Miabot ako sa tugpahanan sa aeroplano sa Manila sa may mga a las 4:30 sa hapon sa Septiembre 4. Bisan ug ang aeroplano gikatakda nga molupad sa may a las dies pa sa gabii, misayo lang gyod ko kay miulan man ug napalong pa gyod ang sugang dagitabnon, ang naandan nga makapalangan pag-ayo sa trapiko.

Miabot usab ug sayo ang pipila ka mga kauban, si Monsenyor Emilio Bataclan, ug uban pang mga obispo. Samtang nagpaabot kami sa uban, miadto kami sa restauran ug nagpalabay sa panahon nga mitimotimo samtang saya kaayo nga nagkinomedyahay, sama sa kinsay mobayad ini. Uban kanamo sila si Monsenyor Vicente Manuel, Generoso Camiña, ug Patricio Alo.

Sayo kami nga misulod sa katapusang hulatanan sa mga pasahero samtang nagpaabot. Miabot ra gayod ang pangulo sa among grupo, si Arsobispo Carmelo Morelos nga natanggong sa tarapiko sulod sa tulo ka oras.

Upat ka oras nga paglupad paingon sa Bangkok, katorse ka oras nga paglupad paingon sa Roma, upat ka oras nga pagpaabot sa aeroplano paingon sa Tel Aviv, upat ka oras nga paglupad paingon sa Israel, ug miabot kami dinhi sa may a las 5:00 sa hapon sa Septiembre 5. Apan tungod sa pag-usab sa pag-ihap sa oras, ang kinatibuk-an nga biyahe milungtad ug may 30 ka oras.

Gikan sa tugpahanan sa aeroplano duol sa Tel Aviv, misakay kami ug trak paingon sa Jerusalen. Maayo kaayong tan-awon ang mga palibot, apan ang yuta dili sama ka nindot sa Pilipinas. May pagkakamingawan kini; laya ug mora= g sunog tan-awon ang ubang mga tanom.

Miabot kami sa Jerusalen sa King= s Hotel sa may a las 6:30 sa gabii, ug human sa panihapon namahulay na lang kaming tanan.

Nag-uban kami sa Monsenyor Bataclan ug usa ka kwarto. Ang ubang mga obispo tinagurha usab nga nag-ambit ug mga kwarto. May pagkasadya ang kalibotan kay nagkatigom ang mga obispo sa Mindanao. Si Boy Bataclan banha kaayo nga nanulugsulog kanako sicut erat in principio et nunc et semper in saecula saeculorum. Amen.

Sayo kaming nangmata kay daghan ang mga buhatunon niining adlawa.

Nangadto kami sa Simbahan sa Lubnganan aron sa pagsaulog sa Balaan nga Misa. Si Obispo Zacarias Jimenez mao ang gitudlo nga Mangulo sa Kasaulogan.

Kining Simbahan sa Lubnganan usa sa tulo nga gihimo ni Emperador Constantino; ang laing duha mao ang sa Simbahan sa Natawhan sa Ginoo sa Belen ug ang ikatulo mao ang Simbahan sa Bukid sa mga Olibo nga naguba na karon ug sa paglabay sa mga panahon gihimoan ug mosque sa mga Muslim.

Dako kining Simbahan sa Balaan nga Lubnganan, ug ang dapit mismo sa lubnganan mora ug grotto nga nasulod sa tibuok simbahan ug busa gamay kaayo ug makasulod lamang ang mga kawhaan ka tawo.

Ang nagkalainlaing mga bahin sa Simbahan sa Lubnganan lainlain ug tag-iya, ug ang nagkupot sa yawe mao ang mga Muslim. Pipila sa nagkalainlaing mga tag-iya mao ang mga Simbahang Ortodoxo, ang Simbahang Katoliko apan sa nagkalainlaing mga rito niini: Romano, Siriaco, Coptico, Armenio, ug duna toy usa pa; pulos nagbuho alirong sa Lubnganan.

Among gisaulog ang unang bahin sa Misa sa grotto sa Lubnganan, apan sa ikaduhang bahin, misulod pa gyod ang prinsipal celebrant sa lubnganan mismo nga makahaom lamang ug mga tulo ka tawo. Samtang didto sila sa may ibabaw sa gilingkoran sa mga anghel gitiwas ug saulog ang misa. Banusbanos kam= g panulod ug paghawok niini pagkahuman.

Sa tibuok tuig ang misa nga pagasaulugon dinhi matag adlaw mao ang misa sa pagkabanhaw.

Tungod pay sayo pa nakahimo kami ug mga pagpamalandong. Kini tungod kay samtang magdagan ang adlaw daghan kaayo ang mga pilgrims nga moabot gikan sa tibuok kalibotan ug masaba na kaayo.

Human mamahaw sa hotel nangadto kami tabok sa Suba sa Kidron sa Silangan nga bahin sa Jerusalen ngadto sa Bungtod sa mga Olibo. Gikan dinhi makita ang karaang Jerusalen ug ang nagkalainlaing mga dapit niini, ilabi na sa dapit sa Karaan nga Templo nga karon gipulihan na sa mora= g mosque nga Bulawan nga Atop sa Bato. Gikan dinhi makakita sa Jerusalen sa unang higayon ang moduaw niini gikan sa Galilea. Ug ang magbarog dinhi makabig gayod sa pagdayeg sa pagkahabog sa Jerusalen. Dinhhi maggikan ang mga salmo sa pagtungas sa Jerusalen.

Gikan sa kinatas-ang dapit sa Bungtod sa mga Olibo makita ang Tanaman sa Getsemani, ang gibatoan kang San Esteban, ug uban pang mga talan-awon nga may kalabutan sa kinabuhi sa Ginoo, sama sa iyang paghilak sa pagtan-aw niya sa Jerusalen nga magun-ob sulod sa pipila ka tuig human siya mamatay.

Nahimutang kini sa usa ka dapit sa Bungtod sa mga Olibo. Gitag-iya na kini karon sa mga Muslim, ug magbayad kadtong buot motan-aw niini.

Gihimoan kini ug mosque apan gikuhaan sa atop aron makita ang langit ug makapamalandong ang moduaw niini sa pagsaka sa langit sa Ginoo.

Taliwala niining dapita adunay gamay nga mora ug kapilya diin anaa ang marka sa tunob sa Ginoo sa dayon na niyang pagsaka sa langit. Among gibasa ang gisulat mahitungod niini gikan sa Basahon sa mga Buhat ug gihikap ang yuta nga katapusang gitumban sa Ginoo.

Gikan sa Dapit sa Gisak-an sa Ginoo ngadto sa Langit, nanglugsong kami paingon sa ubos ug una namong giabtan ang dapit diin mitudlo ang Ginoo ngadto sa mga Apostoles sa iyang pag-ampo.

Gihimoan kini karon ug usa ka mora= g kapilya ug didto nanganta kami sa Ama Namin, human basaha ang dapit sa Ebanghelyo nga naghisgot niini.

Mituyok kami sa palibot diin makita sa mga bungbong ang A Amahan Namo@ nga gisulat sa nagkalainlaing mga pinulongan, apil na ang Ilonggo nga among nakita. Ang uban tingale nga pinulongan sa Pilipinas didto ibutang sa Simbahan nga wala namo masulod kay gisirhan man niining panahona.

Padayon kami paglugsong sa Bungtod sa mga Olibo ug miagi kami sa dapit diin gituhoan nga mihilak ang Ginoo (Lukas 19:41).

Sa atbang nga dapit makita ug maayo ang Bukid sa Jerusalen ug sayon ra kaayo ang paglarawan sa Ginoo nga nagtan-aw niini nga naghilak.

Nanulod kami sa Simbahan nga ang mga manimba makakita luyo sa Altar sa tibuok Jerusalen kay bentana man.

Mipadayon pa gyod kami paglugsong ug miabot kami sa dapit diin gituhoan nga nag-ampo ang Ginoo sa gabii sa dayon siya gibudhian.

Ang mga kahoy sa olibo dinhi karaan kaayo ug adunay gituhuan nga gikan pa kini sa panahon sa Ginoo.

Ang Simbahan gituyo nga ngitngit, nunot sa gibati sa Ginoo diha sa iyang pag-antos sa iyang pagtukaw nga gipaningot gani siya= g dugô.

Gethsemani buot magpasabot Pug-ananan sa mga Olibo. Sa iyang pag-ampo, mora ug gipuga ang Ginoo ug mipatulo sa iyang singot nga sama ug dugo.

Gikan sa Simbahan sa Pag-antos sa Ginoo, nanakay kami sa bus ug nakita namo ang dapit diin gibato si San Esteban.

Aduna na kiniy simbahan nga gitag-iya sa mga Ortodoxo nga Ruso, busa wala kami makasulod. Apan sayon ra kaayo nga ilarawan ang gibarogan ni Saulo kon San Pablo sa pagbato kang Esteban.

Miadto kami sa dapit diin gituhoan nga gilubong si Hari David. Daghan ang mga Judio ang namisita niini. Ang mga moduaw niini nga mga lalaki kinahanglan nga magkalo. Adunay mga mora= g skullcap nga ipahulam ngadto sa mga walay kalo.

Dihay usa ka Rabi nga nagtudlo sa usa ka lawak atbang sa nahimutangan sa lubnganan ni Hari David. Kusog kaayo siya= g tingog. Pareho kang Boy Bataclan.

Duol sa gilubngan ni Hari David nanaka kami sa gituhoan nga mao ang Lawak sa Itaas. Usa kini ka lawak nga yano ra kaayo ug nahimo nga mosque. Apan malarawan gihapon ang katapusang panihapon sa Ginoo.

Ingon sa ubang mga dapit, nagbasa kami sa Ebanghelyo nga naghisgot niining lawaka.

Duol sa Lawak sa Itaas anaa ang Simbahan sa Pagkatulog ni Maria.

Nanganta kami dinhi ug A O Maria Rayna sa Pilipinas.@

Human niini nanakay na usab kami sa bus. Ang tulo sa DOPIM (Obispo Bataclan, Obispo Jimenez, ug Asobispo Dosado) nagkuyog gayod sa may luyo sa bus aron pag A feel DOPIM@ ; banha kaayo si Obispo Boy.Usahay pagasulngon sila ni Obispo Alo aron maglantugi.

Bisan tinuod ug may mga a las dose na, apan wala kami gutma. Miadto kami sa Museo sa A Holocaust@ diin gipakita ang mga larawan sa paggukod ug pagpatay sa unom ka milyon ka mga Judio sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan.

Ngilngig ang mga talan-awon ug makapahinuklog. Ngano man nga gitugotan kini sa pagpahimo?

Nanakay na usab kami sa bus ug paingon sa Bethlehem, mihapit kami sa usa ka kan-anan ug naniudto. Init kaayo ang panahon, makasingot pag-ayo ug makahurot sa tubig sa lawas. May upat na ka botelyang mineral water ang akong na-inom, tag one dollar ra ba.

Ang Bethlehem sakop na karon sa mga Palestinian Authority ubos sa Palestinian Liberation Organization, diin mora ug Autonomus Region sila ang nagdala sa lungsod ubos sa Estado sa Isreal. Busa dunay security check.

Namalit kami ug mga souvenir sa usa ka shop usa pa mopadayon sa Simbahan sa Natawhan sa Ginoo.

Ang mga pultahan sa Simbahan sinirhan. Ang mga moduaw mosulod sa kilid sa usa ka pultahan nga mubo kaayo. Kini gituyo aron ang mga manulod moyukbo gayod sa Dios nga Nahimong Tawo.

Karaan kini nga Simbahan. Apan ang sulod mismo gikalotan ug makita pa ang atop sa mas karaan pa gyod nga simbahan nga gituhoan mao ang gibuhat ni Emperador Constantino.

Gikan sa simbahan, mipaingon pa kami sa ubos diin mihalok kami sa yuta diin gituhoan nga natawo ang Ginoo, samtang nag-awit kami sa Adeste Fideles.

Human niini nangadto kami sa usa ka lawak diin gipahayagan kami sa kahimtang sa pangamhanan sa Bethlehem ug sa ubang mga dakbayan nga gidumala na karon sa Palestinian Authority. Dinhi gikomedyahan ako ni Obispo Jimenez nga mitago sa akong bag.

Gikan sa Simbahan sa Natawhan sa luyo niini nanagka kami ngadto sa usa ka langob diin gituhoan nga namahulay si Maria ug si Jose sa dihang mikagiw sila ngadto sa Egipto tungod sa paggukod ni Herodes.

Gituhoan nga dinhi gipatutoy ni Maria ang Ginoo ug mao kini ang debulto nga makita didto nga si Maria nga nagpatutoy.

Human sa Bethlehem, miadto kami sa Holyland Hotel aron pagtan-aw sa modelo sa Jerusalen sa panahon sa Ginoo. (Ang Jerusalen napatag sa dihang gigun-ob kini ni Emperador Hadriano sa tuig 70.)

Gikan dinhi namauli kami ug human mopahulay, nanihapon ug nangatulog. Tungod sa daghang pagsaka-kanaog gipamaulan ang mga tuhod.

Karong buntag nanakay kami sa bus sa may a las ocho ug miadto sa may silangang bahin sa Jerusalen diin mahimutang kanhi ang karaang templo. Tungod kay Sabado man karon ug balaan alang sa mga Judio, naandan nila ang pag-ampo sa may paril sa dapit sa karaang Templo.

Ang nahimutangan sa karaang Templo nabutangan na karon sa ginganlan ug ang Lingin nga Atop sa Bato nga balaan alang sa mga Arabo. Tungod niini ang autoridad maghimo ug mga panghiling sa mga bag sa mga manan-aw kon turista alang sa kaseguroan kon seguridad.

Nanulod kami sa paril sa ginganlan ug Pultahan sa Tai kon Dung Gate. Gipenahan kami nga dili pakuhaon ug hulagway sa may sulod. Makita dayon nga ang salog sa karaang Templo, ang gihimo ni Herodes, naisa na ug may 50 ka metros ang gitas-on, ug natabanon ang nahimutaangan sa mga karaang Templo ang gihimo nila ni Hari Salomon ug, human kini magun-ob, ang gihimo nila ni Esdras ug Nehemias.

Ang kasadpang bahin niining maong giisa nga butanganan sa Templo nga usab nagun-ob na mao na lamay nahabilin sa karaang Templo, ug kay duol man dinhi ang ginganlan ug Balaan sa mga Balaan sa Karaang Templo, anhi dinhi mag-ampo ang mga Judio matag adlaw, ug labi na gayod sa Sabado. Nganlan kining maong pag-ampo nga A ang paghilak sa mga Judio tungod kay nagun-ob man ang ilang Templo.@ Ug mao nga kini ginganlan ug A Ang Bungbong nga Hilakanan.@ Apan karon dili na kaayo kini nila nganlan ug ingon niini ug nganlan na lamang ug A Ang Bungbong sa Kasadpan.@

Karon kay Sabado man, bisan ug sayo pa aduna nay daghang mga nag-ampo. Ang paagi sa pag-ampo sa mga Judio mao nga mga lalaki lamang ang makasulod sa ampoanan; ang mga babaye maglain. Kon duna na lamay bisag napulo ka lalaki mahimo na kini nga usa ka pundok sa pag-ampo o liturhiya, sama ug GSK.

Karong adlawa daghan na ang mga pundok-pundok sa mga lalaki. Nagbasa sila sa Torah nga gibutang sa Sudlanan nga mora ug Tabernakulo. Mag-alirong niini ang mga lalaki ug adunay mora= g Rabi nga mangulo sa pag-ampo. Atong malarawan ang pagkawala sa Ginoo sulod sa Templo kay daghan man ang mga batang lalaki ang nagdagandagan. Sa laing bahin sa Bungbong didto ang mga babaye; malarawan usab nato nga si Maria uban sa mga babaye didto sa Karaang Templo.

Ibabaw sa Bungbong nga Hilakanan mao ang salog sa karaan nga Templo nga gihimo ni Hari Herodes. Apan giguba kining maong Templo sa mga Romano sa tuig 70. Ang nahabilin na lamang mao ang patag nga mao na karon ang salog sa duha ka dagkong bilding: usa ka mosque ug ang Lingin nga Atop sa Bato.

Gipanag-iya kini sa mga pangulo sa relihiyon nga Islam ug walay mga Judio nga makaanhi dinhi, gawas kon magtakuban. Ang mosque gigamit lang gihapon sa mga Muslim.

Ang Lingin nga Atop sa Bato gihimo sa mga tuig 700. Kini tungod kay giingon nga si Propeta Mohamad adunay panan-awon diin gidawat niya ang Koran gikan ni Allah ibabaw sa usa ka bukid. Wala siya mismo mosulti hain kining maong bukid ug wala gani tingale makaanhi si Mohamad. Apan usa sa iyang mga manununod nga maayo kaayo mohimo ug mga bilding, nagtuo nga kining bukid mao ang Moriah, nga nahimutang sa Jerusalen diin isakripisyo unta ni Abraham ang iyang anak nga si Isaac.

Gituohan usab nga gikan niining bukira mao ang gipanukaran ni Mohamad sa iyang paglupad ngadto sa langit.

Sa naglakaw ang panahon sa mga patriarka, gihimo duol niining maong bukid sa Moriah ang Templo ni Salomon. Ingon man ang Templo ni Esdras ug Nehemias ug ang kang Herodes. Pulos kini nangaguba.

Tungod kay giabunohan ug gipatag man ni Herodes ang salog sa Templo, ang kinatumyan niining bukid sa Moriah duol na lang kaayo sa sa log sa yuta. Human matuohi nga kining bukid sa Moriah mao ang bukid diin nadawat ni Propeta Mohamad ang Koran,kini gihimoan ug Lingin nga Atop sa mga manununod ni Mohamad ug mao nga balaan kini alang sa mga Muslim.

Misulod kami niining maong Lingin nga Atop ug ang makita sa sulod mao lamang ang Buhing Bato sa tumoy sa Bukid sa Moriah, bato nga dili maguba bisan sa kusog kaayo nga linog. Sa pagsud-ong nako niining maong buhing bato, nakahinumdom ako sa mga pulong sa Ginoo ngadto kang Pedro nga himuon niya ang iyang simbahan kansang sukaranan mao ang bato nga mao si Pedro.

Mao ra kini ang sulod sa Lingin nga Atop sa Bato. Sa among pagsulod gipahubo ang among mga sapatos. Wala kami tuguti sa pagkuha ug mga retrato didto sa sulod. Balaan kining dapita alang sa mga Arabo ug alang usab sa mga Judio kay dinhi man maghimo ug sakripisyo si Abraham. Nga mahibalik kini ngadto sa mga Judio ug nga makahimo sila ug laing templo nagkinahanglan ug milagro o gubat hangtod sa kamatayon sa tanan sa pikas ug pikas, lalaki, babaye ug mga bata.

Gikan sa Lingin nga Atop sa Bato miadto kami sa Simbahan ni Santa Ana. Gipasidan-an kami sa pagbantay kay dinhing dapita, ang dapit sa mga Arabo, daghan ang mga mangunguot.

Misulod kami sa usa ka mora= g monasterio. Ang kahabugon niining dapita may mga 50 ka metros na ang gitas-on kay sa panahon sa atong Ginoo. Gituohan nga dinhing dapita siya hukmi sa kamatayon ug dinhi magsugod ang iyang pagpas-an sa krus. Ug mao nga ang maghimo ug Via Crucis karon paingon sa nahimutangan sa Kalbaryo maglugsong imbis magsagka.

Gituohan nga ang Simbahan ni Santa Ana nahimutang sa gipuy-an ni Santa Ana ug San Joakin, ang mga ginikanan ni Maria. Gituohan usab nga didto matawo si Maria. Ang among pagduaw niining dapita, nindot kay ugmang adlawa mao man ang paghadom sa Adlawng Natawhan ni Maria.

Kining Simbahana mao na lamang ang nahabilin sa mga gihimo sa mga Crusaders. Maayong pagkahimo ug nindot ug A acoustics.@ Didto sa sulod nanganta kami sa A O Maria, Rayna sa Pilipinas@ ug nanaog kami sa dapit diin gituohan nga natawo si Maria.

Kining duha ka kapilya gihimo duol sa dapit diin hukmi ni Pilato sa kamatayon ang Ginoo. Nahimutang kini sa Fortress Antonia nga gihimo ni Herodes pahinungod kang Markos Antonius aron siya mahigala sa mga Romanhon. Dinhi mamuyo ang mga sundalo sa mga Romanhon aron gikan dinhi makita nila ang mga Judio nga nag-ampo sa Templo.

Duol sa Jerualen may kahoy nga ang sanga daghan ug mga tunok ug tagurha ka matang: usa paingon diritso sa itaas, ang ikaduha mora ug tagâ nga nagkaw-it. Gituohan nga gikan niining maong kahoy naghimo ug purongpurong nga tunukon ang mga sundalo ni Pilato.

Sumala sa Ebanghelyo ni San Juan milingkod si Pilato sa Agianan nga gipatagan ug mga bato (Litostrotos) aron sa paghukom sa Ginoo. Sa among paghimo sa Via Crucis, human sa ikaduha nga estasyon, misulod kami dinhi aron sa pagtan-aw niining maong Hukmanan ni Pilato.

Gisugdan namo ang Via Crucis gikan sa Kapilya sa Hampakanan. Nagpulipuli kami pagbungat sa mga pamalandong ug sa pagpas-an sa Krus. Usa kini ka krus nga mapas-an sa usa ka tawo. Apan ang mga gulanggulang na kinahangalan matabangan ug lain. Ang mobungat sa pamalandong mao ang sunod nga mopas-an. Ikaduhang mipas-an si Obispo Bataclan; may nagvideo sa iyang pagpas-an. Ako ang Ikalima: si Simon nga taga Cirene mitabang pagpas-an sa Krus.

Ang Via Crucis miagi sa ordinaryong dalan nga puno sa mga tindahan sa mga Muslim. Saba ug daghan ang namaligya ug mga souvenirs. Daghan usab ang mamugos nga manguha ug larawan nga ila unyang ibaligya nga pinugos kanamo. Apan wala kini namo baliha kay usa man ka pagsimba ang among pagsunod sa tunob sa Ginoo nga nagpas-an sa Krus.

Tungod sa kagahob sa dalan, malarawan ang pagpas-an sa krus sa Ginoo diin daghan tingale ang mibiaybiay kaniya. Bisan tinuod ug mora= g naglain ang lawas nako, apan wala man ako kapuya. Mora= g ug gitabangan ako sa Ginoo sa pagpas-an sa krus.

Sa ikanapulog duha nga estayon, misaka kami sa Kalbaryo nga karon mora= g dili na bukid kay lagi ang yuta naisa man sa paglabay sa panahon. Didto gihagkan nako ang gituohan nga namatyan sa Ginoo. Ang Kadaugan sa Krus. Nahinumdom ako sa Patron sa Misamis: Nuestra Señora del Triunfo de la Cruz.

Nanaog kami gikan sa Kalbaryo ngadto sa Lubnganan, ang mao gihapong dapit nga una namo nga gibisitahan ug gimisahan (kagahapon lang?) sulod sa Simbahan sa Balaan nga Lubnganan.

Nanganaog kami sa dapit diin gituohan nga nakaplagan ni Santa Helena ang tinuod nga Krus. Sa among pagsaka, nakita namo ang liki sa bato nga gituohan nahitabo sa pag-uyog sa yuta sa pagkamatay sa Ginoo. Lain usab nga gituohan mao nga dinhi ilubong si Adan, ug nga sa pagkamatay sa Ginoo una siya nga gipagawas sa lubnganan agi sa liki sa bato ug gidala sa Ginoo ngadto sa langit.

Gikan dinhi nangadto kami sa usa ka shop aron sa pagpamalit ug mga souvenirs. Ug human niini nganagdto sa usa ka restauran nga nahimutang duol sa Lawak sa Itaas diin kami nangaon.

Human sa paniudto nangadto kami sa Museo diin anaa ang usa ra ka butang: ang mga Sinulat sa Kumran. Mga sinulat kini sa mga Essenes nga nagpuyo duol sa Dagat nga Patay diin nila dad-a ang mga Sinulat sa Balaang Kasulatan aron dili maapil sa mga paggun-ob sa mga Romanhon nga nagsugod sa mga tuig 66. Nakit-an kini sa usa ka bata sa langob sa Kumran. Wala siya mahibalo sa bili niini ug gibaligya lang niya ug gamay kaayo. Nakit-an kini sa usa ka makinaadmanon.

Ilang gikalot ang langob sa Kumran ug nakita-an ang mga Sinulat nga mora= g mga orihinal gayod, sama sa kang Propeta Isaias. Walay kalainan kini sa laing mga bersion nga anaa karon.

Ug gihimoan kini niining maong dako kaayo nga Museo.

Nangadto kami sa Simbahan sa Gethsemani nga amo na nga nasudlan kagahapon ug misaulog sa Misa. Nangulo sa kasaulogan si Obispo Amantillo. Nanganta kami ug mga awit nga bisaya, inglis, ug tagalog. Dunay daghang mga turista ug mga pilgrims nga nanambong sa Misa.

Gikan sa Gethsemani nangadto kami sa gituohang Balay ni Caiphas diin dad-a ang Ginoo human siya dakpa sa tanaman sa Gethsemani. Didto sumala sa Ebanghelyo gisundan siya ni Juan ug ni Pedro ug gilimdan siya ni Pedro dayon nga tuktugaok sa Manok.

Sa nanglabay ang panhon gihimoan kini ug Simbahan nga ginganlan ug Simbahan ni San Pedro sa Pagtuktugaok sa Manok. Ubos niining maong Simbahan adunay sapa kaniadto nga mao ang tinubdan sa tubig alang sa Jerusalen. Nahubsan na kini karon.

Gikan dinhi namauli kami sa hotel. Namahulay ang kadaghanan kay karong gabii adunay Cultural Show. Wala ako moadto kay mopahulay lang ako alang sa mga buhatunon ugma.

Sayo sa buntag human sa pamahaw nanakay kami sa bus paingon sa lungsod sa Ain Karim ang dapit diin nagpuyo sila si Zacarias ug Isabel ang nahimo nga ginikanan ni San Juan Bautista. Nalimtan nako ang akong pitaka sa hotel ug mao nga namaylo na lang ko ug $30 gikan ni Monsenyor Bataclan alang sa paniudto.

Ang Ain Karim anaa mahimutang sa mga bungtod-bungtod duol sa Jerusalen sa giingon kaniadto nga yuta sa Judea. Gikan sa ubos nga naabtan sa bus nanungas kami sa dapit diin buhata ang simbahan. Habog kaayo ang among gilaktan ug dali ra kaayo nga naghangos ang tanan. Nalarawan nako ang gibati ni Maria nga sa pagduaw niya kang Santa Isabel may mga tulo na ka bulan nga nagsabak.

Adunay duha ka simbahan, usa gitag-iyahan sa mga katoliko ug ang ikaduha sa mga Ortodoxo. Domingo karong adlawa ug adlaw nga natawhan ni Maria. Apan ang misa nga among gisaulog gumikan sa pribilehiyo sa mga simbahan sa mga balaang dapit misa sa Pagduaw.

Nangulo sa Misa si Monseyor Bataclan nga gitaliwad-an ni Monsenyor Patricio Alo ug nako. Bisan mga Cebuano kami ang mga kanta tagalog ug iningles. Sama sa naandan taastaas apan undanon ang homilia ni Monsenyor Bataclan; wala namo tuguti nga mosulti si Pat Alo kay gabhian unya mi.

Human sa Ain Karim nangadto kami paingon sa silangan nga bahin sa Jerusalen sa dalan paingon sa Jerico. Makita dayon nga naglugsong ang dalan gikan sa Jerusalen nga may 800 metros ang gitas-on ibabaw sa gitas-on sa dagat. Ang Dagat nga Patay mubo pa kay sa gitas-on sa dagat.

Ang palibot sa dalan pulos kamingawan ug awaaw. Hapit pulos yuta ug bato nga wala maulani sulod sa dugay na nga panahon ug busa uga kaayo. May mga kanding nga ambot giunsa pagkabuhi niining dapita nga gibantayan sa mga Arabo nga ginganlan ug Bedouin. Ang mga gunahon pulos mora ug gisunog sa adlaw.

Mao kini ang dalan nga gihisgutan sa usa ka sambingay sa Ebanghelyo nga gilaktan sa usa ka Israelita gikan sa Jerusalen ngadto sa Jeriko ug nahulog sa mga kamot sa mga kawatan. Ang pangutana mao nganong nag-inusara man sad to siya nga pagkamingaw ning dalana.

Nakita namo ang bukid nga gituohan maoy dapit nga namtyan ni Moises (Mt. Nebo). Aduna nay mosque karon didto bisan ug wala kaayoy mga tawo.

Gikan sa sakyanan nakita namo ang Dagat nga Patay nga dako diay kaayo ang gilapdon. Aduna kiniy mga 80 ka kilometros ang gitas-on. Sumala sa naggiya kanamo walay mga isda ug maskin unsang mananap nga mabuhi dinhi niining dagata tungod sa pagkaparat niini ug sa mga mineral. Nagdawat kini= g tubig gikan sa Sapa sa Jordan, apan walay lutsanan sa pikas baybayon; mora= g namatay ang tubig ug nahimong asin sa habagatang bahin niini diin walay laing makita gawas niining asin. Mao kini ang gituohan nga ang karaan nga Sodoma ug Gomorrha.

Sa wala pa kami manaog paingon sa dagat nangadto usa kami sa usa A fortress@ nga nahimutang sa taas kaayo nga dapit sa kamingawan. Gihimo kini ni Hari Herodes isip iyang tagoanan kon duna unyay makig-away kaniya. Habog kaayo kini ug ang pag-adto niini pinaagi sa usa ka A cable car@ .

Miadto kami sa fortress diin nakita namo nga nagubâ na ug nahabilin na lamang ang mga bungbong nga dagko kaayo nga bato. Ambot kon giunsa pagpasaka ni Herodes ang mga bato dinhi ning dapita nga taas man kaayo kini.

Naghimo siya dinhi ug tutulo ka palasyo nga susama sa Palace in the Sky. Duna pa ganiy swimming pool nga pasakaan ug tubig ni Hari Herodes pinaagi sa pagpapas-an niini gikan sa ubos, kana kon may mobaha nga tubig gikan sa bukid sa mga bulan sa winter.

Giingon nga wala gani gyod ni magamit nit Hari Herodes. Ug gieskwatan lang hinuon sa pipila ka mga Judio nga mieskapo gikan sa Jerusalen sa tuig 66 sa pag-alsa sa mga Judio batok sa Roma. Nabuntog sa Roma kining maong pag-alsa sa tuig 70 apan ang nag-eskwat sa Masada wala mosurrender. Ug mao nga gialirongan sa mga sundalong Romanhon sulod sa siyam ka bulan hangtod nakasaka sila sa itaas. Apan sa pag-abot nila didto ilang nakit-an nga naghikog ang mga Judio aron dili sila mabuntog sa mga Romanhon, nagbanusbanos sa pagpahiwa sa ilang mga liog.

Human sa among pagtan-aw sa nagkalainlaing mga naguba na nga mga dapit niini, lakip na ang usa ka simbahan sa mga monje nga ortodoxo, nanaog kami sa cable car ug nangadto sa usa ka restauran duol sa Dagat nga Patay sa lungsod sa EinGedi. Pipila ka mga Obispo nangaligo sa Dagat. Apan wala makaagwanta kay init ra kaayo.

Human sa pahulay sulod sa air conditioned nga trak, nangadto kami sa nahimutangan sa mga Langob diin makaplagi ang mga Sinulat sa KumRam. Duol ra kini sa dalan ug mora ug usa lamang kini ka dapit diin nagpundok ang mga Essenes. Gituohan man gani nga usa niini si San Juan Bautista. Gituohan nga sa pagbuntog sa Roma sa mga Judio sa tuig 70 gitagoan sa mga Essenes ang mga Linukot nga mga Sinulat (KumRam Scrolls) sa nagkalainlaing langob duol sa ilang gipuy-an aron dili dauton sa mga Romanhon.

Human mamalit ug mga souvenirs, namalik kami paingon sa Jerusalen ug nanghapit sa gituohan nga dapit diin mahimutang ang Pahulayanan sa Sambingay sa Maayong Samaritano. Tungod kay Domingo man, nakasira kini ug wala kami makasulod.

Sa among pagbalik mihapit kami sa usa ka mora= g baryo kansang ngalan karon Lazaria. Mao kini ang karaan nga Betania diin nahimutang ang Balay nila ni Marta ug Maria Magdalena ug sa ilang igsuon nga si Lazaro nga gibanhaw ni Jesus. Kining balaya usa na ka Kapilya karon. Ibabaw ug diutay niining maong simbahan anaa ang lubnganan ni Lazaro nga nahimutang sa usa ka langob. Nanganaog kami niining maong langob ug amo gyod nga nakit-an ang kuno lubnganan ni Lazaro.

Kining dapita anaa ra diay sa ubos sa Bukid sa mga Olibo sa pikas nga bakilid. Gipanag-iya na kini karon sa mga Arabo.

Sa among pagbalik ngadto sa hotel makita dayon nga duol-duol ra diay kini sa Jerusalen ug sa Templo niini kanhi. Ug mao nga mabasa nato sa Pasyon nga ang Ginoo matag adlaw gikan sa Lunes Santo mobalik ug adto mopahulay sa balay nila ni Maria, Marta ug Lazaro. Daw malakaw lang na ug mga usa ka oras kon baskog pa ang mga tuhod.

Karong buntag sayo kaayo mi nga namahaw kay layo ang pagabiyahean paingon sa Dagat sa Galilea, ang tinubdan sa Sapa sa Jordan. Human makahasikaso sa mga tulubagon sa hotel namalit kamig mga retrato nga gipugos sa usa ka Arabo nga nangodak kanamo sa paghimo namo ug Via Crucis gahapon. Nibayad ko sa akong gipalit nga Holy Land Tape gikan kang Nola, ang guide.

Miagi na usab kami sa dalan nga among giagian kagahapon paingon sa Dagat nga Patay ug nakita na usab namo ang Pahulayanan sa Sambingay sa Maayong Samaritano. Nakita usab namo ang nagun-ob nga Fortress sa mga Crusaders.

Imbis mopadayon kami paingon sa Dagat nga Patay, misimang kami sa Dalan paingon sa Jerico. Kini mao ang dalan nga pagagamiton kaniadto sa mga Judio sa ilang pagtungas paingon sa Jerusalen.

Mikanaog kami gikan sa sakyanan sa diin ang dalan nagdung-aw sa usa ka lawom nga patag. Ug didto sa unahan nakita namo ang usa ka monasteryo nga lisod adtuon. Gipanag-iya kini sa mga Ortodoxo ug duna na lamay mga unom kuno ka mga monje. Gituohan nga mao kini ang dapit diin si Propeta Elias gipakaon sa usa ka raven.

Miabot kami sa lungsod sa Jerico ug una namong nakita ang kahoyng Sikomoro nga kuno mao ang gisak-an ni Sakeo aron makakita siya kang Cristo nga miagi, kay mubo man siya. Apan ang maong kahoy lisod katuohan nga ingon ka tigulang gikan pa sa panahon ni Cristo. Ang mga Arabo naghimo ug A sign@ nga mao kuno to ang kahoy ni Saqueo. Ayaw ko= g ilara, Tets, matod pa ni Obispo Bataclan.

Gikan niining dapita nangadto kami sa dapit diin makita ang habog nga bukid diin gituohan nga gisulay si Cristo sa Yawa human siya magpuasa ug 40 ka adlaw. Ginganlan kini ug Temptation Mountain. Lisod adtuon. Dunay monasteryo sa taas sa mga Ortodoxo lang gihapon.

Gikan didto nangadto kami sa usa ka restauran-shop sa mga Arabo nga ginganlan ug Temptation Restaurant.

Ang dalan paingon sa norte ngadto sa Dagat sa Galilea nag-abay sa Sapa sa Jordan. Gikan sa trak makita namo ang mga Bukid sa Gilboa ug Gilead nga nabantog na kaayo sa Kasulatan ug sa kasaysayan.

Sa dayon na namong abot sa Lanao sa Galilea, anaay dapit diin makalugsong ang mga pilgrims ngadto sa Sapa ug mahimo nga magpahumol sa tubig. Nanganaog kami ug didto duol sa tubig sa Jordan among gibungat pag-usab ang among panaad sa bunyag ug nanguros ako ginamit ang tubig sa Jordan.

Gikan sa pagbungat namo pag-usab sa among panaad nangadto kami paingon sa amihanan namidpid sa Dagat sa Galilea. Among naagian apan wala kami manganaog ang Magdala diin maggikan si Maria Magdalena ug ang Tiberias apan igo lang kami nga niagi. Naa sa Tiberias ang Hotel Gai Beach nga maoy among estahan.

Miadto kami niining dapita nga adunay simbahan nga gibantayan sa mga Pilipino nga mga Benedictine Sisters. Gituohan nga mao kini ang dapit diin gipadaghan ni Cristo ang Pan ug ang Isda. Ang bato nga gibutangan ni Cristo sa Pan ug Isda anaa ubos sa altar sa simbahan. Human kami manan-aw niini, naniudto kami.

May pipila nga miorder sa Isda ni San Pedro. Matud pa ni Obispo Boy Bataclan, tilapia ra man to.

Niadto kami niining dapita diin gituohan nga mipakita ang nabanhaw nga Ginoo ngadto sa mga apostoles nga nanagat. Ang dapit nga gigamit sa Ginoo sa pagsugba sa isda gibutangan na ug gamay nga kapilya. Nagmisa kami dinhi atubangan sa simbahan. Gibisitaan kini ni Papa Pablo Sexto sa iyang pagpilgrimage sa Balaang mga Dapit.

Amo kining gitan-aw, dapit diin nagpalabay ang Ginoo sa iyang kinabuhi nga publiko. Guba na kini karon. Ibabaw sa Balay sa Ugangan ni San Pedro gihimoan ug simbahan. Daghan ang mga guba nga mga bilding.

Human niini nangadto kami sa hotel ug nipahulay.

Human sa pamahaw nanayo kami paingon sa Bungtod diin gituohan nga si Cristo mihimo sa iyang Sermon nga nakainfluenciar pag-ayo sa pamuhatbuhat sa ginganlan ug Western Civilization. Niining dapita adunay nindot kaayong simbahan nga octagonal tungod sa walo ka pagbulahan.

Pag-abot namo duna nay usa ka grupo sa mga pilgrims nga nagmisa sa usa ka kilid sa gawas sa simbahan. Duna na say mga turista nga nagsuroysuroy. Nag-ilis kami para sa misa ug ako ang main celebrant. Si Bishop Romulo de la Cruz ang mihimo sa homilia.

Human sa misa palit na sad ug mga ginagmay nga mga souvenirs. Ug lain na usab nga botelya sa tubig nga tag usa ka dolar. Niining higayona summer pa ug init kaayo. Daghang singot apan dali ra kaayo mauga ug dili makadaot kaayo kon magbantay lang kay dry man ang weather, dili sama sa Pilipinas nga humid ra kaayo.

Nangadto kami sa dapit diin gituohan nga miusab si Cristo sa ngalan ni Pedro gikan sa Simon, Anak ni Juan, ngadto sa Kephas kon Pedro ug gisaaran siya nga himuon nga sukaranan sa iyang simbahan. Kini ginganlan ug Cesarea Philippi.

Duol sa naguba nga Templo ni Pan nga gihimo sa mga Romanhon among gibasa ang Ebanghelyo nga nagsugid niining maong pagtahas kang Pedro. Ug nilibot kami sa mga ruins sa Templo.

Nangadto kami sa Golan Heights nga gikuha sa mga Israelita gikan sa Siria sa gubat sa 1967. Kini tungod kay kinsa ang tag-iya niini mao may magkontrolar sa Lanao sa Galilea ug sa mga lungsod nga nag-alirong niini.

Among gilantaw ang utlanan sa Siria ug Israel. Anaay permanente nga mga tropa sa Tinipong Kanasoran (sa Austria ug sa Canada) nga maoy nagpahimo nga ang ceasefire magpadayon.

Paingon didto nakaagi kami ug mga settlements sa ginganlan ug mga DRUZE. Mga tawo kini kansang tinuohan walay nakahibalo kay dili man manawat ug mga makabig.

Human sa paniudto nanakay ug namauli kami agi sa dalan paingon sa Damasco. Mao kini ang dalan nga gigamit ni San Pablo sa iyang paglutos sa mga unang mga kristianos didto sa Damasco. Latas sa Taytayan nga ginganlan ug Taytayan sa mga Anak nga Babaye ni Jakob.

Nangadto kami sa usa ka kibbutz. Ang kibbutz sama ra sa usa ka kooperatiba apan naglambigit sa tibuok kinabuhi ug banay sa mag-apil niini. Nakita namo ang nagkalainlaing mga sakop sa kibbutz nga pulos busy.

Daghan ang mga pangutana mahitungod sa ilang kinabuhi, apan wala kami makasultisulti uban kanila kay nangadto man dayon kami sa dagat.

Gikan sa Kibbutz nanakay kami ug usa ka gamay nga barko nga pang-excursion. Sa tungatunga sa dagat gibasa namo ang mga pasahe sa Ebanghelyo nga nagsaysay sa kinabuhi ni Cristo ug sa mga Apostoles nga may kalabutan sa ilang pagsakay sa sakayan o sa panagat.

Human manganaog gikan sa barko, nangadto kami sa himuanan ug mga brilliante o diamante, apan tungod kay pulos mga sakop sa Simbahan sa Mga Kabus wala kami mamalit ni bisan unsa. Gawas kang Monsenyor Bataclan nga mipalit ug kwentas para sa iyang Mama.

Buntag sayo nanakay kami sa trak ug gikan sa Hotel Gai Beach sa Tiberias nangadto kami paingon sa Kasadpan. Sa dalan naagian namo ang level sa dagat (sea level) mga doscientos ka metros ibabaw sa Dagat sa Galilea nga klaro kaayo nga makita ug nindot kaayong tan-awon kay nagdung-aw man kami sa maong lago ug sa usa ka valley. Kining maong valley taliwala sa duha ka mga bukid-bukid molahos kini ngadto sa Dagat sa Mediteraneo ug mao kiniy hinungdan ngano nga usahay dunay unos sa dagat sa Galilea tungod sa hangin nga moagi taliwala niining maong mga bukidbukid gikan sa Mediteraneo.

Nakita namo ang nagkalainlaing mga talan-awon nga nahilambigit na kaayo sa kasaysayan sa niining dapita nga gisaysay sa Balaang Kasulatan o sa Kasaysayan human sa panahon sa Ginoo. Nag-apil kini sa gubat sa mga Crusaders batok sa mga Muslim, sa gubat ni Gideon ug uban pa.

Miabot kami sa Cana sa Galilea diin gihimo ug bino sa Ginoo ang tubig. Dunay kasal nga gihimo didto sa Simbahan sa pag-usab sa tubig, mora= g mga koreano. Nabantog kining simbahana sa mga kasal sa mga parisan sa nagkalainlaing dapit sa kalibotan, ingon man sa mga pag-usab sa panaad sa kasal. Didto sa ubos sa simbahan among gibasa ang Ebanghelyo mahitungod sa pagkausab sa tubig.

Migawas kami ug namalit ug mga souvenirs. Mga arabo ang mga namuyo dinhing mga dapita ug pulos mga Muslim.

Gikan sa Cana duol ra ang Nazareth. Giuna namo pagduaw ang atabay ni Maria. Kini ang ngalan sa atabay sa karaan nga lungsod sa Nazareth ug anhi dinhi magkuhaan sa tubig ang tibuok lungsod. Dinhi tingale magabutay ang mga dalaga ug ulitawo. Usa kini ka simbahan karon sa mga Ortodoxo.

Gikan dinhi nangadto kami sa Kapilya sa Pagpahibalo sa Anghel didto sa balay ni Maria. Usa na kini karon ka simbahan nga nindot pagkahimo. Daghan ang mga pilgrims nga moanhi dinhi kay moduaw sa dapit diin pinaagi sa pagsugot ni Maria sa kabubut-on sa Dios Amahan, sa gahom sa Espiritu Santo iyang gipanamkon ang Dios nga Anak nga nahimong Tawo ug mipuyo uban kanato.

Nangadto kami mismo sa dapit diin gituohan nga milingkod si Maria sa pagpahibalo sa Anghel. Et Verbum Caro Hic Factum Est ang nahisulat didto. Nag-ampo kami sa usa ka decada sa Rosaryo samtang nagbanosbanus kami paghalok sa dapit diin gituohan nga ang Dios nahimong tawo. Human niini nanganta kami sa Salve Regina.

Gikan dinhi nangadto kami sa dapit sa balay ni San Jose ug gipuy-an sa Balaan nga Banay. Ibabaw kini ug diutay sa balay ni Maria, ug maingon nato nga silingan ra diay sila. Nagtigom kami sa dapit nga gituohan nga mao ang pandayanan ni San Jose ug sa silong niini didto ang balay sa Balaan nga Banay. Gamay ra kaayo, apan gituohan nga dinhi magpalabay ang Ginoo sa kinadaghanan sa iyang mga tuig usa pa siya molakaw aron magpabunyag, magwali, ug magpili sa iyang mga sumusunod.

Nangadto kami sa sinagoga diin magwali ang Ginoo sumala sa Ebanghelyo ni San Lucas, kapitulo 4, nga karon usa na ka simbahan sa mga ortodoxo. Tungod kay Jesus man ang akong ngalan, ako ang gipabasa sa Ebanghelyo nga naglingkod sa usa silya nga gituohan nga maoy gilingkoran sa Ginoo.

Giduaw namo ang duha ka madre nga Carmelita nga mga pilipino sa ilang monasteryo. Pagbiya namo sa Nazareth makita kaayo ang bungtod nga nagdung-aw sa patag diin ihulog unta sa mga Judio ang Ginoo kay wala sila makagusto sa iyang giwali sa sinagoga.

Padayon kami sa pagsakay sa bus diin nagsige ug kanta si Obispo Bataclan sa A Si Jesús ang Dalan, ang Kamatuoran,@ mora ug na-inspired. Naniudto kami sa usa ka restauran.

Gikan sa restauran nangadto kami sa Bungtod sa Tabor nga gituohan maoy dapit diin nausab ang panagway sa Ginoo nga nagkauban nila ni Elias ug Moises. Taas-taas kini nga bungtod sama sa Malindang ug dili maabtan sa bus nga among gisakyan. Mao nga nagtaxi na lang kami paingon didto.

Gikan niining taas nga dapit antaw kaayo nga makita ang patag sa Jezreel o Esdraelon nga gitawag usab ug Patag sa Meggido. Dinhi gikan ang pulong Armagiddon kay gituohan nga dinhi niining maong patag himuon ang katapusang bugno sa maayo ug sa dautan.

Didto sa ibabaw sa bukid anaay nindot kaayo nga simbahan. Nahimutang kini sa dapit nga gituohan mao gayoy nausban sa panagway sa Ginoo uban nila ni Pedro, Juan ug Santiago. Nagmisa kami didto. Ug gigtulog kaayo ako sama sa mga Apostoles.

Gikan sa Tabor, nangadto kami sa Naim, usa ka gamay nga lungsod nga pulos arabo nga muslim ang nanimuyo. Dihay mga bata nga nagpakilimos nga gikasab-an sa ilang magulang ug edad kay nagsamoksamok lang kanamo. Sama sa mga bata nga makita nato sa Roxas Boulevard nga magpakilimos. Nanulod kami sa Kapilya nga gihimo sa dapit diin gihimo ang milagro sa pagpabanhaw sa anak sa Biyuda sa Naim.

Ang nagbantay niining maong kapilya usa ka Muslim ug nangayo kanamo ug limos. Ang mga bata nagpadayon pagpangayo kanamo ug limos apan nanakay kami sa bus. Mibabay sila kanamo.

Gikan sa Naim namauli kami sa Tiberias. Apan sa wala pa kami moabot didto misimang kami ug niadto pag-usab sa Bungtod sa Pagbulahan. Dinhi, gisirhan na ang simbahan, apan sa gawas naghimo kami ug katapusang mga pamalandong sa among pilgrimage kay ugmang adlawa mao na man ang among pag-adto sa airport padulong sa Roma. Nag-ampo kami ug human niini namauli sa hotel tapos mamalit ug katapusang mga souvenirs.

Human sa pamahaw, nanakay kami sa bus dala na ang mga maleta kay modiretso na man kami sa Tugpahanan sa aeroplano sa Tel Aviv paingon sa Roma. Gikan sa Tiberias mipanaw kami paingon sa kasadpan ug naagian lang gihapon namo ang among giagian kagahapon apan mideretso kami sa Dagat sa Mediteraneo.

Miabot kami sa siyudad sa Haifa, kilid sa Bukid sa Carmelo. Duol sa Haifa misaka ang Bus ngadto sa Monasterio sa mga Carmelite Fathers as Bukid sa Carmelo. Nagmisa kami dinhi ug nanguha ug pipila ka mga retrato. Nagpalit sab kami ug mga souvenirs. Ang gibaligya ug tag dose dolares sa mga arabo didto sa among mga naagian gibaligya lang dinhi ug mga tag 6 dolares ug kon mopalit ka ug upat ka buok, mobayad ka lang ug 20 dolares. Abtik gyod ning mga arabo.

Gikan sa Carmel nangadto kami sa Cesarea. Ang dalan pareho sa gikan sa Ozamiz ngadto sa Oroquieta. Sa pikas kilid anaa ang kabukiran sa Carmelo sama sa Malindang ug sa pikas kilid ang dagat. Ang dapit nga gitaliwad-an sa dalan ug sa bukid anaa ang mga tanom nga nagkalainlain.

Ang dakbayan sa Cesarea usa ka karaan nga siyudad nga gihimo ni Hari Herodes ang Bantugan. Gihimo kini niya isip ulohan sa iyang gingharian nga gihatag kaniya nga iyang pagadumalahon sa mga Romanhon. Makita pa karon ang nahabilin sa amphiteater ug karaan nga dalan. Dinhi makaplagi ang usa ka sinulat sa haligi nga naghisgot kang Pilato.

Human maniudto nangadto kami sa Tugpahanan sa Aeroplano sa Tel Aviv. Daan na kaming gipahimatngonan nga estrikto kaayo ang seguridad sa tugpahanan. Kinahanglan nga tua na kami tulo ka oras sa dili pa molupad ang aeroplano. Sa bus akong gibasa alang sa tanan ang gikan sa Isaias 2 nga naghisgot sa kahulogan sa Jerusalen isip among panapos nga pamalandong ug pag-ampo.

A In days to come,

the mountain of the Lord= s house

shall be established as the hingest mountain

and raised above the hills.

All nations shall stream toward it;

many peoples shall come and say:

> Come let us climb the Lord= s mountain,

to the house of the God of Jacob,

that he may instruct us in his ways,

and we may walk in his paths.=

For from Zion shall go forth instruction,

and the word of the Lord from Jerusalem.

He shall judge between the nations,

and impose terms on many peoples.

They shall beat their swords into plowshares

and their spears into pruning hooks;

one nation shall not raise the sword against another,

nor shall they train for war again.

O house of Jacom, come,

let us walk in the light of the Lord!

Come, let us climb the mountain of the Lord.@