man Simeon spoke to you of the sword which would pierce your soul (cf. Lk 2,35), of the sign of contradiction that your Son would be in this world.

Then, when Jesus began his public ministry, you had to step aside, so that a new family could grow, the family which it was his mission to establish and which would be made up of those who heard his word and kept it (cf. Lk 11,27f).

Notwithstanding the great joy that marked the beginning of Jesus's ministry, in the synagogue of Nazareth you must already have experienced the truth of the saying about the "sign of contradiction" (cf. Lk 4,28ff).

In this way you saw the growing power of hostility and rejection which built up around Jesus until the hour of the Cross, when you had to look upon the Saviour of the world, the heir of David, the Son of God dying like a failure, exposed to mockery, between criminals.

Then you received the word of Jesus: "Woman, behold, your Son!" (Jn 19,26).

From the Cross you received a new mission. From the Cross you became a mother in a new way: the mother of all those who believe in your Son Jesus and wish to follow him. The sword of sorrow pierced your heart. Did hope die? Did the world remain definitively without light, and life without purpose?

At that moment, deep down, you probably listened again to the word spoken by the angel in answer to your fear at the time of the Annunciation: "Do not be afraid, Mary!" (Lk 1,30). How many times had the Lord, your Son, said the same thing to his disciples: do not be afraid!

In your heart, you heard this word again during the night of Golgotha. Before the hour of his betrayal he had said to his disciples: "Be of good cheer, I have overcome the world" (Jn 16,33). "Let not your hearts be troubled, neither let them be afraid" (Jn 14,27).

"Do not be afraid, Mary!" In that hour at Nazareth the angel had also said to you: "Of his kingdom there will be no end" (Lk 1,33).

Could it have ended before it began? No, at the foot of the Cross, on the strength of Jesus's own word, you became the mother of believers.

In this faith, which even in the darkness of Holy Saturday bore the certitude of hope, you made your way towards Easter morning. The joy of the Resurrection touched your heart and united you in a new way to the disciples, destined to become the family of Jesus through faith.

In this way you were in the midst of the community of believers, who in the days following the Ascension prayed with one voice for the gift of the Holy Spirit (cf. Acts 1,14) and then received that gift on the day of Pentecost.

The "Kingdom" of Jesus was not as might have been imagined. It began in that hour, and of this "Kingdom" there will be no end.

Thus you remain in the midst of the disciples as their Mother, as the Mother of hope.

Holy Mary, Mother of God, our Mother, teach us to believe, to hope, to love with you. Show us the way to his Kingdom!

Star of the Sea, shine upon us and guide us on our way!

© Copyright 2007 - Libreria Editrice Vaticana

SULAT ENCIKLIKA
SPE SALVI
SA SANTO PAPA
BENEDIKTO DIESESEIS
NGADTO SA MGA OBISPO
MGA PARI UG MGA DIAKONO
LALAKE UG BABAYE NGA MGA RELIHIYUSO
UG SA TANAN NGA LAYGO NGA MGA MATUUHON
MAHITUNGOD SA KRISTUHANON NGA PAGLAOM

1. "SPE SALVI facti sumus"—Giluwas Kita Tungod Sa Paglaom, miingon si San Pablo ngadto sa mga taga Roma, ug ingon man kanato (Rom 8,24).

Sa Kristuhanon nga pagtuo ang "katubsanan"—kaluwasan—dili yano nga usa ka butang nga naanaa na.

Ang kaluwasan gitanyag kanato diha sa pagsabot nga gihatagan kita og paglaom, kasaligan nga paglaom, nga niini makaatubang kita sa atong karon: ang karon, bisan og lisod, mapuyo ug madawat kon nagpapaingon kini sa usa ka tumong, kon seguro kita sa maong tumong, ug kon kining maong tumong makahimo nga makatarunganon ang paningkamot sa panaw.

Karon mutumaw gilayon ang pangutana: unsa man nga matanga sa paglaom makahimo nga makatarunganon ang pag-ingon nga, base nianang maong paglaom ug tungod lamang kay anaa kana, nangaluwas kita? Unsa man nga matanga nga pagkaseguro kini?

2. Sa dili pa kita mututok niining maong mga pangutana sa atong kapanahonan karon, kinahanglan mas higpit kita nga maminaw sa saksi sa Biblia mahitungod sa paglaom.

Ang "Paglaom", sa tinuod, usa ka makapabukas nga pulong sa Biblikanhon nga pagtuo—gani sa daghan nga mga dapit ang mga pulong "pagtuo" ug "paglaom" mora’g mailis-ilis. Mao nga ang Hebreo naglambigit pag-ayo sa "lig-ong pagtuo" (10,22) ngadto sa "malig-on sa paglaom nga atong gihuptan" (10,23).

Ingon man sa pagdasig sa Unang Sulat ni San Pedro sa mga Kristiyanos sa kanunay gyod nga pagkaandam paghatag og tubag mahitungod sa logos—ang kahulogan ug ang katarongan —sa ilang paglaom (cf. 3,15), "paglaom" sama ra sa "pagtuo".

Atong makita unsa kamahukmanon ang pagsabot sa mga Kristiyanos sa ilang kaugalingon nga gihulma sa ilang pagdawat sa gasa sa makapasalig nga paglaom, kon atong itandi ang Kristuhanon nga kinabuhi sa kinabuhi sa wala pa ang pagtuo, o sa kahimtang sa mga manununod sa uban nga mga relihiyon.

Gipahinumdoman ni San Pablo ang mga taga Efeso nga sa wala pa nila matagbo si Kristo sila "walay paglaom ug walay Dios" (Eph 2,12). Tinuod nahibalo siya nga sila may mga dios-dios, nga sila may relihiyon, apan ang ilang mga dios-dios namatod-an nga mapangutana, ug walay nigimaw nga paglaom sa ilang nagkabatokay nga mga gituohan nga mga asoy. Bisan og duna silay mga dios-dios, sila mga "walay Dios" ug sa ingon anaa sila sa mangitngit nga kalibotan, nag-atubang og ngitngit nga ugma.

In nihil ab nihilo quam cito recidimus (Unsa kadali mangahulog kita gikan sa wala balik ngadto sa wala), nag-ingon ang usa ka sinulat sa bato niadtong panahona. Dinhi niining pamulonga tin-aw nato nga makita ang punto nga gitutokan ni San Pablo.

Sa mao gihapon nga ganoy miingon siya sa mga taga Tesalonika: dili unta kamo "maguol ingon sa mga tawo nga walay paglaom" (1 Th 4,13). Dinhi usab atong makita isip usa ka makapaila nga patik sa mga Kristiyanos ang kamatuoran nga aduna silay ugma: dili kay nakahibalo sila sa mga detalye sa unsa man ugaling ang ilang gipaabot, apan heneral nahibalo sila nga ang ilang mga kinabuhi dili matapos paingon sa kahaw-ang, sa kawalaysulod.

Diha lamang nga ang umaabot seguro nga usa ka positibo nga maanaa mahayan usab nga mapuy-an ang karon. Mao nga karon makaingon kita: ang Kristiyanismo dili lamang "maayong balita"—ang pagpadangat og usa ka butang nga hangtod niadtong tungora wala hibaloi ang sulod. Sa atong pinulongan muingon kita: ang Kristuhanon nga mensahe dili lamang "sarang makapahibalo" kondili "sarang makapahimo".

Buot kana magpasabot: ang Ebanghelyo dili lamang usa ka pagpahibalo sa mga butang nga mahimo nga mahibaloan—kini makapahitabo og mga butang ug makapausab og kinabuhi.

Ang ngitngit nga pultahan sa panahon, sa ugma, nabuksan. Sa tawo nga adunay paglaom lahî na ang paagi sa pagpuyo; ang nagalaom nahatagan sa gasa sa usa ka bag-o nga kinabuhi.

3. Apan dinhi naggimaw ang usa ka pangutana: unsa may gilangkob niining paglaoma nga, isip paglaom, "kaluwasan"?

Ang batakan nga naglangkob sa tubag anaa sa usa ka pamulong sa Sulat ngadto sa mga taga Efeso nga gihisgotan sa ibabaw: ang mga taga Efeso, sa wala pa sila makatagbo kang Kristo, mga tawo nga walay paglaom tungod kay sila mga "walay Dios diha sa kalibotan".

Ang pag-abot ngadto sa pagkahibalo sa Dios—sa tinuod nga Dios—nagpasabot og pagdawat sa paglaom. Kita nga kanunay gyod nga mipuyo uban sa Kristuhanon nga pagsabot sa Dios, ug naanad na niini, hapit na hinuon gyod makahunong pagkamatngon nga anaa kanato ang paglaom nga naggikan sa matuod nga pagtagbo niining maong Dios. Ang panig-ingnan sa usa ka santos sa atong panahon makatabang kanato og diutay pagsabot sa pagtagbo sa Dios sa unang higayon.

Akong gihunahuna ang Aprikana nga si Josephine Bakhita, nga gikanonisar ni Papa Juan Pablo Dos. Natawo siya sa mga tuig 1869—siya mismo wala mahibalo sa eksakto nga pitsa—sa Darfur sa Sudan. Sa nag-edad siya og siyam ka tuig, gidagit siya og mga mamaligyaay og mga ulipon, duguon nga gilatos, ug makalima ibaligya sa mga merkado sa mga ulipon sa Sudan.

Sa kaulahian nahaadto siya ug nagtrabaho sa inahan ug sa asawa sa usa ka heneral, ug didto gilatos siya matag adlaw hangtod nagkadug pag-ayo; sangputanan niini may siento kwarenta y kwatro siya ka mga uwat sulod sa tibuok niyang kinabuhi.

Sa kataposan, sa mil ochosientos ochenta y dos, gipalit siya sa usa ka tigpalit ug tigbaligya nga Italiano alang ni consul Callisto Legnani, nga mipauli sa Italia sa pag-asdang sa mga Mahdista. Dinhi, human sa makahadlok nga mga "agalon" nga nitag-iya kaniya hangtod niadtong tungora, natagbo ni Bakhita ang usa ka hingpit nga lahî nga matang sa "agalon"—sa pinulongan sa mga taga Venecia, nga iya na karon nga gitun-an, iyang gigamit ang pulong"paron" alang sa buhi nga Dios, ang Dios ni Jesukristo.

Hangtod niadtong tungora nahibaloan lang niya ang mga agalon nga nangyam-id ug namun-og, ug sa pinakamaayo naglantaw kaniya nga mapuslanon nga ulipon. Apan karon nabatian niya nga may usa ka "paron" labaw sa tanang mga agalon, Ginuo sa mga Ginuo ug kining Ginuoha maayo, kaayo nga usa ka persona.

Nakat-onan niya nga kining maongGinuo nakaila gani kaniya, nga nagmugna siya kaniya—nga gani gihigugma gayod siya niya. Nakat-onan niya nga siya usab gimahal, ug sa walay lain kon dili sa pinakataas nga "Paron", atubangan ni kinsa ang tanang uban nga mga agalon mismo ubos nga mga ulipon niya. Nailhan siya ug gimahal siya ug gipaabot siya.

Labaw pa, ang agalon mismo nidawat sa kapalaran nga gilatos ug karon nagpaabot siya kaniya "sa tuo sa Amahan". Karon aduna na siyay "paglaom" —dili na ang yano nga paglaom sa pagkaplag og mga agalon nga mamenos ka madaugdaugon, kondili ang habog nga paglaom: "Tim-os ako nga gihigugma ug unsa man ugaling ang mahitabo kanako—gipaabot ako niining maong Gugma. Ug mao nga maayo ang akong kinabuhi."

Pinaagi sa kahibalo niining maong paglaom "naluwas" siya, dili na siya usa ka ulipon, kondili gawasnon nga anak sa Dios. Nakasabot siya sa gipasabot ni San Pablo sa dihang iyang gipahinumoman ang mga taga Efeso nga kanhi wala kanila ang paglaom ug wala kanila ang Dios dinha sa kalibotan—wala ang paglaom kay wala ang Dios. Mao nga sa dihang dad-on na unta siya balik ngadto sa Sudan, midumili si Bakhita; dili niya buot mabulag pag-usab sa iyang "Paron".

Sa Enero nuebe sa mil ochocientos nobenta, sa mga kamot sa Patriarka sa Venecia gibunyagan, gikompirmahan ug nidawat siya sa Unang Pagkalawat. Sa Diciembre ocho, mil ochocientos mobenta y seis, sa Verona, mihimo siya sa mga panaad isip sakop sa Kongregasyon sa mga Madre nga Kanosiana ug gikan niadtong panahona, gawas sa iyang trabaho sa sakristiya ug sa pinuy-anan sa portera sa kombento, mihimo siya’g daghan nga mga panaw tuyok sa Italia aron pagpalambo sa mga misyon: ang kalingkawasan nga iyang nadawat pinaagi sa pagtagbo sa Dios ni Jesukristo, mibati siya nga iya kini ipalapad, kini ipadangat ngadto sa uban, ngadto sa kinadaghanan nga mga tawo.

Ang paglaom nga nahimugso dinha kaniya nga "nakaluwas" kaniya, dili niya matan-ogan sa iyang kaugalingon; kining maong paglaom kinahanglan maabot sa daghan, sa matag usa.

4. Atong gihimo ang pangutana: ang atong pagtagbo sa Dios diha ni Kristo nga mipakita kanato sa iyang nawong ug mibukas sa iyang kasingkasing kanato makahimo ba nga alang kanato dili lang "pagpahibalo" kondili "pagpahimo"—buot magpasabot, makapapausab ba kini sa atong mga kinabuhi aron mahibalo kita nga naluwas kita pinaagi sa paglaom nga gipadayag niini?

Sa dili pa kita musulay pagtubag sa pangutana, mubalik kita sa makausa pa ngadto sa bag-ohay nga Simbahan. Dili lisod ang pag-amgo nga ang kasinatian sa Aprikana nga ulipon nga si Bakhita mao usab ang kasinatian sa daghan nga mga tawo diha sa yugto sa kamulo pa nga nahimugso nga Kristiyanismo nga gipanglatos ug gikondenar ngadto sa pagkaulipon.

Ang Kristiyanismo wala magdala og mensahe sa rebolusyon nga sosyal sama sa kang walay palad nga Spartacus, kansang pakigbisog mipaingon ngadto sa duguon kaayo nga linugdangan. Si Jesús dili si Spartacus, wala siya makigbisog sa politikanhon nga kalingkawasan sama ni Barabbas ug ni Bar- Kochba. Si Jesús, nga mismo namatay sa Krus, midala kanato og hingpit nga lahî kaayo gyod: usa ka pagtagbo sa Ginuo sa mga ginuo, usa ka pagtagbo sa buhi nga Dios ug sa ingon usa ka pagtagbo sa usa ka paglaom nga labaw pa ka kusgan kay sa mga pag-antos sa mga ulipon, usa ka paglaom nga sa ingon mipalatas o mibalhin o miusab sa kinabuhi ug sa kalibotan gikan sa sulod.

Ang bag-o dinhi tin-aw nga makita nato dayon sa Sulat ngadto kang Filemon ni San Pablo. Personal kaayo kini nga sulat, hinimo ni San Pablo gikan sa bilanggoan ug gitugyan ngadto sa nilayas nga ulipon nga si Onesimo alang sa iyang agalon nga si Filemon. Oo, gipadala ni San Pablo balik ngadto sa iyang agalon ang ulipon nga nilayas gikan kaniya, uban sa pagsugyot, dili sa pagmando: "maghangyo kanimo alang sa akong anak .. Nahimo akong amahan niya ... samtang gibilanggo ako...papaulion ko siya kanimo uban sa tibuok kong kasingkasing. ... Tingali nahimulag si Onesimo kanimo sa makadiyot aron mahibalik siya kanimo sa dayon... dili na ulipon lamang kondili minahal na nga igsoon diha kang Cristo..." (Philem 10-16).

Kadtong, gikan sa panglantaw nga sibil, adunay mga pagdugtong ngadto sa usa’g usa isip mga agalon ug mga ulipon, sa ila nga pagka mga sakop sa usa nga Simbahan nahimo nga mga igsuon nga mga lalake ug babaye—kini ang paagi sa pagtawagay sa mga Kristiyanos sa usa’g usa.

Tungod sa ilang Bunyag nangatawo sila pag-usab, nahatagan sila nga mag-inom sa sama ra nga Espiritu ug hiniusa nga nidawat sila sa Lawas sa Ginuo, nga nagtupad ang usa’g usa. Bisan og ang anaa sa gawas nga mga katukoran magpabilin nga dili mausab, kini nag-usab sa katilingban gikan sa sulod.

Diha nga ang Sulat ngadto sa mga Hebreo nag-ingon nga ang mga Kristiyanos dinhi sa kalibotan walay malahutayon nga yutawhan, kondili nagpangita sila og usa nga atua pa sa unahan sa ugma damlag (cf. Heb 11,13-16; Phil 3,20), wala kini magpasabot sa bisan sa usa ka gutlo lamang nga nagpuyo sila alang sa ugma lamang: ang kasamtangan nga katilingban giila sa mga Kristiyanos isip usa ka pagpuyo nga binihag; nahasakop sila sa usa ka bag-o nga katilingban nga mao ang tumong sa komun nga panawduaw ug ilang gipasiunhan paglabay niining panawa.

5. Kinahangalan maghimo kita og dugang nga paglantaw.

Ang Una nga Sulat ngadto sa mga taga Corinto (1,18-31) nag-ingon kanato nga daghan sa mga bag-ohay nga mga Kristiyanos mga sakop sa ubos-ubos nga mga kabahin sa katilingban, ug tungod niana mismo bukas pagsinati og bag-o nga paglaom, sama sa atong nakita sa panig-ingnan ni Bakhita.

Apan gikan sa sinugdan aduna say mga pagkakabig sa taastaas ug edukado nga mga hut-ong, tungod kay sila usab nanagpuyo nga "walay paglaom ug walay Dios dinha sa kalibotan".

Ang mga gihimohimo nga mga asoy dili na katuohan; ang relihiyon sa Pangamhanan sa Roma natanggong na lang sa yano nga ritwal nga uban og kahadlok kinahanglan himuon, apan niadtong tungora usa na lamang ka "politikanhon nga relihiyon".

Ang rasyonalismo nga politikanhon nagpapabilin sa mga dios-dios sulod sa natad sa dili mamatod-an. Ang Dios nakita sa lainlain nga mga paagi sa mga pwersa sa kawanangan, apan wala ang usa ka Dios ngadto kang kinsa makaampo ang tawo.

Si San Pablo matinud-anon nga naglarawan niining batakan nga problema sa relihiyon niadtong panahona diha nga iyang gitandi ang kinabuhi "sumala ni Kristo" sa kinabuhi ubos sa pagdumala "sa mga espiritu nga naghari sa kalibotan" (Col 2,8).

Niini makapalamdag ang usa ka gisulat ni San Gregorio Nazianzeno. Nag-ingon siya nga sa gutlo mismo nga ang Tulo ka Hari, tinultolan sa bituon, misimba kang Kristo, bag-o nga hari, natapos ang pagtuon sa mga bituon, kay nagtuyoktuyok na man kini sila karon sumala sa gikatakda ni Kristo.

Kining mao nga escena, sa tinuod, misalimbuwad sa paglantaw sa kalibotan niadtong panahona, nga sa lahî nga paagi giuso na usab paghimohimo karon. Dili mga espiritu sa mga linalang sa kawanangan, ni mga balaod sa mga butang ang nagdumala sa kalibotan ug sa katawhan, kon dili usa ka personal nga Dios ang nagdumala sa mga bituon, sa kawanang; dili ang mga balaod sa materya ug sa ebolusyon ang may kinaulahian nga pamulong, kon dili ang salabotan, kabubut-on, gugma—usa ka Persona.

Ug kon nakaila kita niining mao nga Persona ug siya nakaila kanato, ang dili mapugngan nga gahom sa materyal nga mga butang nawad-an sa kinaulahian nga pulong; dili kita mga ulipon sa kawanangan ug sa mga balaod niini, mga gawasnon kita.

Sa karaan, mga matinud-anon nga matukion nga mga salabotan nag-amgo na niini. Ang langit dili walay sulod. Ang kinabuhi dili yano lamang nga kahimoan sa mga balaod ug sa kayamukat sa materya, kondili sulod sa matag usa ug sa sama nga higayon ibabaw sa matag usa, anaay personal nga kabubut-on, anaay usa ka Espiritu nga diha ni Jesús napapadayag isip Gugma.

6. Ang bató nga mga lungon sa panahon sa bag-ohay nga mga Kristiyanos nagpapadayag niining maong hunahuna—sulod sa kahimtang sa kamatayon, nga sa pag-atubang niini ang pangutana sa kahulogan sa kinabuhi nahimo nga dili malikayan.

Ang bayhon ni Kristo gidibuho dinha sa karaan nga mga lungon nga bato sa nag-una nga mga paagi sa duha ka larawan: ang sa pilosopo ug ang sa magbalantay.

Ang pilosopía niadtong panahona heneral wala maisip nga lisod nga tun-an diha sa mga tunghaan, ingon sa karon. Hinuon, ang pilosopo usa ka tawo nga makamao magtudlo sa batakan nga nindot nga kahimoan: ang nindot nga kahimoan sa pagkamatuod nga tawo ang nindot nga kahimoan sa pagkabuhi ug pagkamatay.

Sa tinuod lang, dugay na nga naamgohan nga daghan sa mga tawo nga nagsuroysuroy nga nagpakaaron-ingon nga mga pilosopo, magtutudlo sa kinabuhi, mga maantigo lang magsultisulti nga nangimabuhi pinaagi sa ilang mga pamulong, samtang walay masulti mahitungod sa matuod nga kinabuhi. Sa ingon, labaw pa nga ang matuod nga ang pilosopo nga tinuod nakahibalo pagpunting sa dalan sa kinabuhi ginapangita pag-ayo.

Paghinapos sa ikatulo nga gatosan nga katuigan, ibabaw sa lungon sa usa ka bata sa Roma, sa una nga higayon atong makita, sulod sa konteksto sa pagkabanhaw ni Lazaro, ang bayhon ni Kristo isip matuod nga pilosopo, nga nagkupot sa Ebanghelyo sa usa ka kamot ug sa sungkod-panglakaw sa pilosopo sa pikas nga kamot. Niining mao nga sungkod iyang gibuntog ang kamatayon; ang Ebanghelyo nagdala sa kamatuoran nga sa walay palad gipangita sa nagsuroysuroy nga mga pilosopo.

Niining larawana, nga nahimo nga komun nga bahin sa nindot nga kahimoan sa lungon nga bato sa dugay nga panahon, tin-aw nga makita nato ang nakit-an sa katawhan, yano ug edukado, diha ni Kristo: nagsulti siya si kinsa tinuod ang tawo ug unsa ang kinahanglan himuon sa tawo aron matinuod siya nga tawhanon.

Gipakita niya kanato ang dalan, ug kining dalana mao ang kamatuoran. Siya mismo mao ang dalan ug ang kamatuoran, ug sa ingon siya usab ang kinabuhi nga gipangita natong tanan. Nagpakita usab siya sa dalan latas sa kamatayon; ang makahimo lamang niini mao ang tinuod nga magtutudlo sa kinabuhi.

Ang susama nga butang mahimong makita sa larawan sa magbalantay. Sama sa paglarawan sa pilosopo, ingon usab pinaagi sa bayhon sa magbalantay ang bag-ohay nga Simbahan makapasusama sa anaa na nga mga sumbanan sa nindot nga kahimoan sa mga Romanhon.

Dinhi ang magbalantay heneral pagpadayag sa damgo sa hapsay ug yano nga kinabuhi, nga ang katawhan, taliwala sa kayamukat sa dagko nga mga dakbayan, mibati og pagpangandoy. Karon ang larawan gibasa isip bahin sa bag-o nga escena nga naghatag og mas lawom nga sulod: "Ang Ginoo mao ang akong magbalantay, ug walay nakulang kanako .... Bisan pag maglakaw ako sa ngitngit nga walog sa kamatayon, dili ako mahadlok kay nag-uban ka man kanako..." (Ps 23 [22],1, 4).

Ang tinuod nga magbalantay mao ang nahibalo bisan sa dalan nga nag-agi sa walog sa kamatayon; usa nga naglakaw uban kanako bisan sa dalan sa kinaulahian nga pag-inusara, diin wala nay makauban kanako, nagtultol siya kanako dinhi: siya mismo nakalakaw niining dalana, nikunsad siya ngadto sa gingharian sa kamatayon, gibuntog niya ang kamatayon, ug nibalik siya aron pag-uban kanato karon ug paghatag kanato sa kaseguroan nga, uban kaniya, makakaplag kita og dalan paingon ug latas didto.

Ang pag-amgo nga anaay Usa nga bisan dinha sa kamatayon nag-uban kanako, ug uban sa iyang "sungkod ug bunal gipanalipdan ako", nga sa ingon "dili ako mahadlok" (cf. Ps 23 [22],4)—kini mao ang bag-o nga "paglaom" nga mitumaw ibabaw sa kinabuhi sa mga matuuhon.

7. Kinahanglan mamalik kita ngadto sa Bag-o nga Testamento.

Sa ikanapulo ug usa nga kapitulo sa Sulat ngadto sa mga Hebreo (v. 1) atong makita ang usa ka matang sa pagsabot sa pagtuo nga piot kaayo nga nagdugtong niining maong mithi sa paglaom.

Sukad gayod sa Reporma sa mga Protestante may lantugi sa mga managtuon sa Kasulatan mahitungod sa anaa sa tunga nga pulong niining maong bersikulo, apan karon may usa ka dalan paingon sa komun nga interpretasyon nga mora’g sa makausa pa nabkasan. Pagkakaron dili usa nako hubaron kining anaa sa tunga nga pulong. Mao nga ingon niini ang pagbasa sa maong bersikulo: "Ang pagtuo mao ang hypostasis sa mga butang nga gilaoman; ang magpamatuod sa mga butang nga dili makita".

Alang sa mga Amahan ug sa mga Teologo sa Tungatunga nga Kapanahonan, tin-aw nga ang griego nga hypostasis hubaron ngadto sa latin nga pulong nga substantia. Mao nga ang latin nga paghubad sa teksto nga nahimo sa panahon sa bag-ohay nga Simbahan ingon niini: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium—ang pagtuo mao ang "substance" sa mga butang nga gilaoman; ang pagmatuod sa mga butang nga dili makita.

Si Santo Thomas de Aquino, paggamit sa pamulong sa tradisyon sa pilosopia diin siya masakop, nagpatin-aw niini sa ingon niini: ang pagtuo usa ka habitus, buot magpasabot, malahutayon nga disposisyon sa espiritu, nga pinaagi niini ang kinabuhi nga tunhay naggamot ug ang salabotan gidala paingon ngadto sa dili makita niini.

Ang gihunahuna sa "substance" sa ingon gipalapdan diha sa pagsabot nga pinaagi sa pagtuo, sa una-una nga paagi, o sa atong paagi sa pagsulti, "diha sa binhi"—ug sa ingon sumala sa "substance"—anaa na sulod kanato ang mga butang nga gilaoman: ang tibuok, matuod nga kinabuhi.

Ug tungod mismo kay ang butang naanaa na, kining maong pagkaanaa sa umaabot pa nagmugna usab og pagkaseguro: kining mao nga "butang" nga kinahanglan muabot dili pa makita sa kalibotan sa gawas (dili kini "mupakita"), apan tungod sa pagka isip sinugdanan ug malihukon nga pagkaanaa, gidala kini nato sa sulod nato, usa ka paglantaw niini bisan karon nahimo na nga anaa.

Alang kang Lutro, nga partikular wala ganahi sa Sulat ngadto sa mga Hebreo, ang konsepto sa "substance", sa konteksto sa iyang panglantaw sa pagtuo, wala magkahulogan og bisan unsa. Tungod niini iyang gisabot ang pulong hypostasis/substance dili pagsabot nga anaa na (sa usa ka pagkaanaa sulod kanato), kon dili sa pagsabot gikan sa tawo, isip pagpadayag sa panglantaw gikan sa sulod, ug sa ingon, natural, kinahanglan iya usab sabtong ang pulong argumentum isip usa ka disposisyon sa sulod sa tawo (nga dili anaa sa gawas niya).

Sa ika kawhaan ka gatosan nga katuigan kining maong paghubad nahimong gigamit pag-ayo—labi na sa Alemanya—sa Katoliko nga mga pagtuon usab, mao nga ang paghubad nga ekumeniko ngadto sa aleman sa Bago nga Testamento, nga gitugotan sa mga Obispo ingon niini ang pagbasa: Glaube aber ist: Feststehen in dem, was man erhofft, Überzeugtsein von dem, was man nicht sieht (ang pagtuo mao kini: pagbarog nga lig-on diha sa gilaoman, kombensido sa wala niya makita).

Kini sa kini lang dili kay dili husto, apan dili kini ang kahulogan sa teksto, tungod kay ang griego nga gigamit (elenchos) wala may anaa sulod sa tawo lamang nga "pagkakombensido" kondili ang anaa sa gawas sa tawo nga pagsabot sa "prueba". Mao nga husto nga ang mga bag-o nga mga paghubad sa mga Protestande nakaabot sa lahî nga pag-interpretar: "Apan dili malalis nga dili madawat ang klasiko nga pagsabot sa mga Protestante."

Ang pagtuo dili usa lamang ka pagkab-ot ngadto sa mga butang nga umaabot nga wala pa dinha: naghatag kini kanato og usa ka butang. Naghatag kini kanato bisan karon og kabahin sa umaabot nga pagkamao na gayod, ug kining kasamtangan nga pagkaanaa naglangkob alang kanato sa usa ka "pagmatuod" sa mga butang nga dili pa makita.

Ang pagtuo nagsuyop sa umaabot ngadto sa ania na, aron dili na kini usa ka yano nga "wala pa". Ang kamatuod nga kining umaabot anaa nag-usab sa karon; ang karon gitandog sa umaabot nga maanaa, ug mao nga ang mga butang sa umaabot naghaw-as ngadto sa mga butang sa karon ug ang mga butang sa karon naghaw-as ngadto sa mga butang sa umaabot.

8. Kining maong pagpagtin-aw gipalig-on og dugang ug dugtong sa adlaw-adlaw nga kinabuhi kon atong lantawon ang bersikulo 34 sa ikanapulo nga kapitulo sa Sulat ngadto sa mga Hebreo, nga dugtong pinaagi sa pinulongan ug sa sulod niini ngadto niining pagsabot sa pagtuo ug nag-andam sa dalan paingon niini.

Dinhi ang nagsulat nagsulti ngadto sa mga matuuhon nga nakasinati sa panglutos ug nag-ingon siya kanila: "Nakig-ambit kamo sa mga pag-antos sa mga priso. Sa dihang gisakmit ang tanan ninyong mga kabtangan (hyparchonton—Vg. bonorum) malipayon kamo nga midawat sa inyong kawad-on tungod kay nasayod man kamo nga naghupot kamo ug mas maayo pang mga kabtangan (hyparxin—Vg. substantiam) nga molungtad."

Hyparchonta nagpunting sa kabtangan, sa unsa diha sa kinabuhi ang gilangkob sa mga paagi sa pagsagang, gani sa panukaran, ang "sustansiya" alang sa kinabuhi, ang atong gisaligan.

Kining "sustansiya", ang normal nga tinobdan sa kaseguroan sa kinabuhi, nakuha gikan sa mga Kristiyanos latas sa mga panglutos. Apan, mipabilin sila pagbarog nga lig-on, kay ilang gihunahuna nga kining materyal nga sustansiya dili kaayo mahinungadnon. Mapabiyaan kini nila kay nakakaplag sila og mas maayo nga "panukaran" sa ilang pagkabuhi—usa ka panukaran nga magpabilin, nga walay usa nga makakuha niini.

Dili nato laktawan ang dugtong niining duha ka matang sa "sustansiya": ang himan sa pagsagang o materyal nga panukaran ug ang pulong sa pagtuo isip ang "panukaran", ang "sustansiya nga" nga naglahutay. Ang pagtuo naghatag sa kinabuhi og bag-o nga panukaran, bag-o nga sukaranan nga ibabaw niini makabarog kita, nga naghimo nga mahimo mawala ang naandan nga panukaran, ang pagkamasaligan sa materyal nga suhol.

Usa ka bag-o nga pagkagawasnon gimugna niining naandan nga sukaranan sa kinabuhi, nga mora lamang og makahatag og pagsagang bisan og dili kini pagnegar sa normal nga kahulogan niini.

Niining bag-o nga pagkagawasnon, ang pag-amgo sa bag-o nga ‘sustansiya" nga nahatag kanato, gipadayag dili lamang sa pagkamartir, diin mga tawo nagpugong sa habog kaayo nga gahom sa ideolohiya ug sa politikanhon nga mga katukoran niini ug, pinaagi sa ilang kamatayon, nagbag-o sa kalibotan.

Labaw sa tanan, makita kini diha sa mga habog nga mga buhat sa pagdumili, gikan sa mga monghe ni San Francisco de Asis ug niadto nga sa atong kapanahonan karon nagsulod sa mga Instituto sa relihiyon ug mga panglihok ug nagbiya sa tanan tungod sa gugma kang Kristo, aron pagdala ngadto sa katawhan sa pagtuo ug gugma ni Kristo, ug pagtabang niadtong nanag-antos sa lawas ug sa espiritu.

Sa ilang kabahin, ang bag-o nga "sustansiya" namatod-an nga matuod nga "sustansiya"; gikan sa paglaom niining maong mga tawo nga gitandog ni Kristo, ang paglaom mingsaka alang sa uban nga nanagpuyo diha sa kangitngit ug sa walay paglaom. Sa ilang kabahin, napadayag nga ang bag-o nga kinabuhi matuod nga nagbaton ug mao gyod ang "sustansiya" nga nagpatumaw og kinabuhi alang sa uban.

Alang kanato nga nagsud-on niining maong mga tawo, ang ilang paagi sa pagbuhat ug pagpuyo usa ka tinuod gayod ka "prueba" nga ang umaabot nga mga butang, ang saad ni Kristo, dili lamang usa ka anaa nga atong gipaabot, kon dili matuod nga anaa: siya tinuod gyod "pilosopo" ug "magbalantay" nga nagpakita kanato unsa ang kinabuhi ug asa kini makit-an.

9. Aron pagsabot nga mas lawom niinng pamalandong sa duha ka matang sa sustansiya—hypostasis and hyparchonta—ug sa duha ka pagduol sa kinabuhi nga gipadayag niining maong mga pulong, kinahanglan magpadayon kita og mubo nga pagtan-aw sa duha ka mga pulong nga may kalabotan sa atong gipanagsultihan nga makit-an sa ikanapulo nga kapitulo sa Sulat ngadto sa mga Hebreo.

Nagsulti ako mahitungod sa mga pulong hypomone (10,36) ug hypostole (10,39).

Hypo-mone normal nga gihubad isip "mapailubon" - malahutayon, makanunayon. Pagkat-on unsaon pagpaabot, samtang mapailubon nga nag-antos sa mga pagsulay, gikinahanglan kini alang sa mga matuuhon aron "makadawat kamo sa iyang gisaad" (10,36).

Sa konteksto sa relihiyon sa karaan nga Judaismo, kining maong pulong dayag nga gigamit sa pagpaabot sa Dios nga naandan nga ilaha sa mga Israelita, alang sa ilang malahutayon nga pagka matinud-anon ngadto sa Dios gumikan sa ilang kaseguro sa Kasabotan dinha sa usa ka kalibotan nga nagbatok sa Dios. Sa ingon ang pulong nagpunting sa usa ka gipuy-an nga paglaom, usa ka kinabuhi nga nanukad sa pagkaseguro sa paglaom.

Sa Bag-o nga Testamento kining pagpaabot sa Dios, kining pagbarog uban sa Dios, nakabaton og bag-ong kahulogan: diha ni Kristo, ang Dios nagpadayag sa iyang kaugalingon. Nakapadayag na siya kanato sa "substance" sa muabot nga mga butang, ug sa ingon ang pagpaabot sa Dios nakakuha og bag-o nga kaseguro.

Ang pagpaabot sa muabot nga mga butang gikan sa paglantaw sa kapanhonan karon mao ang anaa na. Usa kini ka paglantaw sa unahan diha sa pagkaanaa ni Kristo, uban ni Kristo nga anaa, ngadto sa pagpahingpit sa iyang Lawas, ngadto sa mao na gayod niya nga pag-anhi.

Ang pulong hypostole, sa lain nga bahin, nagkahulogan pagsibog tungod kay wala silay kaisog pagsulti sa dayag ug sa tininuod og usa ka kamatuoran nga tingale og peligruso. Ang pagtago pinaagi og espiritu sa kahadlok magpaingon ngadto nga "mangalaglag" (Heb 10,39). "Kay ang Espiritu nga gihatag sa Dios kanato dili espiritu sa katalaw, kondili Espiritu sa gahom ug gugma ug pagpugong sa kaugalingon"—kana hinuon ang nindot nga paagi sa Ikaduha nga Sulat ngadto kang Timoteo (1,7) paglarawan sa batakan nga panglantaw sa Kristiyanos.

10. Mihisgot kita mahitungod sa pagtuo ug paglaom diha sa Bag-o nga Testamento ug diha sa bag-ohay nga Kristiyanismo; apan kanunay gyod nga tin-aw nga ang gipunting dili lamang ang niagi: ang tibuok pamalandong naglambigit sa heneral nga pagkabuhi ug pagkamatay, ug mao naglambigit usab kini kanato.

Busa karon dayag kita nga mangutana: ang Kristuhanon nga pagtuo alang kanato karong mga panahona usa ba usab ka paglaom nga makapausab ug makasagang sa kinabuhi?

Alang kanato usa ba kini nga "makapahimo"—usa ba kini ka mensahe nga naghulma sa atong kinabuhi sa usa ka bag-o nga paagi, o usa ba lang kini ka "makapahibalo" nga sa kasamtangan atong gipadaplin ug karon mora’g alang kanato gilabwan na og labaw ka bag-o nga pagpahibalo?

Sa pagpangita og tubag, buot ako magsugod sa naandan nga matang sa pagtubagtubag nga pinaagi niini nagpadayag ang rito sa Bunyag sa pagdawat sa usa ka masuso ngadto sa katilingban sa mga matuuhon ug ang pagkatawo pag-usab sa masuso dinha ni Kristo. Una sa tanan ang pari mangutana sa ngalan nga gipili sa mga ginikanan alang sa bata, ug dayon mupadayon siya sa pangutana: "Unsa may inyong gipangayo sa Simbahan?" Ang tubag: "Ang Pagtuo". "Ug unsa man ang gihatag kaninyo sa pagtuo?" "Kinabuhi nga tunhay".

Sumala niining maong pagtubagtubag, ang mga ginikanan nangita sa pagsulod ngadto sa pagtuo alang sa ilang anak, pagdugtong ngadto sa mga matuuhon, kay nakita nila dinha sa pagtuo ang buksanan ngadto sa "kinabuhi nga tunhay".

Karon sama sa kanhi, mao kini ang gipasabot sa pagbunyag, sa pagkahimo nga Kristiyanos: dili lamang kini pangsosyal nga buhat sulod sa katilingban, dili lamang yano nga pagdawat ngadto sa Simbahan. Labaw pa niini ang gipaabot sa ginikanan alang sa pagabunyagan: nagpaabot sila nga ang pagtuo, nga nag-apil sa lawasnon nga kinaiya sa Simbahan ug mga sakramento, maghatag og kinabuhi sa ilang anak - kinabuhi nga tunhay.

Ang pagtuo mao ang kaunsahan sa paglaom. Apan mutumaw gilayon ang pangutana: mao ba gyod kini ang buot nato—pagkabuhi nga walay pagtapos? Tingale karon daghan ang mga tawo nagdumili sa pagtuo tungod lamang kay dili nila makita nga makadani ang gipaabot nga kinabuhi nga tunhay.

Ang ilang gipangandoy dili gyod ang kinabuhi nga tunhay, kondili kining kasamtangan nga kinabuhi, nga alang niini ang pagtuo sa kinabuhi nga tunhay usa ka babag. Pagpadayon pagkabuhi sa kanunay -sa walay pagtapos- mora’g labaw nga usa ka tunglo kay usa ka gasa.

Atong dawaton nga ang tawo buot mangandoy nga ipapadugay ang kamatayon kutob sa mahimo. Apan ang pagkabuhi kanunay, sa walay pagtapos—kini, kon lantawon ang tanan nga mga butang sa kinatibok-an laay ug sa kaulahian dili maantos.

Mao gyod kini ang punto nga gihimo, pananglitan, ni San Ambrosio, usa sa mga Amahan sa Simbahan, sa pakigpulong niya sa paglubong sa iyang namatay nga igsuon nga si Satiro: "Ang kamatayon dili kabahin sa kinaiyahan. Wala ilagda sa Dios ang kamatayon gikan sa sinugdan; iya kining gilagda isip kaaliman. Ang kinabuhi sa tawo, tungod sa sala ... nisugod pagsinati sa palas-unon sa pagkaalaot sa walay pagkunhod sa buhat ug sa dili maantos nga kaguol. Gikinahanglan ang utlanan sa mga kadaotan niini; gikinahangla ipahiuli sa kamatayon ang napildi sa kinabuhi. Kon wala ang tabang sa grasya, ang walay pagkamatay mas usa ka palas-unon kay sa usa ka panalangin."

Sa wala pa kini nakaingon nang daan si San Ambrosio: "Ang kamatayon, sa ingon, dili maingnan sa pagbangotan, kay kini hinungdan sa kaluwasan sa katawhan."

11. Unsa man ugaling ang gipasabot gyod ni San Ambrosio niining mga pulonga, tinuod nga ang pagwagtang sa kamatayon o pagpadugay niini labaw kon kubos sa walay pagtapos magbutang sa kalibotan ug sa katawhan sa dili mahimo nga kahimtang, ug dili gyod makapulos sa usa ka tawo.

Makita dayon nga walay pagsumpaki sa atong panglantaw, nga nagpunting sa anaa sa sulod nga pagsumpaki dinha sa atong pagkabuhi mismo.

Sa usa ka bahin, dilikita buot mamatay; labaw sa tanan, ang mga nagmahal kanato dili buot nga kita mamatay. Apan sa pikas nga bahin, dili usab kita buot nga magpadayon pagkabuhi sa walay pagtapos, ug ang kalibotan wala gimugna nga kana mao ang gilantaw.

Busa unsa man gyoy atong gusto? Ang tinuod apan dili katuohan natong panglantaw nagpapangutana og mas lawom: unsa man ang "kinabuhi"? Ug unsa man gyoy gipasabot sa "katunhayan"?

May mga higayon nga takulahaw lang mora’g tin-aw kanato: oo, mao kini ang tinuod nga "kinabuhi"—ingon gyod unta niini kini. Gawas pa, ang atong gitawag og "kinabuhi" sa atong adlaw-adlaw nga pinulongan dili gyod gani matuod nga "kinabuhi".

Si San Agustin sa usa ka sulat ngadto kang Proba, usa ka bahandianon nga balo sa Roma ug inahan og tulo ka anak nga konsul, mahitungod sa pag-ampo, kausa misulat: sa kaulahian usa lamang ka butang ang buot nato—"bulahan nga kinabuhi", kinabuhi nga yano nga kinabuhi lamang, yano nga "kalipay". Sa kaulahian nga pagtuki wala kitay lain nga giampo. Walay lain nga padulnganan sa panaw—kini mahitungod niini lamang.

Apan misulti usab si San Agustin: sa mas duol nga pagtan-aw, walay kitay ideya unsa ang kinaulahian nga gipangandoy nato, kon unsa gyod ang buot nato. Wala gyod kita mahibalo kon unsa gyod kini; bisan sa mga gutlo nga naghunahuna kita nga makakab-ot kita ug makatandog niini, nakaikyas kini kanato. "wala kita masayod unsaon nato pag-ampo," miingon siya, ginamit ang mga pulong ni San Pablo (Rom 8,26).

Ang nahibaloan mao nga dili kini ang mao. Apan diha sa wala pagkahibalo, nahibalo kita nga anaa gyod kini, kita nahibalo nga kining butanga anaa. "Mao nga sulod kanato anaay usa ka matang sa maalamanon nga ka-way-kahibalo (docta ignorantia), ingnon ta", misulat siya. Wala kita mahibalo unsa gyoy buot nato; wala kita mahibalo niining "matuod nga kinabuhi"; apan nahibalo kita nga anaa gyoy butang nga giduso kita ngadto niini.

12. Nagtuo ako nga niining gayong untop ug malahutayon nga may bale nga paagi, gilarawan ni San Agustin ang batakan nga kahimtang sa tawo, ang kahimtang nga nagpatumaw sa tanan nga mga kasukwahian ug mga pangandoy.

Sa usa ka paagi buot nato ang kinabuhi mismo, ang tinuod nga kinabuhi, wala mahilabti sa kamatayon; apan sa samang higayon wala kita mahibalo sa mga butang diin gibati nato nga giduso kita. Dili kita makahunong pagkab-ot niini, apan nahibalo kita nga ang atong masinati ug mahimo dili ang atong gipangandoy.

Kining "wala mahibaloi" mao ang matuod nga "paglaom" nga nagduso kanato, ug sa samang higayon ang pagkawala niini mahibaloi mao ang nakaangon sa tanang matang sa ka way-paglaom ug sa tanang mga paningkamot, ma nindot o mamaot kini, nga gipuntng sa kamatuod nga kalibotanon ug tawhanon.

Ang pamulong "kinabuhi nga tunhay" gipunting sa pagngalan niining nahibaloan nga "wala mahibaloi". Dili kalikayan nga dili kini igo nga pamulong nga nagmugna og kalibog.

"Tunhay", sa katinuod, nagsugyot kanato sa ideya sa usa ka dili matapos nga butang, ug kini nakapahadlok kanato; "kinabuhi" naghimo kanato paghunahuna sa kinabuhi nga atong nahibaloan ug gimahal ug dili buot mawala, bisan og kasagaran nagdala kini og mas kahago kay katagbawan, ug sa ingon sa usa ka bahin ato kini nga gipangandoy, ug sa pikas nga bahin dili kita buot niini.

Paghanduraw nga kita gawas sa kasamtangan nga nagbilanggo kanato ug sa pipila ka paagi ang pagbati nga ang katunhayan dili walay tapos nga pagsunodsunod sa mga adlaw sa kalendaryo, kondili mora’g usa ka gutlo sa kinatas-an nga katagbawan, diin naghakgom kanato ang kinatibok-an ug atong gihakgom ang kinatibok-an—kini ato lamang masulayan.

Kini mora’g pagsawom ngadto sa dagat sa walay kataposan nga gugma, usa ka gutlo kanus-a ang panahon—ang nangagi ug ang muabot—wala na dinha.

Makasulay lang kita paghakgom sa hunahuna nga ingon nga gutlo kinabuhi sa kinapon-an nga pagsabot nini, usa ka pag-ambak ngadto sa kinalapdan sa pagkabuhi, diin yano lamang nga gilumsan kita sa kasadya.

Mao kini ang paagi sa paglarawan ni Jesus dinha sa Ebanghelyo ni San Juan: "Makigkita ra ako kaninyo pag-usab, ug malipay unya kamo pag-ayo" (16,22).

Kinahanglan manghunahuna kita og ingon niini kon buot kita makasabot sa unsa ang gipunting sa paglaom nga Kristuhanon, pagsabot ngadto sa unsa gidala kita pagpaabot sa atong pagtuo, ang ato nga pagpakig-uban kang Kristo.

13. Paglabay sa atong kasaysayan, ang mga Kristiyanos misulay paglarawan niining "pagkahibalo sa walay pagkahibalo" pinaagi og mga butang nga malarawan, ug nakalambo sila og mga larawan sa "Langit" nga nagpabilin nga layo ra kaayo gyod sa mahibaloan lamang pinaagi sa negatibo nga pagsulti, pinaagi sa wala pagkahibalo.

Kining tanan nga pagsulay paglarawan sa paglaom nakahatag sa daghan nga mga tawo paglabay sa gatosan nga katuigan, sa mga pagpasibot pagkinabuhi diha sa pagtuo ug sa ingon pagbiya sa ilang hyparchonta, ang materyal nga kaunsaan sa ilang mga kinabuhi.

Ang naghimo sa Sulat ngadto sa mga Hebreo, sa ikanapulo og usa ka kapitulo, milarawan og mora’g kasaysayan niadtong mga mipuyo diha sa pagtuo ug sa ilang mga pagpanaw, usa ka kasaysayan nga naglatas gikan sa panahon ni Abel ngadto sa kaugalingon nga kapanahonan mismo sa nagsulat. Kining maong matang sa paglaom giayoayo pagtuki sa kapanahonan karon: gisalikway kini isip untop nga pang sa kaugalingon lamang, usa ka paagi sa pagbiya sa kalibotan nganha sa pagkaalaot niini ug pagpasilong sa pribado nga matang sa kaluwasan nga tunhay.

Si Henri de Lubac, sa pasiuna sa iyang sinugdanan nga basahon Catholicisme. Aspects sociaux du dogme, mitipo og pipila ka matang sa pagsulti niining maong panglantaw, nga usa niini angay nga gamiton: "Makakaplag ba unta ako og kalipay? Dili ... ang akong kalipay lamang, ug kini habog kaayo nga lahî ... Ang kalipay ni Jesus mahimo nga personal. Maiya kini sa usa ra ka tawo ug maluwas siya. Aduna siyay kalinaw ... karon ug sa hangtod, apan nag-inusara ra siya. Ang pagkabulag niining maong kalipay dili makatugaw kaniya. Siya mao hinuon ang pinili! Dinha sa iyang pagkabulahan naglabay siya sa mga dapit sa panagsangka uban og usa rosas sa iyang kamot."

14. Batok niini, kinutlo gikan sa lapad kaayo nga mga natad sa teolohiya sa mga Amahan sa Simbahan, si de Lubac nakapakita nga ang kaluwasan kanunay gyod nga gilantaw isip usa ka butang nga "naglangkob og katilingban".

Pagkatinuod, ang Sulat ngadto sa mga Hebreo naghisgot og usa ka "dakbayan" (cf. 11,10, 16; 12,22; 13,14) ug sa ingon usa ka kaluwasan nga pangtibuok nga katawhan.

Kasinundanon niining maong panglantaw, ang sala gisabot sa mga Amahan sa Simbahan isip kagun-oban sa kahiusahan sa kaliwatan sa katawhan, usa ka pagsiak ug pagkabahinbahin. Ang Babel, ang dapit diin nagkagubot sama og lukot ang mga pinulongan, ang dapit sa pagkabahinbahin, gilantaw nga usa ka pagpadayag sa unsa ang sala sa batakan nga matang niini.

Sa ingon ang "kaluwasan" mora’g ang pagpahiuli sa kahiusahan, diin nagkatigom kita sa makausa pa dinha sa usa ka kahiusahan nga nagsugod paghulma dinha sa kalibotan sa katilingban sa mga matuuhon.

Dili kinahanglan nga tan-awon nato ang tanan nga mga teksto diin anaa ang matang nga pangkatilingban sa paglaom. Ato lang tutokan ang Sulat ngadto kang Proba diin si San Agustin misulay paglarawan sa pipila ka ang-ang kining "nahibaloan nga wala mahibaloi" nga atong gipangita.

Yano siyang nagsugod gikan sa pamulong nga "bulahan nga kinabuhi". Dayon iyang gigamit ang Salmo 144 [143],15: "Bulahan ang mga tawo kansang Dios mao ang Ginoo." Ug mipadayon siya: "Aron maapil sa ihap uban niining maong mga tawo ug makaabot sa ... kinabuhi nga tunhay uban sa Dios, ‘ang tuyo niining maong pahimangno mao nga magbaton kamog gugma gikan sa usa ka putli nga kasingkasing, ug magbaton usab kamog malinis nga konsensya ug tinuod nga pagtuo' (1 Tim 1,5).

Kining matuod nga kinabuhi, nga ngadto niini nagbalikbalik kita pagsulay pag-abot, dugtong ngadto sa gipuy-an nga kahiusahan uban og usa ka "katawhan", ug alang sa matag tawo makab-ot lamang kini sulod niining "kita".

Nagpasabot kining daan nga nakaikyas kita gikan sa bilanggoan sa atong "Ako", tungod kay diha lamang sa pagkabukas niining pang-alang-sa-tanan nga kabahin mabukas ang atong panan-aw ngadto sa tinobdan sa kalipay, sa gugma mismo—sa Dios.

15. Samtang kining nagpunting sa katilingban nga panglantaw sa "bulahan nga kinabuhi" tin-aw nga gitumong sa latas niining kasamtangan nga kalibotan, sa pagkaingon niini naglambigit usab kini sa pagtukod sa kalibotan—sa lahilahi kaayo nga mga paagi, sumala sa kahimtang sulod sa kasaysayan ug sa mga kahayanan nga gitanyag o wala gipaapil niini.

Sa panahon ni San Agustgin, ang pagtumaw sa bag-ong hut-ong sa katawhan naghadla sa paghaomay sa kalibotan, diin hangtod niadto may pipila ka paggarantiya sa balaod ug sa pagpuyo sa usa ka katilingban nga gihan-ay sumala sa balaod; sa ingon, niadtong panahona, ang gilantaw mao ang pagpakusgan sa batakan nga mga sukaranan niining pagpuyo nga malinawon sa katilingban, aron paglahutay diha sa nausab nga kalibotan.

Ato karon lantawon ang usa ka labaw kon kubos wala tuyoa pagpili nga hitabo gikan sa Tungatunga nga Kapanahonan, nga magamit pagpadayag sa atong gipanagsultihan.

Komun nga gihunahuna nga ang mga monasteryo mga dapit sa pag-ikyas gikan sa kalibotan (contemptus mundi) ug pagbiya sa kaakoahan sa kalibotan, diha sa pagpangita og paribado nga kaluwasan.

Si San Bernardo sa Clairvaux, nga midasig og daghan nga mga pundok sa mga batan-on pagsulod sa mga monasteryo sa iyang gibag-o nga Pundok, may lahi kaayo nga panglantaw niini.

Sa iyang panglantaw, ang mga monghe mihimo sa ilang buhat alang sa tibuok Simbahan ug sa ingon alang sa kalibotan usab. Naggamit siya og daghan nga mga larawan pagpakita sa kaakohan sa mga monghe alang sa tibuok lawas sa Simbahan, ug gani sa pagkatinuod alang sa katawhan; iyang gipunting kaniya ang mga pulong sa pseudo-Rufino: "ang katawhan buhi tungod sa diutay nga tawo; kon wala pa sila, mamatay ang kalibotan ...".

Ang mga Kontemplatibo—contemplantes—kinahanglan mahimo nga manag-ugmad sa yuta—laborantes—nag-ingon siya. Ang kahamili sa buhat, kabilin sa Kristiyanismo gikan sa Judaismo, napadayag na dinha sa mga lagda sa mga monasteryo ni San Agustin ug San Benedikto.

Gipunit na usab kining hunahunaa ni San Bernardo. Ang mga batan-on nga mga hamili nga nidugok sa iyang mga monasteryo maghago sa ilang mga kamot. Gani si San Bernardo mipadayag nga ang mga monasteryo dili gyod makapahiuli sa Paraiso, apan naghupot siya nga, isip dapit sa praktikal ug espirituhanon nga "pag-ugmad sa yuta", mag-andam kini sa bag-o nga Paraiso.

Usa ka labong nga lasangon nga yuta mahimo nga tambok—ug sa pagpahigayon niini, ang mga kahoy sa garbo tag-on, maskin unsa nga mga sagbot nga nagtubo tingale sa sulod sa mga kalag ibton, ug sa ingon ang yuta pinaagi niini andamon aron kalan-on sa lawas ug kalag mulambo.

Wala ba kita tingale magtan-aw sa makausa pa, sa lamdag sa bag-ohay nga kasaysayan, nga walay maayo nga kahan-ayan sa kalibotan mulampos diin mga kalag labong kaayo nga nagtubo?

16. Giunsa kaha paglambo sa panghunahuna nga ang mensahe ni Jesus piot nga pangkaugalingon lamang ug gipunting sa matag usa ka tawo lamang?

Giunsa man nato pag-abot niining paghubara sa "kaluwasan sa kalag" isip pag-ikyas gikan sa kaakohan alang sa kinatibok-an, ug giunsa man nato pa-abot sa paghupot nga ang Kristuhanon nga lihok usa ka pangkaugalingon nga pagpangita og kaluwasan nga nagsalikway sa panghunahuna sa pag-alagad sa uban?

Aron pagkaplag og tubag niini kinahanglan mubaliklantaw sa mga sukaranan sa moderno nga kapanahonan. Makita kini uban og partikular nga katin-aw sa panghunahuna ni Francis Bacon.

Nga mitumaw ang bag-ong kapanahonan—pinaagi sa pagkaplag sa Amerika ug sa bag-o nga mga nakab-ot sa teknolohiya nga nakakapahimo niining maong kalamboan—dili malilong. Apan unsa man ang panukaran niining bag-o nga kanapahonan? Kini mao ang paghaomay sa experimento ug sa metodo nga makapapahimo sa tawo pag-abot sa usa ka paghubad sa kinaiyahan nunot sa iyang mga balaod ug sa ingon pagkab-ot "pagbuntaog sa kanindot batok sa kinaiyahan" (victoria cursus artis super naturam).

Ang kabag-ohan—sumala sa panglantaw ni Bacon—anaa sa bag-ong pagdugtong tali sa siyensiya ug sa pamuhat. Gihatagan kini og teolohikanhon nga pagpasabot: ang bag-ong pagdugtong tali sa siyensiya ug sa pamuhat magpasabot nga ang pagharihari sa kamugnaan—nga gihatag sa Dios ngadto sa tawo ug tungod sa sala nga panuludon nawagtang–mapahiuli.

17. Bisa’g kinsa ang mubasa ug mamalandong pag-ayo niining maong mga pamulong makaamgo nga usa ka makatugaw nga lakang nahimo na: hangtod niadtong tungora, ang pagpahiuli sa nawagtang sa tawo pinaagi sa pagpagawas sa Paraiso gipaabot pinaagi sa pagtuo kang Jesukristo: dinhi niini niabot ang "kaluwasan".

Karon, pinaagi niining "kaluwasana", ang pagpahiuli sa nawala nga "Paraiso" wala na paabota pinaagi sa pagtuo, kondili pinaagi sa bag-ong nakaplagan nga dugtong sa siyensiya ug sa pamuhat.

Dili kay yano nga gilimod ang pagtuo; gigipahamutang lamang kini ngadto sa lain nga ang-ang—kanang tim-os nga pribado ug alang sa mga butang sa lain nga kalibotan—ug sa samang higayon nahimo kini nga walay kalabotan alang sa kalibotan.

Kining talamdan nga panglantaw nakapahimo sa padulnganan sa bag-ong kapanahonan ug naghulma usab kini sa kasamtangan nga krisis sa panahon karon nga batakan nga usa ka krisis sa paglaom.

Mao nga ang paglaom usab, alang ni Bacon, nakaangkon og bag-o nga matang. Gitawag na kini og: pagtuo sa kauswagan. Kang Bacon, tin-aw nga ang bag-ohay nga daghan nga mga hibalag ug mga mugna nagsugod lamang; sa pagtuhogay sa siyensiya ug sa pamuhat, hingpit nga mga bag-ong mga kaplag musunod, hingpit usa ka bag-ong kalibotan mutumaw, ang gingharian sa tawo.

Iya gani nga gipaila ang usa ka panglantaw sa makita nang daan nga mga mugna—lakip na ang ayroplano ug ang submarino. Sa paglambo og dugang sa ideolohiya sa kauswagan, ang kalipay diha sa makita nga mga kauswagan sa hayan mga mahimo sa tawo nagpabilin nga nagpadayon nga pagmatuod sa pagtuo sa kauswagan na na gayod.

18. Sa samang higayon duha ka matang nahimo nga nagkadugangdugang nga anaa sa taliwala sa panghunahuna sa kauswagan: ang salabotan ug ang kagawasan.

Ang kauswagan gipauban pag-una sa nagkadako nga pagharihari sa salabotan, ug kining maong salabotan makita dayon nga gilantaw nga usa ka kusog alang sa maayo (ug kusog alang sa maayo). Ang kalamboan mao ang pagbuntog sa tanang matang sa mga pag-agad—kauswagan kini ngadto sa hingpit nga kagawasan. Ingon man ang kagawasan tim-os nga gilantaw nga usa ka saad, diin ang tawo nagkadugang nga mahimo nga tawo.

Sa duha nga panghunahuna—kagawasan ug salabotan—anaay kabahin nga politikanhon.

Ang gingharian sa salabotan, sa pagkatinuod, gipaabot isip ang bag-o nga kahimtang sa kaliwatan sa tawo diha nga makab-ot na niini ang hingpit nga kagawasan.

Ang politikanhon nga mga kahimtang sa ingon nga gingharian sa salabotan ug sa kagawasan, hinuon, mora sa unang paglantaw niini og dili kaayo piho. Ang salabotan ug ang kagawasan mora og naggarantiya, tungod sa pagkamaayo sa kinaiya niini, og usa ka bag-o ug hingpit nga katilingban sa tawo.

Apan ang duha ka hinungdanon nga hunahuna nga "salabotan" ug "kagawasan" hilom nga gisabot nga kabatok sa mga higot sa pagtuo ug sa Simbahan ingon man niadtong mga gambalay nga politikanhon niadtong panahona. Ang duha ka hunahuna sa ingon nagbaton og pagkahayan nga pagka rebolusyonaryo nga dako kaayo og kusog nga pagbutó.

19. Kinahanglan lantawon nato og diutay ang duha ka batakan nga yugto sa politikanhon nga pagpahigayon niining maong paglaom, tungod kay mahinungdanon kaayo kini alang sa paglambo sa Kristuhanon nga paglaom, sa angay nga pagsabot niini ug sa mga katarungan ngano nga nagpadayunon gyod kini.

Una dinha ang Rebolusyon sa Francia—usa ka pagsulay pagpahamutang sa pagharihari sa salabotan ug kagawasan isip usa ka politikanhon nga kahimtang.

Sugdan nato nga ang Europa panahon sa Pagdan-ag-sa-Salabotan milantaw nga nadani kaayo niining maong mga hitabo, apan gilayon, sa paglambo niini nila, nakabaton og hinungdan pag-aninaw pag-usab mahitungod sa salabotan ug sa kagawasan.

Usa ka maayo nga pakita niining duha ka mga yugto sa pagdawat sa mga hitabo sa Francia makita dinha sa duha ka hubit-asoy ni Immanuel Kant diin namalandong siya sa nahitabo.

Sa 1792 iyang gisulat ang Der Sieg des guten Prinzips über das böse und die Gründung eines Reiches Gottes auf Erden ("Ang Kadaogan sa Maayo batok sa Daotan nga Sukaranan ug ang Pagkaplag sa Gingharian sa Dios dinhi sa Yuta").

Dinhi niini miingon siya niining musunod: "Ang hinayhinay nga pagbalhin sa pagtuo nga simbahanon ngadto sa iyaha ra gayod ug walay labot ang uban nga paghari sa tim-os nga relihiyuso nga pagtuo mao na ang pag-abot sa Gingharian sa Dios."

Sumala usab niya ang mga rebolusyon makapapaspas pagbalhin gikan sa pagtuo nga simbahanon ngadto sa pagtuo sa salabotan.

Dinhi ang "Gingharian sa Dios" nga gisangyaw ni Jesus nakaangkon og bag-o nga pagsabot ug nakabaton og bag-o nga matang sa pagkaanaa; usa ka bag-o nga "Hapit na mahitabo nga pagpaabot", ingnon ta, naanaa: ang "Gingharian sa Dios" nag-abot diin ang "simbahanon nga pagtuo" gibuntog ug giilisdan sa "relihiyuso nga pagtuo", nga buot magpasabot, sa yano nga pagtuo gikan sa salabotan.

Sa 1795, sa sinulat Das Ende aller Dinge ("Ang Kataposan sa Tanan nga mga Butang") usa ka nausab nga larawan mitumaw. Karon si Kant naglantaw sa kahayan nga ingon sa kinaiyanhon nga kataposan sa tanan nga mga butang, anaa tingaliy lain nga dili kinaiyanhon ug usa ka hiwi nga kataposan.

Misulat siya kalabot niini: "Kon usa ka adlaw niana mawala sa Kristiyanismo ang pagkaangay mahalon ... nan ang mauso nga matang sa tawhanon nga panghunahuna mao na ang pagbiya ug pagbatok niini; ug ang Antikristo ... magsugod sa iyang—bisan og sa mubo lang nga panahon—paghari (nanukad natural sa kahadlok ug pangkaugalingon nga interes); apan dayon ang Kristiyanismo, bisan og gitahas nga mahimo nga relihiyon sa kalibotan, dili pagkatinuod dapigan sa kapalaran nga mahimo niana, ug dayon, sa moral nga paglantaw, magpaingon kini ngadto sa (binuang) nga kataposan sa tanan nga mga butang."

20. Ang ikanapulo og siyam nga gatosan nga katuigan mihawid sa pagtuo niini sa kauswagan isip ang bag-o nga matang sa paglaom, ug mipadayon paglantaw sa salabotan ug kagawasan isip magtutultol nga bituon nga sundon dihs sa dalan sa paglaom.

Apan, ang nagkapaspas nga kauswagan sa kalamboan sa teknolohiya ug sa industriya nga kadugtong niini mipatumaw sa usa ka hingpit nga bag-o nga kahimtang sa katilingban: migimaw ang hut-ong sa mga mamumuo sa industriya ug sa ginganlan og "sakop sa mga hut-ong sa mga sinuholan", kansang makalilisang nga mga kahimtang sa pagpuyo mabalak-on nga gilarawan ni Friedrich Engels sa 1845.

Alang sa mga nagbasa kaniya, ang linugdangan tin-aw: dili kini makapadayon; gikinahanglan ang kausaban. Apan ang kausaban mutay-og ug mubalitok sa tibuok gambalay sa katilingban sa mga adunay kahimanan.

Human sa burges nga rebolusyon sa 1789, panahon na alang sa usa ka bag-o, ilaha sa mga sinuholan nga rebolusyon: dili yano nga magpadayon ang kauswagan sa ginagmay nga pagtikang. Usa ka rebolusyonaryo nga paglukso ang gikinahanglan.

Gikuha ni Karl Marx ang pagpaambahan nga tawag, ug iyang gipunting ang iyang hait nga pamulong ug salabotan sa tahas sa pagsugod og habog, bag-o ug, sa iyang pagtuo, ang mao na gyod nga lakang paingon sa kaluwasan dinha sa kasaysayan—ngadto sa gilarawan ni Kant og "Gingharian sa Dios".

Diha nga ang kamatuoran sa sunod nga kinabuhi gisalikway, ang himuon na karon mao ang pagpahamutang sa kamatuoran sa kasamatangan nga dapit ug panahon.

Ang pagtukituki sa Langit nibalhin ngadto sa pagtukituki sa yuta, ang pagtukituki sa teolohiya nabalhin ngadto sa pagtukituki sa politika. Ang kauswagan ngadto sa pagka labaw ka maayo, wala na yano nga naggikan sa siyensiya kondili naggikan kini sa politika—gikan sa politika nga gihunahuna pag-ayo sa paagi nga siyentipiko nga nag-ila sa gambalay sa kasaysayan ug sa katilingban ug sa ingon nagpunting paingon sa rebolusyon, ngadto sa kausaban nga naglabot sa tanan nga kinatibok-an.

Uban og habog nga katakdo, bisan og inubanan sa pagdapig sa usa ra ka bahin, si Marx milarawan sa kahimtang sa iyang panahon, ug uban sa habog nga maukit-ukiton nga kahanas iyang gilatid ang mga dalan paingon sa rebolusyon—ug dili lamang diha sa teoriya: pinaagi sa Partido nga Komunista nga naggikan sa Manipesto nga Komunista sa 1848, iya kini nga gipalihok.

Ang iyang saad, gumikan sa batid kaayo nga pag-usisa ug sa tin-aw nga pagtanda sa mga paagi sa gikan sa gamot nga kausaban, kanhi ug karon gihapon nagpabilin nga makabibihag nga katingalahan. Matuod nga rebolusyon nisunod, sa pinaka gikan sa gamot nga paagi didto sa Rusia.

21. Uban sa kadaugan sa rebolusyon, hinuon, ang batakan nga sayop ni Marx napakita usab.

Iyang gipakita ang untop nga paagi paggun-ob sa napahamutang nga kahan-ayan, apan wala siya mag-ingon unsaon pagpadayon human niini. Yano lamang niya nga gituohan nga ang pag-agaw sa mga butang sa hut-ong sa nangamhanan, uban sa pagtikalbo sa politikanhon nga gahom ug pagpaalang sa tanan sa mga paagi sa pamuo, mapahamutang ang bag-o nga Jerusalem.

Dayon, sa pagkatinuod, tanan nga mga pagsumpaki masulbad, ang tawo ug ang kalibotan sa kataposan maghusay ug maghan-ay sa ilang kaugalingon. Dayon ang tanan makapapadayon sa kinaugalingon diha sa husto nga dalan, tungod kay ang matag butang maiyaha sa matag usa ug ang tanan mangandoy sa kinamaayo alang sa usa’g usa.

Mao nga tapos mapahigayon ang rebolusyon, si Lenin nakaamgo tingale nga ang mga sinulat sa iyang magtutudlo wala maghatag og tandaanan unsaon pagpadayon.

Tinuod si Marx nakasulti mahitungod sa kasamtangan nga yugto sa diktadura sa mga mamumuo nga sinuholan isip gikinahanglan, nga sa pag-abot sa tukma nga panahon mahimo nga dili na kinahanglanon. Nahibalo kita pag-ayo niining maong "kasamtangan nga yugto", ug nakahibalo usab kita giunsa dayon paglambo niini, nga wala magpasugod og hingpit nga kalibotan, kon dili nagbilin og mga tunob sa makalilisang nga kagun-oban.

Dili lang kay wala hisgoti ni Marx unsaon paghan-ay niinng bag-o nga kalibotan—nga tinuod dili gyod unta kinahanglanon. Ang iyang kahilom mahitungod niining butanga nagsunod lamang sa iyang gipili nga pagsugod pagtuki niini.

Ang sayop niya anaa sa mas lawom pa. Nakalimot siya nga ang tawo kanunay gyod nga magpabilin nga tawo. Nakalimot siya sa tawo ug nakalimot siya sa kagawasan sa tawo. Nakalimot siya nga ang kagawasan kanunay gyod nagpabilin nga kagawasan usab alang sa daotan. Nituo siya nga sa pagkatul-id sa ekonomiya ang matag butang magsunod dayon nga matul-id.

Ang tinuod niya nga sayop mao ang materialismo: ang tawo, sa tinuoray, dili lamang produkto sa mga kahimtang sa ekonomiya, ug dili posible ang pagluwas kaniya gikan sa gawas pinaagi sa pagmugna og maayunon nga palibot nga ekonomikanhon.

22. Sa makausa pa, nagkaplag kita sa atong kaugalingon nga nag-atubang sa pangutana: unsa man ang atong malaoman?

Usa ka pagtukituki sa bag-o nga kapanahonan gikinahanglan sa pakigsinultianay sa Kristiyanismo ug sa hunahuna mahitungod sa paglaom niini. Niining maong pagsinultianay ang mga Kristiyanos usab, sulod sa kahimtang sa ilang kahibalo ug kasinatian, kinahanglan makat-on pag-usab unsay gilangkob sa ilang paglaom, unsay sarang nila nga matanyag ug unsay dili.

Paingon niinng pag-ukit-ukit sa kaugalingon sa bag-o nga mga panahon kinahanglan may pag-ukit-ukit sa kaugalingon usab sa Kristiyanismo sa bag-ong kapanahonan, nga kanunay magbag-o unta sa pagsabot sa kaugalingon gikan sa mga gamot niini.

Niining maong butang, ang tanan nato nga masulay dinhi mao ang pipila ka mga hamubo nga mga paglantaw.

Una kinahanglan mangutana kita sa atong kaugalingon: unsa man gyod ang gipasabot sa "kauswagan"; unsa man ang gisaad niini ug unsa man ang wala isaad niini?

Sa ikanapulo ug siyam nga gatosan nga katuigan, ang pagtuo sa kauswagan giukit-ukit na. Sa ikakawhaan, si Theodor W. Adorno mihan-ay sa gumonhap sa pagtuo sa kauswagan nga sobra kaayo: miingon siya nga ang kauswagan, kon tan-awon gyod, kauswagan gikan sa tirador ngadto sa bomba nga atomiko.

Karon kini tin-aw nga kabahin sa kauswagan nga kinahanglan dili tagoan. Sa lain nga pagsulti: ang likoliko nga pagsabot sa kauswagan mahimo nga makita dayon. Sa walay duhaduha, nagtanyag kini og mga kahayanan alang sa kaayo, apan nagbukas usab kini og makahadlok nga kahayanan sa alang sa daotan—mga kahayanan nga wala dinha kanhi.

Kitang tanan nakasaksi sa paagi diin ang kauswagan, dinha sa dili husto nga mga kamot, mahimo ug sa tinuoray nahimo nga usa ka makalilisang nga kauswagan sa daotan. Kon ang kauswagan sa teknolohiya dili timbangan sa sibo nga kauswagan sa pag-umol sa tawo sa maayong pamuhatbuhat, sa dinha sa sulod nga pagtubo sa tawo (cf. Efes 3,16; 2 Cor 4,16), dili gayod kini kauswagan, kondili usa ka hadla sa tawo ug sa kalibotan.

23. Mahitungod sa duha ka habog nga mga tema sa "salabotan" ug "kagawasan", dinhi matandog lamang nato ang mga gikasungian nga nalambigit niini nila.

Oo tinuod, ang salabotan habog nga gasa sa Dios sa tawo, ug ang kadaugan sa salabotan batok sa walaysalabotan tumong usab sa Kristuhanon nga kinabuhi. Apan kanus-a man ang salabotan tinuod nga magmadaugon? Kon giukang gikan sa Dios? Kon nahimong buta ngadto sa Dios? Ang salabotan ba ang anaa luyo sa lihok ug ang katakos sa paglihok mao ba tibuok sa salabotan?

Kon ang kauswagan, aron makauswagan, nagkinahanglan og pagtubo sa maayong pamuhatbuhat kabahin sa tawo, nan ang salabotan luyo sa lihok ug katakos sa paglihok sama nga dinalian nga nagkinahanglan sa pagkatibuok pinaagi sa kabukas sa salabotan sa makaluwas nga mga kusog sa pagtuo, sa pagpalahî sa kaayo ug sa daotan. Niini lamang ang salabotan matawhanon.

Mahimo kini nga tawhanon kon makapatultol kini sa kabubut-on sa husto nga dalan, ug makahimo kini niini kon maglantaw kini latas sa kaugalingon. Kondili, tungod sa walay pagtimbang tali sa materyal nga katakos ug sa kakulang sa paghukom dinha sa iyang kasingkasing, mahimo kini nga usa ka paghadla alang kaniya ug alang sa kamugnaan.

Sa ingon diin kagawasan mao ang gipanagsultihan, kinahanglan mahinumdom kita nga ang kagawasan sa tawo kanunay nga nagkinahanglan og pag-ábot sa lainlain nga mga kagawasan. Apan hinuon kining panag-ábot dili makalampos kon wala kini ipaagad sa komun nga anaa sa sulod nga lagda sa pagsukod, nga mao ang sukaranan ug tumong sa atong kagawasan.

Yanuhon kini nato pag-ayo pagsulti: ang tawo nanginahanglan sa Dios, kondili nagpabilin siya nga walay paglaom. Sa anaa nga mga paglambo sa bag-o nga kapanahonan, ang gigamit nako gikan ni San Pablo (Eph 2,12) sa pagsugod nako namatod-an nga hingpit nga mamahimo ug yano nga tinuod.

Walay duda, sa ingon, nga ang usa ka "Gingharian sa Dios" nga gipahigayon nga walay Dios—usa ka gingharian nga sa ingon sa tawo lamang—dili kalikayan nga musantop ngadto sa "sayop nga kataposan" sa tanan nga mga butang nga gilarawan ni Kant: nakita nato kini, ug gibalikbalik nato kini pagkakita.

Apan hinuon walay duda nga ang Dios nagsulod ngadto sa mga butang sa tawo, sa dili pag-anaa lamang sa atong paghunahuna, dinha lamang sa iyang pag-anhi ug pagsulti kanato. Mao nga ang salabotan nagkinahanglan sa pagtuo kon kini mahimo nga tinuod gayod nga salabotan: ang salabotan ug ang pagtuo ngakinahanglan sa usa’g usa pagtuman sa ilang kinaiya ug tahas.

24. Sa makausa pa mangutana kita pag-usab: unsa man ang ato nga malaoman? Ug unsa man ang dili nato malaoman?

Una sa tanan, atong ilhon nga ang nagkadugang nga kauswagan mahimo lamang dinha sa natad nga materyal. Dinhi taliwala sa nagtubo nato nga kahibalo sa gambalay sa kabtangan ug ubos sa lamdag sa kanunay nga nag-uswag nga mga pagmugna, tin-aw nga makita nato ang mapadayunon nga kauswagan paingon ngadto sa labaw nga pagbuntog sa kinaiyahan.

Apan hinuon sa natad sa kaamgohan sa maayong pamuhatbuhat ug moral nga paghukom, walay tumbas nga kahayanan sa pagpadako sa yano nga katarongan nga ang kagawasan sa tawo kanunay nga bag-o ug kanunay gyod siya nga kinahanglan maghimo pag-usab sa iyang mga paghukom.

Kining maong mga paghukom dili gyod yano nga himuon alang kanato sa uban—kon mao kini ang kahimtang, dili na gyod hinuon kita mga gawasnon. Ang kagawasan nagpasabot nang daan nga sa mga batakan nga mga paghukom, matag tawo ug matag kaliwatan usa ka bag-o nga sinugdanan.

Natural, mga bag-o nga mga kaliwatan makatukod ibabaw sa kahibalo ug kasinatian niadtong nag-una kanila, ug makakuot gikan sa panudlanan sa bahandi nga moral sa tibuok katawhan. Apan makasalikway usab sila niini, kay dili gyod kini mahimo nga tin-aw sa kinaiya niini sa sama nga paagi sa mga pagmugna nga materyal.

Ang moral nga panudlanan sa bahandi sa katawhan dili dayon nato makuot sama sa mga himan; anaa kini isip usa ka sangpit sa kagawasan ug sa kahayan alang niini. Kini, hinuon, nagpasabot nga: Ang husto nga kahimtang sa mga kahimoan sa tawo, ang moral nga kahimsog sa kalibotan dili gyod yano nga mapasalig pinaagi sa mga katukoran lamang, bisa’g unsa ka maayo nila.

a) Ingon nga mga katukoran dili lamang mahinungdanon, kondili gikinahanglan; apan hinuon dili sila makapadaplin ug kinahanglan dili gyod magpadaplin sa kagawasan sa tawo.

Bisa gani ang pinakamaayo nga mga katukoran maglihok lamang kon ang katilingban gidasig sa mga pagtuo nga makasibot sa katawhan sa gawasnon nga pag-uyon sa kahan-ayan nga sosyal.

Ang kagawasan nagkinahanglan og pagtuo pag-ayo; ang pagtuo pag-ayo dili makabarog sa kaugalingon lamang, kondili kinahanglan balikbalikon kini pagdaog sa katilingban.

b) Kay ang tawo kanunay nga gawasnon ug kay ang kagawasan kanunay nga huyang, ang gingharian sa maayong kabubut-on dili gyod mapahamutang nga mao na gyod dinhi niining kalibotan.

Matag kinsa nga nagasaad og mas maayo nga kalibotan nga gipasalig nga mulahutay sa kanunay nagasaad og bakak nga paglaom; wala niya matan-aw ang kagawasan sa tawo.

Ang kagawasan kinahanglan makanunayon nga madaog alang sa hinungdan sa maayo. Ang gawasnon nga pag-uyon sa maayo dili gyod maanaa sa yano lamang nga pinaagi sa iyang kaugalingon.

Kon adunay mga katukoran nga makapasalig og dili na mabakwi alang sa usa—maayo—nga kahimtang kalibotan, ang kagawasan sa tawo malimod, ug sa ingon dili gyod diay sila mga maayo nga mga katukoran.

25. Ang gipasabot niini mao nga ang matag kaliwatan adunay tahas sa paglihok pag-usab sa malisod nga pagpangita sa husto nga paagi paghan-ay sa mga kalihokan sa tawo; kining maong tahas dili gyod yano nga natapos na.

Apan hinuon ang matag kaliwatan kinahanglan maghimo sa kaugalingon niya nga tampo pagpahigayon og makapapatuo nga mga katukoran sa kagawasan ug sa maayo, nga makatabang sa sunod nga kaliwatan isip tandaanan alang sa angay nga paggamit sa kagawasan sa tawo; sa ingon, kanunay sulod sa mga tawhanon nga mga utlanan, naghatag usab sila og pasalig alang sa ugma.

Sa lain nga mga pulong: mga maayo nga mga katukoran nagtabang, apan sa ilang kaugalingon dili kini sila igo. Ang tawo dili gyod yano nga maluwas gikan sa gawas kaniya.

Si Francis Bacon ug kadtong misunod sa sulog sa pangisip sa kabag-ohan nga iyang gipahigayon sayop diha sa pagtuo nga ang tawo maluwas pinaagi sa siyensiya. Kanang maong mga pagpaabot nangayo og dako ra kaayo gikan sa siyensiya; kining maong matang sa paglaom makailad.

Ang siynesiya dako nga magtampo sa paghimo sa kalibotan ug sa katawhan nga mas tawhanon. Apan hinuon makagun-ob usab kini sa katawhan ug sa kalibotan kon dili kini pangulinan sa mga kusog nga anaa sa gawas niini.

Sa lain nga bahin, kinahanglan atong ilhon nga ang sa bag-ong kapanahonan nga Kristiyanismo, atubangan sa mga kalamposan sa siyensiya diha sa nagkadako nga paghan-ay sa kalibotan, sa dako nga gilapdon nagbutang og utlanan sa paglantaw niini ngadto lamang sa tainagsa ug sa iyang kaluwasan. Sa paghimo sa ingon iyang giutlanan ang lantawanan sa paglaom niini ug nasipyat siya sa igo nga pag-ila sa kahabog sa tahas niini—bisan og padayon kini pagkab-ot og habog nga mga butang sa pag-umol sa tawo ug sa pag-atiman sa mga huyang ug nanag-antos.

26. Dili ang siyensiya ang magluwas sa tawo: ang tawo giluwas sa gugma. Masulti kini bisan dinha sa mga gilantaw niining kasamtangan nga kalibotan.

Kon ang usa ka tawo adunay pagsinati sa usa ka habog nga gugma dinha sa iyang kinabuhi, kini usa ka gutlo sa "kaluwasan" nga naghatag og bag-o nga kahulogan sa iyang kinabuhi. Apan gilayon makaamgo siya nga ang gugma nga gihatag kaniya dili sa iya ra nga kusog makasulbad sa tukso sa iyang kinabuhi. Gugma kini nga dali mabuak. Magun-ob kini sa kamatayon.

Ang tawo nagkinahanglan og gugma nga dili basta lamang. Nagkinahanglan siya og katinoan nga maghimo kaniya sa pag-ingon: "bisan ang kamatayon, ni ang kinabuhi, ni ang mga anghel, ni ang mga langitnong punoan o mga gahom, bisan ang kalibotan sa itaas o sa ilalom---wala gayoy bisan unsa sa mga binuhat nga makapahimulag kanato sa gugma sa Dios nga naato pinaagi sa atong Ginoong Cristo Jesus" (Rom 8,38- 39).

Kon anaa kining maong hingpit nga gugma, uban sa hingpit nga kaseguro niini, niana—ug niana lamang—"maluwas" ang tawo, bisan unsa ang mahitabo sa partikular niya nga mga kahimtang. Kini ang gipasabot sa giingon: si Jesukristo "niluwas" kanato.

Kaniya nahimo kita nga piho og Dios, usa ka Dios nga dili "nag-una nga hinungdan" sa kalibotan, tungod kay ang iyang bugtong Anak nahimong tawo ug makaingon kita: "kining kinabuhi ko karon akong gikinabuhi diha sa pagtuo ko sa Anak sa Dios nga nahigugma kanako ug nagpakamatay alang kanako" (Gal 2,20).

27. Niining maong pagsabot tinuod nga kinsa ang wala makaila sa Dios, bisan og nagbaton siya sa tanan nga mga matang sa paglaom, sa kaulahian walay paglaom, wala nianang habog nga paglaom nga nagsagang sa tibuok kinabuhi (cf. Eph 2,12).

Ang dako, tinuod nga paglaom sa tawo lig-on bisan dinha sa mga kahigawad mao lamang ang Dios—Dios nga nahigugma kanato ug padayon nga nagmahal kanato "hangtod sa kataposan" hangtod ang tanan "natapos na" (cf. Jn 13,1 ug 19,30).

Kinsa gani ang matandog sa gugma magsugod pag-amgo unsa gayod ang "kinabuhi". Magsugod siya pag-amgo sa kahulogan sa pulong sa paglaom nga una nato nga gihibalag sa Ritwal sa Bunyag: gikan sa pagtuo nagpaabot ako sa "kinabuhi nga tunhay"—ang tinuod nga kinabuhi nga, tibuok ug wala hadlaa, diha sa kinapon-an niini, yano lamang nga kinabuhi.

Si Jesus, nga mianhi aron makabaton kita og kinabuhi ug sa kinapon-an niini, madagayaon (cf. Jn 10,10), mipatin-aw kanato unsa ang gikahulogan sa "kinabuhi": "kini mao ang kinabuhing dayon: nga ang mga tawo moila kanimo, ang bugtong matuod nga Dios, ug kang Jesu-Cristo nga imong gipadala" (Jn 17,3).

Ang kinabuhi sa tinuod nga pagsabot dili butang nga anaa kanato alang kanato lamang: usa kini ka kadugtongan. Ug ang kinabuhi sa kinatingban niini usa ka kadugtongan ngadto kaniya nga mao ang tinobdan sa kinabuhi. Kon dugtong kita kaniya nga dili mamatay, nga mao ang Kinabuhi mismo ug ang Gugma mismo, nan anaa kita sulod sa kinabuhi. Nan kita "nagpakabuhi".

28. Apan hinuon karon mutumaw ang pangutana: wala ba kita niini mahulog sa makausa pa ngadto sa pangkaugalingon lamang nga pagsabot sa kaluwasan, ngadto sa paglaom alang sa akong kaugalingon lamang, nga dili tinuod nga paglaom tungod kay nahikalimot kini ug wala maglantaw sa uban?

Sa pagkatinuod wala! Ang atong kadugtongan sa Dios gipahigayon pinaagi sa kadugtongan kang Jesus—dili kita makakab-ot niini sa ato lamang kaugalingon o gikan sa atong kaugalinong nga kapaninguhaan lamang.

Ang kadugtongan kang Jesus, hinuon, usa ka pagdugtong ngadto sa naghatag sa iyang kaugalingon aron pagluwas sa tanang tawo (cf. 1 Tim 2,6). Ang pagkadugtong kang Jesukristo nagbitad kanato ngadto sa iyang "pagkaalang sa tanan"; naghimo kini niini isip ang atong kaugalingon nga paagi sa pagkabuhi.

Iya kita nga gipiyal pagkinabuhi alang sa uban, apan pinaagi lamang sa kadugtongan ngadto kaniya mahimo kini nga tinuod gayod nga anaa alang sa uban, alang sa kinatibok-an.

Niini buot nako gamiton ang mga pulong sa bantogan nga Griego nga Doktor sa Simbahan, si Maximo ang Kompesor († 662), nga nagsugod pinaagi sa pagdasig kanato sa walay pagpalabi sa bisan unsa sa kahibalo ug gugma sa Dios, apan gilayon miadto siya sa mga mahimo nga mga butang: "Ang nahigugma sa Dios dili makatipig sa salapi kon dili iya hinuon kini nga ihatag sa paagi sa Dios ... sa mao gihapon nga paagi sumala sa sukdanan sa hustisya."

Ang gugma sa Dios nagdala ngadto sa pag-ambit sa hustisya ug sa kamanggihatagon sa Dios ngadto sa uban. Ang paghigugma sa Dios nagkinahanglan og anaa sa sulod nga kagawasan gikan sa tanan nga katigayonan ug gikan sa kabtangan nga materyal: ang gugma sa Dios gipadayag sa kaakohan ngadto sa uban.

Ang mao gihapon nga kadugtong tali sa gugma sa Dios ug sa kaakohan alang sa uban makita sa makapatongala nga paagi sa kinabuhi ni San Agustin.

Human sa pagkakabig niya ngadto sa Kristuhanon nga pagtuo, mihukom siya, uban og mga higala nga sama’g pangisip kaniya, pagpuyo og kinabuhi nga hingpit gipahinungod sa Dios ug sa mga butang nga tunhay. Ang iyang tumong mao ang pagpuyo sa Kristuhanon nga matang sa gipangandoy nga kinabuhi sa pagsud-ong nga gipadayag sa habog nga tradisyon sa pilosopiya nga Griego, ug sa ingon pagpili sa "labing maayo" (cf. Lk 10,42).

Wala hinuon mahimo ang gipangandoy. Samtang niapil siya sa Liturhiya sa Domingo sa dakbayan nga dugguanan sa Hippo, gitawag siya sa Obispo gikan sa tigom ug gipugos pagpaordinar aron magpahigayon sa pangalagad nga parianon didto sa maong dakbayan.

Pagbaliktan-aw niini, misulat siya sa Confessions: "Nalisang sa akong mga sala ug sa kabug-at sa akong kalisdanan, nakasaad na ako sulod sa akong kasingkasing, ug milaraw pagkagiw ngadto sa kamingawan; apan imo ako nga gidid-an ug gihatagan og kusog diha sa pag-ingon: ‘Si Kristo namatay alang sa tanan aron ang mga buhi dili na magkinabuhi alang sa ilang kaugalingon, kondili kaniya nga namatay tungod kanila' (cf. 2 Cor 5,15)".

Si Kristo namatay alang sa tanan. Pagkinabuhi alang kaniya mao ang pagtugot nga madalahig sa iyang s pagka alang sa uban..

29. Kang Agustin nagpasabot kini og hingpit bag-ong kinabuhi.

Kausa iyang gilarawan ang adlaw-adlaw niya nga kinabuhi niining musunod nga mga pulong: "ang mga bagis, ingnon ta, buyagon, ang mga hadlokan dasigon, ang mga huyang sagngon; ang mga nagbatok sa Ebanghelyo lantugion, ang isog nga mga kaaway niini likayan; ang mga walay kahibalo kinahanglan tudloan, ang mga tapolan sibuton, ang mga tiglantugi pakgangon, ang mga tigpakaaron-ingnon ipaubos, ang mga nawad-an sa paglaom pabarugon, ang mga nanag-away papahiulion, ang mga gidaugdaog palingkawason, ang mga buotan dasigon, ang mga daotan antuson; ang tanan kinahanglan higugmaon."

"Ang Ebanghelyo nakalisang kanako"—nga nagpahigayon sa makahimsog nga kahadlok nga nagpakgang kanato pagkinabuhi alang kanato lamang ug nagpugos kanato pagpadangat sa uban sa paglaom natong komun. Taliwala sa habog nga mga kalisod nga giatubang sa Empero sa Roma—ug usab naghadla pag-ayo sa Aprika nga Romanhon, nga gani nahugno sa kataposan sa kinabuhi ni San Agustin—kini ang iyang gisugdan paghimo: pagpadangat og paglaom, ang paglaom nga miabot kaniya gikan sa pagtuo ug nga, batok kaayo sa iyang kinaiya nga mahilumon, nakahimo kaniya nga pagtampo nga mahukmanon ug uban sa tibuok niya nga kusog sa buhat sa pagpalambo sa dakbayan.

Sa mao nga kapitulo sa Confessions diin nahisgotan nato ang mahukmanon nga katarongan sa pagtahan "alang sa tanan", nag-ingon siya nga si Kristo "nangaliyupo alang kanato, sa dili paghimo niini, mawad-an ako sa paglaom. Ang akong mga kakahuyangan daghan ug habog, daghan ug habog kaayo, apan mas daghan pa gyod mao ang imong tambal. Nagdahom to kami nga ang imong pulong layo kaayo sa kahiusahan sa tawo, ug sa ingon nagdahom to kami nga mawad-an og paglaom, kon kining maong Pulong wala mahimong tawo ug mupuyo uban kanamo."

Sa kusog niining maong paglaom, si San Agustin hingpit nga migahin sa iyang kaugalingon sa yano nga mga tawo ug sa iyang dakbayan—sa pagdumili sa espirituhaon nga kahamili, miwali siya ug milihok sa yano nga paagi alang sa yano nga katawhan.

30. Atong ipamubo ang mingtumaw hangtod karon sa pagdagan sa atong mga pamalandong.

Adlaw-adlaw, ang tawo nagasinati og daghan nga mga dinagko o ginagmay nga mga paglaom, lahilahi og matang sumala sa lainlain nga mga yugto sa kinabuhi. Usahay usa niining mga paglaoma mora’g hingpit nga igo na sa walay panginahanglan og lain.

Mga batan-on makabaton og usa ka habog ug hingpit nga makatagbaw nga gugma; ang paglaom sa usa ka posisyon sa ilang propesyon, o pipila ka mga kalamposan nga mamatod-an nga mahukmanon sa nahabilin nila nga kinabuhi. Apan kon kining maong mga paglaom matuman, nahimo nga tin-aw nga dili sila, sa pagkatinuod, ang kinatibok-an.

Mahimo nga tin-aw nga ang tawo nagkinahanglan og paglaom nga mahaadto pa sa unahan. Mahimo nga tin-aw nga usa ka butang nga tunhay lamang ang mapaigo alang kaniya, butang nga kanunay gyod labaw pa gayod kay sa iyang makab-ot.

Mahitungod niini ang atong kapanahonan karon nakalambo og paglaom paghimo og hingpit nga kalibotan nga, salamat sa kahibalo sa siyensiya ug sa politika nga nanukad sa siyensiya, mora’g makab-ot. Sa ingon ang paglaom sa Gingharian sa Dios napulihan sa paglaom sa gingharian sa tawo, paglaom sa mas maayo nga kalibotan nga mamahimo kuno nga mao ang matuod nga "Gingharian sa Dios".

Sa kinaubsan kini mora og ang habog ug mapahigayon nga paglaom nga gikinahanglan sa tawo. Mora’g makapabantok kini—alang sa tanan nga kapanahonan—sa tanan nga mga kusog sa tawo. Ang habog nga tumong mora og angayan sa hingpit nga pagtahan. Apan hinuon paglabay sa panahon, nahimo nga tin-aw nga kining maong paglaom kanunay nga nagkahanaw. Labaw sa tanan nahimo nga makita nga tingale kini usa ka paglaom alang sa umaabot nga kaliwatan, apan dili alang kanako.

Ug bisan pa sa pagka "alang sa tanan" ang kakabahin sa maong habog nga paglaom—kay dili ako magmalipayon kon wala ang o kon batok sa uban—nagpabilin nga matuod nga ang paglaom nga wala personal maglambigit kanako dili tinuod. Nahimo usab nga tin-aw nga kining maong paglaom nagbatok sa kagawasan, kay ang buhat sa tawo nag-agad diha sa matag kaliwatan sa gawasnon nga mga hukom sa nanghingtungdan.

Kon kining maong kagawasan kuhaon, isip sangputanan sa pipila ka mga kahimtang o katukoran, nan sa kaulahian kining kalibotan dili mamaayo, tungod kay ang usa ka kalibotan nga walay kagawasan dili gyod mahimo nga maayo nga kalibotan.

Sa ingon, samtang kinahanglan kanunay gyod kita magtahan sa pag-uswag sa kalibotan, ang mas maayo nga kalibotan sa ugma dili mahimo nga angay ug igo nga sulod sa atong paglaom.

Ug niini kanunay gyod mutumaw ang pangutana: kanus-a man ma"mas maayo" ang kalibotan? Unsa man ang maghimo niini nga maayo? Unsa man ang sukdanan paghukom sa ka maayo niini? Unsa man ang mga dalan nga nagdala kanato sa "kaayo"?

31. Makausa pa isulti nato: nagkinahanglan kita sa dinagko o ginagmay nga mga paglaom nga nagpalihok kanato matag adlaw.

Apan kini mga dili igo kon wala ang habog nga paglaom, nga mubuntog sa tanan nga uban nga mga butang. Kining habog nga paglaom mao lamang ang Dios, nga naghakgom sa tibuok nga anaa ug nga makatanyag kanato sa dili nato, sa atong kaugalingon nga kusog, makab-ot.

Ang kamatuod nga niabot kanato isip gasa pagkatinuod kabahin sa paglaom. Ang Dios sukaranan sa paglaom: dili maskin unsa nga dios, apan ang Dios nga nawong og tawo ug nga nahigugma kanato sa hangtod, sa matag usa, ug sa katawhan sa kinatibok-an.

Ang iyang Giungharian dili gihanduraw sa ugma, nga anaa sa umaabot nga dili gayod muabot; ang Iyang Gingharian anaa diin siya gimahal ug bisan asa ang iyang gugma nag-abot kanato.

Ang iyang gugma naghatag kanato sa kahayanan sa paglahutay nga mabinantayon adlaw-adlaw, sa walay paghunong pagpasibot pinaagi sa paglaom, dinha sa usa ka kalibotan nga sa kinaiya niini dili hingpit.

Ang iyang gugma sa samang higayon pasalig sa pagkaanaa sa sa gisinati nato sa hanap lamang ug nga sa bisan pa niana, diha sa kinahiladman nato, atong gipaabot: usa ka kinabuhi nga "matuod gayod" nga kinabuhi.

Karon sa kataposan nga bahin, ato nga lambuon kining mao nga ideya sa labaw nga mga detalye samtang ipunting nato ang atong pagtagad sa pipila ka mga "kahamutangan" diin makakat-on kita sa pagbansay mahitungod sa paglaom ug sa pagpahigayon niini.

32. Una nga batakan nga kahamutangan alang sa pagkat-on sa paglaom mao ang pag-ampo. Kon wala na gyoy maminaw kanako, ang Dios maminaw pa gyod kanako.

Kon dili na ako makapakigsulti o makasangpit kang bisan kinsa, kanunay gihapon ako makapakigsulti sa Dios. Kon wala nay bisan kinsa nga makatabang kanako dinha sa panginahanglan o pagpaabot nga mulabaw pa latas sa katakos sa tawo sa paglaom, makatabang siya kanako.

Kon maunlod ako sa hingpit nga pag-inusara ...; kon mag-ampo ako dili gyod ako total nga nag-inusara. Si anhing Kardenal Nguyen Van Thuan, binilanggo sulod sa napulo’g tulo ka mga tuig, siyam niini diha sa pagkabilanggo nga nag-inusara, mibilin kanato og bililhon nga libro: Mga Pag-ampo sa Paglaom.

Sulod sa napulo’g tulo ka mga tuig sa bilanggoan, sa kahimtang nga mora’g wala na gyoy paglaom, ang kamatuoran nga makapaminaw ug makapakigsulti pa siya sa Dios nahimo kaniya nga nagtubo nga gahom sa paglaom, nga nakapahimo kaniya, human sa pagbuhi kaniya, alang sa katawhan sa tibuok kalibotan nga usa ka saksi sa paglaom—nianang habog nga paglaom nga dili magkahanaw bisan sa mga gabii sa pag-inusara.

33. Si San Agustin, sa usa ka homiliya mahitungod sa Unang Sulat ni San Juan, naglarawan nga nindot kaayo sa suod nga pagdugtong sa pag-ampo ug sa paglaom.

Nag-ingon siya nga ang pag-ampo usa ka bansay sa pangandoy. Ang tawo gimugna alang sa kahabog—alang sa Dios mismo; gimugna siya nga pun-on sa Dios. Apan ang iyang kasingkasing gamay ra alang sa kahabog nga gipalad kaniya. Kinahanglan unaton kini. "Sa paglangan [sa iyang gasa], ang Dios nagpakusog sa atong pangandoy; pinaagi niini gipadako niya ang atong kalag ug sa katakos niini [sa pagdawat kaniya]".

Si San Agustin mipunting kang San Pablo, nga naglarawan sa iyang kaugalingon nga nangusog paingon sa mga butang nga umaabot (cf. Fil 3,13). Unya migamit siya og nindot kaayo nga larawan pagsaysay niining maong paglihok sa pagpadako ug pag-andam sa kasingkasing sa tawo. "Ingnon ta nga ang Dios buot magpuno kanimo og dugos [usa ka ilhanan sa kamapinanggaon ug sa kaayo sa Dios]; apan kon puno ka sa suka, asa man nimo ibutang ang dugos?"

Ang sudlanan nga mao ang imong kasingkasing kinahanglan padak-on usa ug dayon linisan, habwaan sa suka ug sa lamî niini. Nagkinahanglan kini og malisod nga buhat ug masakit kini, apan niining maong paagi lamang mahimo kita nga takos sa gipalad kanato.

Bisan og direkto nga nagsulti kanato si San Agustin sa ato lamang nga katakos alang sa Dios, tin-aw hinuon nga niining maong paningkamot nga pinaagi niini nalingkawas kita sa suka ug sa lamî sa suka, dili lamang gihimo kita nga gawasnon alang sa Dios, kondili nahimo kita nga bukas alang sa uban.

Pinaagi lamang sa pagkahimo nga mga anak sa Dios, mauban kita sa komun nato nga Amahan. Ang pag-ampo dili pagpadaplin gawas sa kasaysayan ug pagsulod sa atong pribado nga suok sa kalipay. Kon mag-ampo kita sa angay magsagubang kita og usa ka paglihok sa paglinis sa sulod nga nagbukas kanato ngadto sa Dios ug saingon ngadto sa atong mga isigkatawo usab.

Sa pag-ampo kinahanglan makat-on kita unsa ang matuod nato nga mapangayo gikan sa Dios—unsa ang angay gikan sa Dios.

Kinahanglan makat-on kita nga dili makaampo batok sa uban. Kinahanglan makat-on kita nga dili makapangayo og taphaw ug hayahay nga mga butang nga atong gipangandoy—nga kanang diutay, wala sa dapit nga paglaom nga nagpalayo kanato sa Dios. Kinahanglan makat-on kita paglinis sa atong mga pangandoy ug mga paglaom. Kinahanaglan maglingkawas kita sa nagtago nga mga bakak nato nga pagpangilad sa atong kaugalingon. Sihag kini sa Dios, ug pag-atubang sa Dios, mapugos kita pag-ila niini. "Walay tawo nga makakita sa kaugalingon niyang sayop; luwasa intawon ako, O Ginoo sa natago kong kasaypanan!" (Sal 19,12).

Ang pagkawang pag-amgo sa akong kasad-an, ang hanap nga sayop nga pagtuo sa sa pagka dili sad-an, dili makapamatarong kanako ug dili makaluwas kanako, tungod kay sad-an ako sa pagkahabolan sa akong tanlag ug tungod sa wala nakoy katakos pag-ila sa daotan nga anaa sa sulod kanako.

Kon walay Dios, tingale mangita ako og kapasilongan niining maong mga bakak, tungod kay walay usa nga makapasaylo kanako; walay usa nga mao ang tinuod nga sukdanan. Apan ang akong pagtagbo sa Dios nagpamata sa akong tanlag sa ingon nga wala na tumnga niini ang pagtarong sa akong kaugalingon, ug dili na pamalandong lamang mahitungod kanako ug niadtong sa akong mga kataligngan nga naghulma sa akong panghunahuna, kondili nahimong usa ka katakos pagpaminaw sa Maayo mismo.

34. Nga ang pag-ampo makapalambo niining maong gahom sa paglinis, sa usa ka bahin kinahanglan butang kini nga personal kaayo, usa ka pakigtagbo tali sa kinahiladman nako ug sa Dios, ang buhi nga Dios.

Sa pikas nga bahin kinahanglan makanunayon kini nga tultolan ug lamdagan sa habog nga mga pag-ampo sa Simbahan ug sa mga santos, pinaagi liturhikanhon nga pag-ampo, diin ang Ginuo nagbalibalik pagtudlo kanato unsaon pag-ampo sa angay.

Si Kardenal Nguyen Van Thuan, sa libro niya sa mga pagbansay nga espirituhanon, nagsulti nga sa iyang kinabuhi may dugay nga mga panahon nga dili siya makaampo ug nga gamiton lang gyod niya ang mga pangadyeon sa Simbahan: ang Amahan Namo, ang Maghimaya ka, Maria, ug ang mga pag-ampo sa liturhiya.

Ang pag-ampo kinahanglan maglambigit niining pagtuhogay sa publiko ug sa personal nga pagpangadye. Kini mao ang paagi unsaon nato pagsulti ngadto sa Dios. Niining maong paagi gisagubang nato kadtong mga paglinis nga pinaagi niini mahimo kita nga bukas ngadto sa Dios ug maandam alang sa pangalagad sa atong isigkatawo.

Aduna kitay katakos sa habog nga paglaom, ug sa ingon mahimo kita nga mga alagad alang sa uban. Ang paglaom sa Kristuhanon nga pagtan-aw kanunay gyod nga paglaom alang sa uban usab. Usa kini ka malihukon nga paglaom, diin nanlimbasog kita pagsanta nga mga butang magpaingon ngadto sa "gituis nga pagtapos". Malihukon kini nga paglaom usab sa pagsabot nga atong huptan ang kalibotan nga bukas sa Dios. Niini lamang paagiha nagpadayon kini nga matuod gayod nga paglaom.

35. Tanan nga mga ligdong ug tarong nga binuhatan sa tawo lihok sa paglaom.

Tinuod kini una sa tanan sa pagsabot nga niini maningkamot kita paghimo sa mga dagko ug gagmay nga mga paglaom, paghingpit niini o niadto nga buluhaton nga mahinungdanon sa paglakaw sa unahan, o maglihok kita paingon sa mas masanag ug tawhanon nga kalibotan pagbukas og mga pultahan ngadto sa umaabot.

Apan ang adlaw-adlaw nato nga mga paningkamot sa pagpuyo sa atong mga kinabuhi ug paglihok alang sa ugma sa kalibotan o magpakapoy kanato o maghimo kanato nga mga panatiko kondili kita lamdagan sa kasilak sa habog nga paglaom nga dili magun-ob bisan sa ginagmay nga mga kapakyasan o sa pagkahagba sa mga butang nga mahinungdanon kaayo.

Kon dili kita makalaom og labaw pa kay sa makab-ot gayod sa usa o lain nga panahon, o labaw kay sa gisaad sa mga punoan nga politikanhon o ekonomikanhon, musunod gilayon nga ang atong mga kinabuhi mahimo nga walay paglaom.

Mahinungdanon kaayo nga kanunay ako nga makapadayon nga makalaom, bisan og sa akong kaugalingon nga kinabuhi, o sa panahon nga akong gipuy-an karon sulod sa kaaysayan, mora’g wala nay nahabilin nga malaoman pa.

Ang habog lamang nga katinoan nga ang akong kaugalingon nga kinabuhi ug heneral ang kasaysayan, bisan sa tanan nga mga kapakyasan, gikuptan nga malig-on sa dili magun-ob nga gahom sa Gugma, ug nga naghatag og kahulogan ug kamahinungdanon kanila, kining paglaoma makapapaisog paglihok ug paglahutay.

Tinuod dili kita "makatukod" sa Gingharian sa Dios sa atong kaugalingon nga mga panlimbasog—ang atong gitukod kanunay gyod nga mao ang gingharian sa tawo uban sa tanan nga mga kinutoban nga angay sa atong kinaiya nga tawhanon.

Ang Gungharian sa Dios usa ka gasa, ug tungod gayod niini, habog ug nindot kini nga gasa, ug naglangkob sa tubag sa atong paglaom.

Ug dili kita—ginamit ang naandan nga gigamit nga pamulong—"makadaog" sa Langit pinaagi sa atong mga buhat. Ang Langit kanunay gyod nga labaw kay sa atong madaog, ingon nga ang pagkagihigugma dili gyod usa ka butang nga "madaog", kondili kanunay gyod nga usa ka gasa.

Hinuon, bisan og hingpit kita nga nag-amgo nga ang Langit layo gyod kaayo kay sa atong madaog, kanunay gyod nga tinuod nga ang atong linihokan kanunay gyod nga dili walay bale atubangan sa Dios ug sa ingon dili walay bale alang sa paghikyad sa kasaysayan. Makabukas kita sa atong kaugalingon ug sa kalibotan ug makatugot nga ang Dios musulod: makabukas kita sa atong kaugalingon ngadto sa kamatuoran, sa gugma, sa kaayo.

Kini ang gihimo sa mga balaan, kadto sila nga, isip mga "kauban nga mga lumilihok" sa Dios, mitampo sa kaluwasan sa kalibotan (cf. 1 Cor 3,9; 1 Tes 3,2). Makalingkawas kita sa atong kinabuhi gikan sa mga hilo ug katakdanan nga makapagun-ob sa karon ug sa umaabot. Makabukas kita sa mga tinobdan sa kamugnaan ug makapapabilin kanila nga wala mabulingi, ug niining paagiha makahimo kita sa tarong nga paggamit sa kamugnaan, nga nag-abot kanato isip usa ka gasa, sumala sa anaa sa sulod nga mga gikinahanglan ug kataposan nga tumong niini.

Kini masabtan bisan og sa makita wala kitay nakab-ot o mora kita’g walay gahom atubangan sa makasanap nga mga kusog. Mao nga sa usa ka bahin, ang atong mga buhat nagpahimugso og paglaom alang kanato ug alang sa uban; apan sa sama nga higayon, ang habog nga paglaom nga nanukad sa mga saad sa Dios mao ang naghatag kanato sa kaisog ug nagpatumong sa atong mga linihokan sa maayo ug sa daotan nga mga panahon.

36. Sama sa lihok, ang pag-antos kabahin sa atong pagkabuhi nga tawhanon.

Ang pag-antos naggikan sa usa ka bahin sa atong pagkamatapos, ug sa lain nga bahin sa bul-og sa sala nga nagpatongpatong sa paglabay sa kasayayan, ug nagpadayon karon sa walay pagkunhod.

Tinuod gayod maghimo kita sa atong mahimo pagpakunhod sa pag-antos: pagpalayo sa pag-antos kutob sa mahimo gikan sa mga walay sala; paghupay sa kasakit; paghatag og tabang aron pagbuntog sa pag-antos sa pangisip.

Mga katungdanan kini sila sumala sa kaangayan ug sa gugma, ug apil kini sila sa batakan nga mga gikinahanglan sa Kristuhanon nga kinabuhi ug sa matag matuod nga tawhanon nga kinabuhi.

Habog nga pag-uswag nahimo diha sa away batok sa kasakit sa lawas; apan ang mga pag-antos sa mga dili sad-an ug ang pag-antos sa pangisip, nagkadugang, hinuon, sa nangagi nga kanapuloan nga katuigan. Pagkatinuod, kinahanglan maghimo kita sa tanan nato nga mahimo pagbuntog sa pag-antos, apan paghingilin gayod niini gikan sa kalibotan wala sa atong gahom.

Yano lamang kini tungod kay dili kita makapapha sa atong pagka matapos ug tungod kay walay usa kanato makapawagtang sa gahom sa daotan, sa sala nga, sa tin-aw nato nga makita, usa ka makanunayon nga tinobdan sa pag-antos. Ang Dios lamang ang makahimo niini: usa lamang ka Dios nga personal nga nagsulod sa kasaysayan pinaagi sa pagkahimo nga tawo sa iyang kaugalingon ug pag-antos sulod sa kasaysayan.

Nahibalo kita nga anaay Dios, ug sa ingon kining maong gahom pagwagtang "sa sala sa kalibotan" (Jn 1,29) anaa sa kalibotan. Pinaagi sa pagtuo sa pagkaanaa niining maong gahom, ang paglaom alang sa kaaliman sa kalibotan mitumaw sulod sa kasaysayan.

Apan hinuon, paglaom kini—dili us ang katumanan; paglaom nga naghatag og kaisog pagbutang sa atong kaugalingon dapig sa maayo bisan dinha sa mora’g walay paglaom nga mga kahimtang, maamguhon nga, sa paghikyad sa kasaysayan, ang gahom sa sala mupadayon sa makalilisang nga pagkaanaa niini.

37. Mubalik kita ngadto sa atong gihisgotan.

Makasulay kita paghatag og kinutoban sa pag-antos, pagbatok niini, apan dili kita makapawagtang niini. Sa atong pagsulay paglikay sa pag-antos pinaagi sa pagsibog gikan sa maglambigit og pagkasamdan, sa pagsulay paglikay sa paningkamot ug sa kasakit sa paggukod sa kamatuoran, gugma, ug kaayo, dinha maanod-anod kita ngadto sa usa ka kinabuhi nga walay sulod, diin wala tingale gyoy kasakit, apan ang dulom nga pagbati sa pagkawalay kahulogan ug pagkagibiyaan mas dako pa hinuon.

Dila sa pagpadaplin o pag-ikyas gikan sa pag-antos nga maalim kita, kon dili hinuon pinaagi sa atong katakos pagdawat niini, paghamtong pinaagi niini ug pagkaplag og kahulogan pinaagi sa kahiusahan kang Kristo, nga miantos uban og tunhay nga gugma.

Niining maong kahimtang, buot nako gamiton ang pamulong gikan sa usa ka sinulat sa Biyetnamita nga martir nga si Paul Le-Bao-Tinh († 1857) nga nagpadayag niining pagkabalhin sa pag-antos pinaagi sa gahom sa paglaom nga nagtubod gikan sa pagtuo. "Ako, si Paul, gigapos sa ngalan ni Kristo, buot mag-asoy sa mga pagsulay nga nag-asdang kanako matag adlaw, aron mudilaab kamo sa gugma sa Dios ug mukuyog kanako sa mga pagdayeg kaniya, kay ang iyang gugma malungtaron (Ps 136 [135]). Ang bilanggoan dinhi usa ka tinuod nga larawan sa Impiyerno: sa mga pagsakit sa matag matang—gapos, kadena nga puthaw, pusas—gidugang ang kasilag, panimalos, pasangil, law-ay nga mga pakigpulong, away, daotan nga mga buhat, pamalikas, panunglo, ingon man kalisang ug kasubo. Apan ang Dios nga kanhi milingkawas sa tulo ka mga bata gikan sa nagdilaab nga hudno kanunay uban kanako; gipalingkawas ako niya gikan niining maong mga kapit-os ug mipatam-is kanila, kay ang iyang gugma malungtaron. Taliwala niining maong mga pagsakit, nga kasagaran makalisang sa uban, ako, sa grasya sa Dios, puno sa kalipay ug kahimuot, tungod kay wala ako mag-inusara—si Kristo uban kanako ... unsaon man nako pag-antos nga matag adlaw akong makita nga mga emperador, mga mandarin, ug ang ilang alalay nanampalas sa imong balaan nga ngalan, O Ginuo, nga naglingkod diha sa imong trono sinapwang sa mga kerubin ug mga serapim? (cf. Ps 80,1 [79,2]). Tan-awa, gitumban sa mga pagano ang imong Krus! Asa man ang imong himaya? Sa akong pagtan-aw niining tanan, diha sa nagdilaab nga gugma nako kanimo, akong ipalabi ang pagkagisigisi ug pagkamatay isip saksi sa imong gugma. O Ginuo, ipakita ang imong gahom, luwasa ako, sagnga ako, aron diha sa akong kaluyahon mapakita ang imong kusog ug himaya atubangan sa kanasoran ... Binati nga mga igsuon, sa pagkabati ninyo niining tanan, sa walay pagtapos malipayon pasalamati ang Dios, diin maggikan ang matag maayo; himayaa ang Ginuo uban kanako, kay ang iyang gugma malungtaron ... gisulat nako kaninyo kining mga butanga aron ang inyong pagtuo ug ang akoa mahiusa. Taliwala niining bagyo, magpundo ako sa iyang trono, pundo nga mao ang buhi nga paglaom sa akong kasingkasing."

Usa kini ka sulat gikan sa "Impiyerno". Nagpakita kini sa tanan nga mga kalisangan sa usa ka tinugob nga kumpamento, diin sa mga pagsakit nga gipahamtang sa mga madaugdaugon sa ilang mga sinakit gidugang ang pagpakatag sa daotan sa mga sinakit mismo, sa ingon nga sila mismo nahimo sa ilang kabahin nga dugang nga mga himan sa mga tampalas sa mga naglutos kanila.

Tinuod gayod nga usa kini ka sulat gikan sa Impiyerno, apan kini nagpadayag usab sa kamatuod sa pamulong sa Salmo: "Kon mosaka ako sa langit, atua ka didto; kon mohigda ako didto sa kalibotan sa mga patay, atua ka usab didto ... Mahimo nga hangyoon ko ang kangitngit sa pagtabon kanako, apan bisan ang kangitngit, dili ngitngit alang kanimo, ug ang kagabhion ingon kahayag sa adlaw. Ang kangitngit ug ang kahayag managsama alang kanimo." (Ps 139 [138],8-12; cf. also Ps 23 [22],4).

Si Kristo mikunsad sa "Impiyerno" ug sa ingon duol niadtong gibalhog ngadto, nga nagbalhin sa ilang kangitngit ngadto sa kahayag. Ang pag-antos ug ang pagpasakit makalilisang gihapon ug mora’g dili na gyod maantos. Apan nisubang ang bituon sa paglaom—ang pundo sa kasingkasing nag-abot sa trono mismo sa Dios. Sa dapit sa daotan nga gibuhian sulod sa tawo, ang kahayag nagsiga nga madaugon: ang pag-antos—sa walay paghunong sa pagka pag-antos—nahimo, bisan sa tanan nga mga butang, usa ka awit sa pagdayeg.

38. Ang matuod nga sukdanan sa pagkatawhanon batakan nga gitakda sa pagdugtong ngadto sa pag-antos ug ngadto sa nag-antos.

Matuod kini alang sa matag usa ka tawo ug alang sa katilingban. Ang katilingban nga dili makadawat sa nanag-antos nga mga sakop niini ug dili makatabang sa pag-ambit sa ilang pag-antos ug sa pag-antos niini dinha sa sulod kanila pinaagi sa "pag-uban pag-antos" katilingban nga madagmalon ug dili tawhanon.

Apan hinuon ang katilingban dili makadawat sa nanag-antos nila nga mga sakop ug makasagang kanila sa ilang mga pagsulay kon ang matag usa mismo walay katakos sa paghimo niini; dugang niini, ang matag usa dili makadawat sa pag-antos sa lain kondili siya personalnga makakaplag og kahulogan sa pag-antos, usa ka dalan sa paglinis ug pagtubo ngadto sa pagkahamtong, usa ka panaw sa pagtuo.

Pagkatinuod, ang pagdawat sa nag-antos nga "lain" nagpasabot nga ako nga gidawat ang iyang pag-antos sa ingon nga nahimo usab kini nga akoa. Apan hjinuon tungod kay nahimo na kini karon nga pag-antos nga gipanag-ambitan, diin anaa ang lain nga tawo, kining maong pag-antos gituhogan sa kahayag sa gugma.

Ang Latin nga pulong con-solatio, "konsuelo", nindot kaayo nga nagpadayag niini. Nagpasantop kini og pagpuyo uban sa lain sa iyang pag-inusara sa ingon nga nahunong kini pagkapag-inusara.

Dugang niini, ang katakos pagdawat sa pag-antos tungod sa kaayo, kamatuoran ug kaangayan batakan nga sukdanan sa pagkamakitawhanon, tungod kay kon ang akong kaugalingon nga kahimsog ug kaseguroan sa kaulahian mas mahinungdanon kay sa kamatuoran ug kaangayan, ang gahom sa mas kusganon magpabilin, ang kabangis ug ang bakak maghari gyod kaayo.

Kamatuoran ug kaangayan kinahanglan maibabaw sa akong lawasnon nga kahimsog, kondili ang akong kinabuhi mabakak.

Sa kaulahian, bisan gani ang "oo" sa gugma tinobdan sa pag-antos, tungod kay ang gugma kanunay nga nagkinahanglan og mga paghabwa gikan sa akong"Ako", diin akong tugotan nga ako mismo mapul-ong ug masamdan.

Yano nga ang gugma dili maanaa nga wala kining masakit nga pagdumili sa akong kaugalingon, kay kondili mahimo kini nga tim-os nga pagkahakog ug sa ingon maundang sa pagkagugma.

39. Pag-antos uban sa lain ug alang sa uban; pag-antos tungod sa kamatuoran ug kaangayan; pag-antos gikan sa gugma ug aron mahimo nga usa ka tawo nga tinuod nga nahigugma—kini sila mga batakan mga kabahin sa pagkamakitawhanon, ug ang pagbiya kanila maggun-ob sa tawo mismo.

Apan sa makausa pa mutumaw ang pangutana: makahimo ba kita niini? Igo ba ka mahinungdanon ang lain nga sarang makahimo kanako, tungod kaniya, usa ka tawo nga nag-antos? Igo ba kamahinungdanon ang kamatuoran nga makahimo nga nga may bale ang pag-antos? Ang saad sa gugma ingon ka habog nga makapamakatarunganon sa gasa sa akong kaugalingon?

Sa kasaysayan sa tawo, ang pagtuo nga Kristuhanon mao ang nagbaton sa partikular nga pahinungdan sa pagpahamutang sa sulod sa tawo og bag-o ug mas lawom nga katakos niining maong mga matang sa pag-antos nga mahinungdanon sa tawo.

Kamatuoran, kaangayan ug gugma gipakita sa Kristuhanon nga pagtuo nga dili yano nga handuraw, kondili habog nga matuod. Mipakita kini nga ang Dios—Matuod Mismo nga Kamatuoran ug Gugma—nangandoy pag-antos alang ug uban kanato.

Si (San) Bernardo sa Clairvaux mimugna sa makapatingala nga pamulong: Impassibilis est Deus, sed non incompassibilis—Ang Dios dili mahimo nga makaantos apan makauban siya pag-antos.

Ang tawo ingon ka bililhon sa Dios nga siya mismo nagpakatawo aron pag-uban pag-antos sa tawo sa usa ka tinuod gayod kaayo nga kamatuod nga paagi—sa lawas ug dugo—sumala sa gipadayag sa Pasyon ni Jesús.

Mao nga sa tanan nga pag-antos sa tawo gihiusa kita sa usa nga nagsinati ug nagdala nianang maong pag-antos uban kanato; mao nga ang con-solatio anaa sa tanan nga pag-antos, ang konsuelo sa nag-antos uban kanato nga gugma sa Dios—ug busa ang bituon sa paglaom nagasubang.

Tinuod nga sa daghan nga lainlain nga pag-antos ug pagsulay kanunay kita nga nagkinahanglan usab sa gagmay ug dagko nga mga paglaom—buotan nga pagduaw, pag-alim sa mga samad sa sulod ug sa gawas, nindot nga pagsolbad sa krisis, ug uban pa.

Sa mga gagmay nga mga pagsulay kining mga paglaoma igo na tingale. Apan sa dagko nga mga pagsulay, diin gikinahanglan ang mao na gayod nga hukom nga palabihon ang kamatuoran sa kaugalingong kaayohan, karera ug kabtangan, kinahanglan ang kaseguroan sa matuod, habog nga paglaom nga atong gihisgotan.

Niini kinahanglan ang mga saksi—mga martir—nga hingpit nga mihatag gikan sa ilang kaugalingon, aron pagpakita kanato sa dalan—adlaw-adlaw. Nanginahanglan kita kanila kon palabihon nato ang kaayo ngadto sa kahupayan, bisan sa gagmay nga mga pagpili nga atong giatubang adlaw-adlaw—sa pagkahibalo nga kini mao ang paagi sa hingpit nga pagkinabuhi. Usbon nato: ang pag-antos tungod sa kamatuoran sukdanan sa kamamitawhanon.

Apan kining katakos sa pag-antos nag-agad sa matang ug gilapdon sa paglaom nga atong gidala sulod kanato ug ibabaw niini nagatukod kita. Ang mga santos nakahimo sa panaw sa pagkabuhi nga tawhanon sa paagi nga nahimo ni Kristo una kanila, tungod kay naghimabaw sila sa habog nga paglaom.

40. Buot ako mudugang dinhi og mubo nga pagtandog paghisgot nga may kalabotan alang sa adlaw-adlaw nga pagpuyo.

Duna kanhiy debosyon—tingale wala na kaayo himoa kini karon apan lapad kaayo nga gihimo dili kaayo dugay na karon nga nag-apil sa ideya sa "paghalad" sa ginagmay nga mga inadlaw nga kalisdanan nga subsob naghampak kanato sama og makapatugaw nga "sumbag", ug sa ingon naghatag kanila og kahulogan.

Tinuod may mga pagpasagad ug tingale dili kaayo mga maayo nga pagpasibo niini, kinahanglan mangutana kita kon wala ba kahay batakan ug makatabang sulod niini. Unsa man ang gilangkob niini.

Unsa man ang gipasabot sa paghalad og butang? Kadtong mihimo niini mituo gayod nga makapasulod sila sa ginagmay nga katugawan sa habog nga "pag-uban pag-antos" ni Kristo aron nga kini sa usa ka paagi nahimo nga kabahin sa bahandi sa pag-uban pag-antos nga kinahanglan pag-ayo sa katawhan karon.

Niining paagiha, bisan ang mga ginagmay nga mga katugawan sa adlaw-adlaw nga pagpuyo makakaangkon og kahulogan ug makatampo alang sa kahan-ayan sa kaayohan ug sa gugma nga tawhanon. Tingale atong tan-awon kon dili ba may katarongan ang pagpapabalik nato mismo nining maong kahimoan.

41. Sa kataposan sa anaa sa taliwala nga bahin sa habog nga Credo sa Simbahan—ang bahin nga naghisgot sa misteryo ni Kristo, gikan sa iyang tunhay nga pagkaAnak sa Amahan ug sa iyang pagkatawo sulod sa panahon gikan sa Birhen Maria, agi sa Krus ug sa Pagkabanhaw ngadto sa ikaduha nga pag-anhi—atong makaplagan kining pamulong: "Gikan didto mobalik Siya aron paghukom sa mga buhi ug sa mga minatay".

Gikan sa kinaunhan nga mga panahon, ang kahayan sa Paghukom nakatandog sa mga Kristiyanos sa adlaw-adlaw nila nga pagpuyo isip usa ka sukdanan sa paghan-ay sa ilang kasamtangan nga kinab uhi, isip usa ka pagtawag sa ilang tanlag, ug sa samang higayon isip paglaom sa kaangayan sa Dios.

Ang pagtuo kang Kristo kanunay gyod nga wala lamang maglingi sa niagi, ni maglantaw sa ibabaw, kon dili kanunay gyod sa unahan ngadto sa takna sa kaangayan nga gibalikbalik pagmantala sa Ginuo. Kining paglantaw sa unahan nakahatag sa Kristiyanismo sa kahinungdanon niini sa kasamtangan nga gutlo.

Diha sa paghan-ay sa mga balaan nga mga katukoran nga Kristuhanon, nga gilaraw pagpakita sa makisaysayanon ug pang-hangtod-sa-kawanangan nga gilapdon sa pagtuo kang Kristo, nahimo nga naandan ang paglarawan sa Ginuo nga nagbalik isip hari—ang ilhanan sa paglaom—sa silangan nga tumoy; samtang ang bungbong sa kasadpan normal nga naglarawan sa Kataposan nga Hukom isip ilhanan sa atong mga kaakohan sa atong mga kinabuhi—usa ka talan-awon nga magsunod sa mga matuuhon sa ilang paggawas ngadto sa adlaw-adlaw nila nga gimbuhaton.

Apan sa paglambo sa paghimo og mga larawan sa Kataposan nga Hukom, hinuon, gihatagan og labaw nga pag-ila ang nagpasidaan sa kadaot ug makalisang nga kabahin niini, nga tataw nga labaw nga makadani sa mga maglalarawan kay sa kasilak sa paglaom, nga masubsob nga maayong pagkatago ubos sa mga makalisang.

42. Sa bag-o nga kapanahonan, ang panghunahuna sa Kataposan nga Hukom nagkahanap paingon sa likod: ang Kristuhanon nga pagtuo nahimong pangkaugalingon ug nag-una nga gipunting ngadto sa kaluwasan sa kaugalingon nga kalag sa matuuhon, samtang ang pamalandong mahitungod sa kasaysayan sa kalibotan dako nga gihariharian sa panghunahuna sa pag-uswag.

Ang batakan nga sulod sa pagpaabot sa kataposan nga Hukom, hinuon, wala mawagtang: yano lamang kini nga nakaangkon og hingpit nga lain nga matang.

Ang ateismo sa ikanapulo ug siyam ug ikakawhaan nga gatosan ka katuigan—sa sinugdanan ug tumong niini—usa ka matang sa moralismo: pagtutol sa mga inhustisya sa kalibotan ug sa kasaysayan niini. Kalibotan nga tiniman-an sa daghan kaayo nga inhustisya, mga pag-antos sa dili sad-an, ug sa dili katuhoan nga gahom dili buhat sa usa ka maayo nga Dios. Ang Dios nga may kaakohan sa sama nga kalibotan dili makiangayon ni maayo.

Kining mao nga Dios kinahanglan banggaon alang sa kaayohan sa moralidad. Kay wala dihay Dios nga makamugna og hustisya, mora og ang tawo mismo karon ang gitawag pagpahamutang sa hustisya. Kon atubangan sa pag-antos niining maong kalibotan, ang pagtutol sa Dios masabtan, ang pag-ingon nga ang tawo makahimo ug kinahanglan muhimo sa aktwal nga walay Dios muhimo o makahimo mabuubuuton ug sa sulod niini bakak.

Dili takulahaw nga kining hunahunaa nidala ngadto pinakadako nga kabangis ug mga kalapasan sa hustisya; giugbok, hinuon, kini sa anaa sa sulod nga pagkabakak sa maong pagsulti.

Usa ka kalibotan nga magmugna sa kaugalingon niya nga hustisya kalibotan nga walay paglaom. Walay usa ug walay butang makatubag sa gatosan nga katuigan nga mga pag-antos. Walay usa ug walay butang makapasalig nga ang dili na katuohan nga gahom—bisan unsay nawong nga makalimbong ang gisul-ob niini—muhunong sa pagharihari sa kalibotan.

Kini ang katarongan nga habog nga tighunahuna sa Tunghaan sa Frankfurt, si Max Horkheimer ug Theodor W. Adorno, sama nga misaway sa mga wala ug dunay pagtuo og Dios.

Si Horkheimer radikal nga wala maglakip sa hayan pagkaplag gayod og iyaha niining kalibotana nga puli sa Dios, samtang sa samang higayon gisalikway niya ang larawan sa maayo ug makiangayayon nga Dios.

Sa pagradikal gyod kaayo sa pagdili sa Karaan nga Testamento sa mga larawan, mihisgot siya sa usa ka "kahidlaw sa hingpit nga Lain" nga nagpabilin nga dili maduol—usa ka danguyngoy sa kahidlaw nga gipunting sa kasaysayan sa kalibotan.

Hugot sad nga gihuptan ni Adorno ang hingpit nga pagsalikway sa mga larawan, nga natural nagkahulogan sa dili pagpaapil sa bisan unsa nga "larawan" sa usa ka mahigugmaon nga Dios.

Sa lain nga bahin, nagsigi usab siya paghinungdanon niining "negatibo" nga pagbatokay ug mimatuod siya nga ang hustisya —matuod nga hustisya—magkinahanglan og kalibotan "diin dili lamang ang kasamtangan nga pag-antos paphaon, kondili usab kadtong dili na mabakwi nga niagi pagatangkason."

Apan kini magkahulogan—pagsulti niini uban og positibo ug sa ingon, alang kaniya, dili igo nga mga simbolo—nga walay hustisya kon walay pagkabanhaw sa mga patay. Apan hinuon kini kinahanglan maglambigit sa "pagkabanhaw sa lawas, butang nga hingpit nga gawas sa idealismo ug sa natad sa Absoluto nga espiritu."

43. Ang mga Kristiyanos sa sama nga paagi makakat-on ug kinahanglan magkat-on gikan sa pig-ot nga pagsalikway sa mga larawan nga anaa sa unang sugo sa Dios (cf. Ex 20,4).

Ang kamatuoran sa negatibo nga teolohiya nga gihinungdanon sa Ikaupat nga Konsilyo Laterano, nga tin-aw nga miingon nga bisan pa sa unsa ka managsama ang mamugna sa Magbubuhat ug sa linalang, ang dili pagkamanagsama nila kanunay gyod nga labaw ka habog.

Sa bisan unsa nga kahimtang, alang sa matuuhon ang pagsalikway sa mga larawan dili madala hangtod ngadto sa linugdangan, nga buot unta nila ni Horkheimer ug Adorno, pinaagi sa "pagdumili" sa duha ka pahayag—teismo ug ateismo.

Ang Dios mihatag sa iyang kaugalingon og "larawan": diha ni Kristo nga nahimo nga tawo. Diha kaniya nga gilansang sa krus, ang pagsalikway sa bakak nga mga larawan gidala ngadto sa kinatumyan niini. Karon ang Dios nagpadayag sa matuod niya nga nawong sa nag-antos nga miambit sa kahimtang sa tawo nga biniyaan sa Dios pinaagi sa pagsul-ob niini niya mismo.

Kining dili sad-an nga nag-antos nakakab-ot sa kamatuod sa paglaom: anaay Dios, ug ang Dios makamugna og hustisya sa paagi nga dili nato matukib, apan hinuon makasugod kita paghakgom pinaagi sa pagtuo.

Oo, anaay pagkabanhaw sa lawas. Anaay hustisya. Anaay "pagtangkas" sa miagi nga pag-antos, usa ka pagbayad nga nagpatarong sa mga butang. Tungod niini, ang pagtuo sa Kataposan nga Hukom una ug labaw sa tanan paglaom—ang panginahanglan niini dako nga gipatin-aw sa mga kasamok sa bag-ohay nga gatosan nga katuigan. Hugot ako nga nagtuo nga ang tukso sa hustisya naglangkob sa batakan, o sa matag kaso ang pinakakusgan, nga pangatarungan dapig sa pagtuo sa kinabuhi nga tunhay.

Ang tim-os nga sa pangkaugalingon nga panginahanglan sa katumanan nga gihikaw kanato niining kinabuhia, sa tunhay nga gugma nga gipaabot nato, tin-aw nga hinungdanon pagpasibot sa pagtuo nga ang tawo gimugna alang sa katunhayan; apan diha lamang sa pagdugtong sa dili gayod mahimo nga ang inhustisya sa kasaysayan magbaton sa ulahi nga pulong, matuohan ang panginahanlan sa pagbalik ni Kristo ug sa bag-o nga kinabuhi.

44. Dili makatabang ang pagtutol batok sa Dios sa ngalan sa hustisya.

Usa ka kalibotan nga walay Dios kalibotan nga walay paglaom (cf. Ef 2,12). Ang Dios lamang ang makamugna sa hustisya. Ug ang pagtuo naghatag kanato sa kaseguroan nga gihimo kini niya.

Ang larawan sa Katapoan nga Hukom dili una sa tanan larawan sa kalisang, kondili larawan sa paglaom; alang kanato kini gani ang mahukmanon nga larawan sa paglaom.

Dili ba usab kini makalisang nga larawan? Ako hinuon isulti: kini usa ka larawan nga nagpamata og kaakohan, usa ka larawan, sa ingon, niadtong kahadlok nga gihisgotan ni San Hilario pag-ingon nga tanan natong kahadlok gipahamutang diha sa gugma.

Ang Dios hustisya ug nagmugna siya ug hustisya. Mao kini ang atong kadasigan ug ang atong paglaom. Ug diha sa iyang hustisya anaa usab ang grasya. Ato kini nga nahibaloan pinaagi sa paglingi sa gilansang sa krus ug nabanhaw nga Kristo.

Kining duha ka butang—hustisya ug grasya—kinahanglan tan-awon sa husto nila nga isigpagdugtongay. Ang grasya wala magpapha sa hustisya. Wala kini maghimo sa sayop ngadto sa pagkamatarong. Dili kini espongha nga nagpapas sa tanan, nga sa ingon bisan unsa ang nahimo ni bisan kinsa sa kalibotan mamahimo na hinuon nga sama ka bililhon.

Si Dostoevsky, pananglitan, husto sa pagtutol niining matanga sa Langit ug niining matanga sa grasya sa iyang sugilambong The Brothers Karamazov. Ang mga naghimo og daotan, sa kaulahian, dili manlingkod sa tunhay nga bangkite tapad sa ilang mga biktima sa walay pagpinig, nga mora’g wala lay nahitabo.

Dinhi akong gamiton ang gisulti ni Platon nga nagpadayag og pangulba sa makiangayon nga hukom nga daghan nagpabilin nga matuod ug makaluwas usab sa mga Kristiyanos. Bisan og naggamit og mga larawan gikan sa mitolohiya, nagpadayag siya sa kamatuoran sa dili liko-liko nga katin-aw, nga sa kaulahian ang mga kalag magbarog nga hubo atubangan sa maghuhukom.

Wala nay bale og unsa sila dinha sa kasaysayan, kondili unsa sila sa pagkatinuod: "Kasagaran, kon ang hari o lain nga nangulo o nangamhanan nga iya (sa maghuhukom) nga atubangon, makit-an niya nga wala gyoy kahimsog dinha sa kalag, makit-an niya kini nga gilatos ug nauwatan sa lainlain nga mga buhat sa bakak nga mga pagpanumpa ug binuhatan ...; nabawog kini ug nahiwi kini sa mga bakak ug kaasyuso, ug walay tul-id dinhi niini kay ang kamatuoran dili man kabahin sa paglambo niini. Ang gahom, kaharuhay, garbo, ug kahilayan nakapabilin niini nga tumang kapuno sa walay kasibo nga kon iya kining namatngonan iya kining ibalhog gilayon sa bilanggoan, diin pag-abot niya didto mag-antos siya sa angay nga silot ... Apan usahay hinuon ang mata sa maghuhukom mutan-aw nga mahingangha sa lain nga kalag nga nakapuyo sa kaputli ug sa kamatuoran ... ug diha maanha kaniya ang katingala ug ipadala niya siya ngadto sa kapupod-an sa mga bulahan."

Sa sambingay sa bahandianon ug ni Lazaro (cf. Lk 16,19-31), si Jesus mipasidaan kanato pinaagi sa larawan sa usa ka kalag nga nagun-ob sa kamapahitas-on ug kasapian, nga nakamugna og dili matabok nga wanang tali kaniya ug sa kabos nga tawo; ang wanang nalit-ag sa materyal nga mga kalipay; ang wanang sa paghikalimot sa lain, sa dili katakos mahigugma, nga unya mahimo nga usa ka nagasunog ug walay katagbawan nga kauhaw.

Kinahanglan atong timan-an nga niining maong sambingay wala ipunting ni Jesus ang mao na gyod nga kapalaran human sa Kataposan nga Hukom, kon dili gipunit niya ang hunahuna nga makita, uban sa uban, sa bag-ohay nga Judaismo, nga mao ang usa ka tungatunga nga kahimtang taliwala sa kamatayon ug sa pagkabanhaw, kahimtang nga wala pa ang kataposan nga hukom.

45. Kining sayo nga hunahuna nga Judiyo mahitungod sa usa ka tungatunga nga kahimtang nag-apil sa pagtuo nga kining maong mga kalag dili yano nga anaa sa kasamtangan nga pagbantay kondili, sumala sa gipatin-aw sa sambingay, ginasilotan na o nakasinati na og kasamtangan nga matang sa kabulahanan.

Anaa say hunahuna nga kining maong kahimtang makalambigit sa paglinis ug pag-alim nga magpahamtong sa kalag alang sa kadugtongan sa Dios. Ang bag-ohay nga Simbahan migamit niining maong mga hunahuna, nga sa Simbahan sa Kasadpan hinayhinay nga milambo ngadto sa pagtulon-an sa Purgatoryo.

Dili kinahanglan nga tukion pa ang kuti nga kasaysayan nga giagian sa lambo niini; igo na ang pangutana unsay aktwal ang gipasabot. Sa pagkamatay, ang atong gipili sa kinabuhi mao na gayod—ang atong kinabuhi nagbaog atubangan sa maghuhukom.

Ang atong pagpili, nga paglabay sa tibuok nga kinabuhi, nagsul-ob og usa ka piho nga hulma, makabaton og lainlain nga matang. Mahimo nga may pipila nga hingpit nga migun-ob sa pangandoy sa kamatuoran ug pagkaandam sa paghigugma, mga tawo kang kinsa tanan nahimo nga usa ka bakak, mga tawo nga nakapuyo alang sa kasilag ug mipapas sa tanang gugma sa sulod nila..

Makalilisang kini nga hunahuna, apan ang makahadlok nga mga dagway nga ingon niini makita sa pipila ka mga tawo dinha sa atong kaugalingon nga kasayayan. Sa samang mga tawo ang tanan wala nay kasulbaran ug ang pagkabun-ob sa maayo dili na mabakwi: kini ang atong gipasabot sa pulong Impiyerno.

Sa lain nga bahin mahimo nga anaay pipila nga tim-os nga putli gayod, tuma nga gituhopan sa Dios, ug sa ingon hingpit nga bukas ngadto sa isigkaingon—mga tawo kang kinsa ang kadugtongan sa Dios bisan karon naghatag og padulnganan sa tibuok kinabuhi ug kansang panaw paingon ngadto sa Dios nagdala lamang og katumanan sa unsa na sila.

46. Apan nahibalo kita gikan sa kasinatian nga kining duha ka kahimtang dili normal.

Alang sa kinabag-an sa katawhan—makaingon kita— nagpabilin sa kinahiladman sa ilang kinabuhi usa ka kinaulahian sa sulod nila nga pagkabukas ngadto sa kamatuoran, sa gugma, sa Dios.

Sa konkreto nga mga pagpili sa kinabuhi, hinuon, gitabonan kini sa kanunay nga bag-o nga mga pakig-uyon sa daotan—daghan nga mga hugaw nagtabon sa kaputli, apan ang kauhaw sa kaputli nagpabilin ug kini makanunayon nga nagatumaw pag-usab gikan sa tanan nga mga mangil-ad ug nagpabilin nga anaa sa kalag.

Unsa may mahitabo nianang maong mga matang sa mga tawo sa pag-atubang nila sa Maghuhukom? Ang tanan nga mga hugaw nga ilang natipun-og sa kinabuhi sa kalit lamang mahanaw ba? Unsa may uban nga mga butang ang malagmit mahitabo?

Si San Pablo sa iyang Unang Sulat Ngadto sa Taga-Corinto, naghatag kanato og usa ka panghunahuna sa lainlain nga paghagba sa hukom sa Dios sumala sa partikular nga kahimtang sa matag tawo. Iya kining gihimo ginamit ang mga larawan nga sa usa ka paagi nagsulay pagpahayag sa dili makita, sa wala paghimo niini nga dili nato mahunahuna kining maong mga larawan—sa yano lamang nga tungod kay dili kita makasil-ing sa kalibotan latas sa kamatayon ni may kasinatian kita niini.

Nagsugod si San Pablo pag-ingon nga ang Kistuhanong kinabuhi gitukod ibabaw sa komun nga sukaranan: si Jesukristo. Kini mulahutay. Kon lig-on kita nga nakabarog ibabaw niining maong sukaranan ug mitukod sa atong kinabuhi ibabaw niini, nahibalo kita nga dili kini makuha gikan kanato bisan diha sa kamatayon.

Dayon: "May pipila nga mogamit ug bulawan, o plata, o bililhon nga mga bato sa ilang pagtukod sa balay diha sa sukaranan; ang uban mogamit ug kahoy, o sagbot, o dagami. Ug ang kalidad sa binuhatan sa tagsatagsa ka tawo makita unya sa adlaw nga kini ibutyag ni Cristo. Kay ang kalayo niadtong adlawa magpadayag sa buhat sa tagsatagsa ka tawo. Sulayan kini sa kalayo ug sutaon ang iyang matuod nga kalidad. Kon ang gitukod sa tawo diha sa sukaranan dili masunog, makadawat siyag ganti. Apan kon masunog kini, nan mahanaw kini kaniya apan maluwas siya sama ra nga nakaikyas siya sa kalayo." (1 Cor 3,12-15).

Dinhi niining maong pamulong, sa matag bisan unsa nga pagkabutanga tin-aw nga ang atong kaluwasan makabaton og lainlain nga mga matang, nga ang pipila sa gitukod maugdaw, nga aron personal nga maluwas muagi kita latas sa "kalayo" aron mahimo nga hingpit nga bukas pagdawat sa Dios ug makakuha kita og lona sa talad sa salusalo sa tunhay nga bangkite sa kasal.

47. Pipila ka bag-ohay nga mga teologo may hunahuna nga ang kalayo nga nagasunog ug nagaluwas mao si Jesukristo mismo, ang Maghuhukom ug Manluluwas.

Ang pagtagbo kaniya mao ang mao na gayod nga mahukamon nga lihok sa paghukom. Atubangan sa iyang pagtutok tanan nga mga bakak matunaw. Kining pagtagbo kaniya, sa pagsunog niini, nagbalhin ug nagluwas kanato, pagtugot kanato pagkakitá gayod.

Tanan nga atong gitukod sa atong mga kinabuhi makamatuod nga tim-os lamang nga dagami, tim-os nga harós, ug mahugno kini. Apan sa kasakit niining pagtagbo, diin ang kadili putli ug kasakit sa kinabuhi makita nato, anaa ang atong kaluwasan.

Ang iyang tutok, ang hikap sa iyang kasingkasing nag-alim pinaagi sa dili ikalimod nga sakit nga paglatas ingon og "pinaagi sa kalayo". Apan bulahan kini nga kasakit, diin ang balaan nga gahom sa gugma naghilos kanato sama’g kalayo, nga makahimo nga kita hingpit nga kita gayod ug sa ingon hingpit nga sa Dios.

Niining paagiha ang isigtuhogay sa hustisya ug grasya usab nahimo nga tin-aw: ang paagi pagpuyo sa atong kinabuhi dili walay bale, apan ang atong pagkamahugaw dili makabuling kanato sa walay pagtapos kon sa labing kubos nakapadayon kita pagkab-ot ngadto kang Kristo, ngadto sa kamatuoran ug gugma.

Pagkatinuod nasunog na kini pinaagi sa Pasyon ni Kristo. Sa gutlo sa paghukom masinati nato ug atong mapahunob ang habog gyod kaayo nga gahom sa iyang gugma ibabaw sa tanan nga daotan sa kalibotan ug sulod nato. Ang kasakit sa gugma mahimo nga atong kaluwasan ug atong kalipay.

Tin-aw nga dili kita makabanabana sa "gidugayon" niining makalatas nga pasunog pinaagi sa mga sukdanan sa panahon niining atong kalibotan. Ang malatasnon nga "gutlo" niining maong pagtagbo naglikay sa yutan-on nga pagsukod sa panahon—kini panahon sa kasingkasing, panahon sa "paglabang" ngadto sa kadugtongan sa Dios dinha sa Lawas ni Kristo.

Ang hukom sa Dios paglaom, tungod kay hustisya kini ug tungod kay grasya kini. Kon grasya lamang kini, ug maghimo sa tanan nga mga yutan-on nga mga butang nga wala nay bale, utangan gihapon kanato ang Dios pagtubag sa pangutana sa hustisya—ang mahinungdanon nga pangutana nga atong gihimo sa kasaysayan ug sa Dios. Kon hustisya lamang kini, sa kaulahian makadala lamang kini kanatong tanan og kahadlok.

Ang pagkahimong Tawo sa Dios dinha ni Kristo duol kaayo nga nagdugtong niining duha—hustisya ug grasya—nga sa ingon ang hustisya lig-on nga napahamutang: kitang tanan nagalihok alang sa atong kaluwasan "uban sa kahadlok ug pagtahod " (Fil 2,12). Apan hinuon ang grasya nagtugot kanatong tanan paglaom, ug pag-adto uban og pagsalig pag-atubang sa Maghuhukom nga atong nailhan nga atong "abogado", o parakletos (cf. 1 Jn 2,1).

48. Lain pa nga punto kinahanglan atong hisgotan, kay kini mahinungdanon sa pagpahigayon sa Kristuhanon nga paglaom.

Ang kanhi bag-ohay nga panghunahuna sa mga Judiyo naglabot sa ideya nga makatabang ang usa ka tawo sa mga nangamatay (tan-awa pananglitan ang panig-ingnan sa 2 Macc 12,38-45; unang gatosan nga katuigan sa wala pa si Kristo).

Ang sama nga kahiumoan giangkon gilayon sa mga Kristiyanos ug komun kini sa Simbahan sa Sidlakan ug sa Kasadpan. Ang sa Sidlakan wala mag-ila sa makalinis ug makabayad nga pag-antos sa mga kalag sa sunod nga kinabuhi, apan nag-ila gayod kini og lainlan nga mga ang-ang sa pagkabulahan ug sa pag-antos sa tungatunga nga yugto (sa kalag).

Hinuon ang mga kalag sa mga nangamatay makadawat og "pagdasig ug pagpabag-o" pinaagi sa Eukaristiya, pag-ampo ug paglimos.

Ang pagtuo nga ang gugma makaabot ngadto sa sunod nga kinabuhi, nga ang isigpaghatagay ug pagdinawatay mahimo, diin ang atong pagmahal alang sa usa’g usa magpadayon latas sa mga utlanan sa kamatayon—kini batakan nga gituohan sa Kristiyanismo paglabay sa mga katuigan ug nagpabilin nga tinobdan sa pagdasig karong panahona.

Kinsa man ang wala manginahanglan pagpadangat ngadto sa mga minahal nga mga nangamatay og timaan sa kabuotan, usa ka lihok sa pagpasalamat o bisan gani sa pasaylo?

Karon dugang nga pangutana nagatumaw: kon ang "Purgatoriyo" yano lamang nga paglinis pinaagi og kalayo diha sa pagtagbo sa Ginuo, Maghuhukom ug Manunubos, unsaon man sa lain nga tawo pagpasinlabot, bisan og siya partikular nga duol kaayo kaniya?

Sa atong pagpangutana niana, ato unta nga hinumdoman nga walay tawo nga nag-inusara, tibuok sa kaugalingon. Ang atong mga kinabuhi naglambigitay, pinaagi sa walay tapos nga tagboay nagkadugtong sila. Walay magpuyo nga nag-inusara. Walay makasala nga nag-inusara. Walay maluwas nga nag-inusara.

Ang mga kinabuhi sa uban sa uban mapadayunon nga naghabwa ngadto sa akoa: dinha sa akong gihunahuna, gisulti, gihimo, gikab-ot. Ug balitok niini, ang akong kinabuhi naghabwa ngadto sa kinabuhi sa uban alang sa kaayo o sa kadaot.

Mao nga ang akong pag-ampo alang sa lain nga tawo dili usa ka butang nga walay kalabotan kaniya, butang nga anaa sa gawas niya, dili gani human siya mamatay. Sa pag-isigkadugtongay sa Pagkabuhi, ang akong pasalamat sa lain nga tawo—ang akong pag-ampo alang kaniya—makatabang sa paglinis kaniya.

Ug alang niana walay kinahanglan pagbalhin sa yutan-on nga panahon ngadto sa panahon sa Dios: sa kaambitan sa mga kalag ang yano nga panahon sakaron gipulihan. Dili gayod dugay ra ni dili mapuslanon ang pagtandog sa kasingkasing sa lain nga tawo.

Niini dugang nato nga gipatin-aw ang usa ka mahinungdanon nga kabahin sa Kristuhanon nga paghunahuna sa paglaom. Ang atong paglaom batakan nga paglaom alang sa uban; sa ingon lamang niini nga matuod kini nga paglaom alang kanako usab.

Isip Kristiyanos dili unta nato pagautlan ang atong kaugalingon sa pagpangutana: unsaon nako pagluwas sa akong kaugalingon? Mangutana usab kita: unsa may akong mahimo aron ang uban maluwas ug alang kanila musubang usab ang bituon sa paglaom?

Ug niini nakahimo ako sa sarang nako nga mahimo alang sa personal nako nga kaluwasan usab.

49. Uban sa himno nga gihimo sa ikawalo o ikasiyam nga gatosan nga katuigan, ug sa ingon labaw sa usa ka libo ka mga tuig, angSimbahan mitimbaya kang Maria, ang Inahan sa Dios, isip "Bituon sa Dagat": Ave maris stella.

Ang kinabuhi sa tawo usa ka panaw. Asa man paingon? Unsaon man pagkaplag sa agianan? Ang kinaguhi sama og usa paglawig sa dagat sa kasaysayan, usahay madulom ug hangino, paglawig diin atong gilantaw ang mga bituon aron magtultol sa agianan.

Ang tinuod nga mga bituon sa kinabuhi mao ang mga tawo nga nagbinuotan. Sila mga suga sa paglaom. Tinuod si Jesukristo ang tinuod nga kahayag, adlaw nga misubang ibabaw sa tanan nga anino sa kassaysayan. Apan pag-abot kaniya nagkinahanglan usab kita ug duol nga mga suga—mga tawo nga nagsiga sa iyang kahayag ug sa ingon nagtultol kanato sa atong agianan.

Kinsa labaw kang Maria ang mamahimong bituon sa paglaom alang kanato? Sa iyang "Oo" iyang gibuksan ang pultahan sa kalibotan ngadto sa Dios mismo; nahimo siya nga buhi nga Arka sa Kasabotan, diin ang Dios mikuha og lawas, nahimo nga usa kanato, ug miugbok sa iyang tolda uban kanato (cf. Jn 1,14).

50. Mao nga nagasangpit kita kaniya: Balaan nga Maria, sakop ikaw sa mga mapaubsanon ug habog nga katawhan sa Israel kinsa, sama ni Simeon, na-"nagpaabot sa kaluwasan sa Israel" (Lk 2,25) ug naglaom, sama ni Anna " nga nagpaabot nga ang Dios motubos sa Jerusalem." (Lk 2,38).

Ang imong kinabuhi hingpit nga gihunoban sa balaan nga kasulatan sa Israel nga naghisgot sa paglaom, sa saad nga gihimo kanhi ngadto kang Abraham ug sa iyang mga kaliwat (cf. Lk 1,55).

Niining maong paagi makasabot kami sa balaan nga kahadlok nga mihingawa kanimo diha nga ang anghel sa Ginuo mipakita kanimo ug misulti kanimo nga magpahimugso ikaw Kaniya nga mao ang Paglaom sa Israel, ang Mesiyas nga Gipaabot sa tibuok nga kalibotan.

Pinaagi kanimo, pinaagi sa imong "Oo", ang paglaom sa kapanahonan napahigayon, ug misulod niining kalibotan ug sa kasaysayan niini. Miyukbo ikaw atubangan sa kahabog niining maong buhat ug mitangdo ikaw: "Sulugoon ako sa Ginoo; mahitabo unta kanako ang imong gisulti" (Lk 1,38).

Sa imong malipayon nga pagdali latas sa kabukiran sa Judea pagpakigkita sa imong ig-agaw nga si Elisabeth, nahimo ka nga larawan sa umaabot nga Simbahan, nga nagdala sa paglaom sa kalibotan sa iyang sabakian latas sa kabukiran sa kasaysayan.

Apan tupad sa kalipay, sa imong Magnigicat, mimantala ikaw sa pulong ug sa awit aron mapaminaw sa tanan nga gatosan nga katuigan, nahibalo usab ikaw sa madulom nga mga pamulong sa mga propeta sa pag-antos sa alagad sa Dios diha sa kalibotan.

Masilakon sa iyang pagkatawo sa pasongan sa Bethlehem, mga anghel sa kahayag mipadangat sa maayong balita ngadto sa mga magbalantay, apan sa samang higayon ang kamapaubsanon sa Dios dinhi sa kalibotan nahimo nga mahikap pag-ayo.

Ang tigulang nga si Simeon misulti kanimo sa espada nga mudughang sa imong kalag (cf. Lk 2,35), timaan sa panagbangi nga maanaa dinhi sa kalibotan.

Sunod, diha nga gisugdan ni Jesús ang publiko niya nga pangalagad, mipadaplin ikaw, aron usa ka bag-o nga banay mutubo, ang banay nga misyon niya ang pagmugna niini ug nga malangkob niadtong mga tawo nga maminaw sa iyang pulong ug magpuyo niini (cf. Lk 11,27f).

Bisan pa sa habog nga kalipay nga mitimaan sa pagsugod sa publiko nga pangalagad ni Jesus, sa sinagoga sa Nazareth nasinati na tingale nimo ang kamatuoran sa gisulti mahitungod sa "ilhanan gikan sa Dios nga supakon sa daghang mga tawo" (cf Lk 4,28.

Niining paagiha nakita nimo ang nagtubo nga gahom sa kasilag ug pagsalikway nga nagkadako alirong ni Jesus hangtod sa takna sa Krus, kanus-a gikita gyod nimo sa Manunubos sa kalibotan, ang manununod ni David, ang Anak sa Dios nga namatay nga mora’g napakyas, nga giyagayagaan, taliwala og mga kriminal

Sunod imong gidawat ang mga pulong ni Jesús: "Babaye, ania ang imong anak!" (Jn 19,26).

Gikan sa Krus imong gidawat ang usa ka bag-o nga tahas. Gikan sa Krus nahimo ikaw nga inahan sa bag-o nga paagi: ang inahan sa tanan niadtong mutuo sa imong Anak ug buot musunod kaniya. Ang sabli sa kaguol midughang sa imong kasingkasing. Namatay ba ang paglaom? Nagpabilin ba ang kalibotan nga wala na ang kahayag, ug kinabuhi nga walay tumong?

Niadtong tungora, sa kinalawoman nimo, tingale naminaw ikaw pag-usab sa pulong nga gisulti sa anghel aron pagtubag sa imong kahadlok diha sa Pagpahibalo sa Pagkahimong Tawo sa Anak sa Dios: "Ayaw kahadlok, Maria!" (Lk 1,30). Unsa man kakadaghan gilitok kini sa Ginuo, imong Anak, ngadto sa iyang mga tinon-an: ayaw kamo kahadlok!

Sa imong kasingkasing, napaminaw nimo pag-usab kining maong pulong sa gabii sa Golgotha. Sa wala pa ang takna sa pagbudhi nakaingon na siya sa iyang mga tinun-an: "Ayaw kahadlok, kay gidaog ko na ang kalibotan" (Jn 16,33). "Ayaw kamog kabalaka ug ayaw kahadlok" (Jn 14,27).

"Ayaw kahadlok, Maria!" Niadtong gutloa didto sa Nazareth ang anghel miingon usab kanimo: "dili gayod matapos ang iyang gingharian" (Lk 1,33).

Natapos ba kaha kini nga wala pa gani kasugdi? Wala, sa tiilan sa Krus, sa kusog sa mga pulong mismo ni Jesús, nahimo ikaw nga inahan sa tanan nga mga matuuhon.

Niining maong pagtuo, nga bisan ang kangitngit sa Sabado Santo nagdala sa kaseguro sa paglaom, miadto ikaw paingon sa buntag sa pagkabanhaw. Ang kalipay sa Pagkabanhaw mitandog sa imong kasingkasing ug mihiusa kanimo sa usa ka bag-o nga paagi ngadto sa mga tinon-an, kansang kapalaran mao ang pagkamahimo nga banay ni Jesús pinaagi sa pagtuo.

Niining paagiha didto ikaw taliwala sa katilingban sa mga matuuhon, nga sa diha sa mga adlaw nga misunod sa Pagsaka sa Langit nag-ampo sila sa usa ka tingog alang sa gasa sa Espiritu Santo (cf. Acts 1,14) ug dayon ilang gidawat ang maong gasa sa adlaw sa Pentekostes.

Ang "Gingharian" ni Jesus dili kadtong gihanduraw. Nisugod kini niadtong taknaa, ug niining maong "Gingharian" wala nay kataposan.

Sa ingon nagpabilin ikaw taliwala sa mga manununod isip ilang Inahan, isip ang Inahan sa paglaom.

Santa Maria, Inahan sa Dios, tudloi kami sa pagtuo, sa paglaom, sa paghigugma uban kanimo. Ipakita kanamo ang dalan paingon sa iyang Gingharian!

Bituon sa Dagat, dan-agi kami ug tultoli kami sa among dalan!

© Copyright 2007 - Libreria Editrice Vaticana

We

   CBCP

DOPIM

Our Faith